Rachunkowość zarządcza

O autorach
str.13

Wstęp
str.17

1. Istota, rola i rozwój rachunkowości zarządczej
str.21
Alicja A. Jaruga
1.1. Rachunkowość zarządcza jako system informacyjny wspierający sterowanie
str.22
1.1.1. Wytyczanie celów organizacji i ich pomiar
str.26
1.1.2. Badanie różnych wariantów działania, ich pomiar i prezentacja
str.27
1.1.3. Wybór kierunku działania
str.28
1.1.4. Urzeczywistnianie decyzji - działanie
str.28
1.1.5. Porównywanie faktycznych dokonań z budżetami i wprowadzanie działań korekcyjnych
str.29
1.2. Relacje rachunkowości zarządczej i rachunkowości finansowej
str.34
1.2.1. Rachunkowość finansowa
str.34
1.2.2. Rachunkowość finansowa a rachunkowość zarządcza
str.36
1.3. Zarys ewolucji rachunkowości zarządczej
str.42
1.4. Nowe tendencje w rozwoju rachunkowości zarządczej
str.44
1.5. Rachunkowość zarządcza w Polsce
str.60
1.6. Podsumowanie
str.62
Pytania
str.63
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.64

2. Koncepcje kosztowi efektów
str.66
Alicja A. Jaruga
2.1. Zarys pojęciowy: koszty, efekty, obiekty kosztów
str.67
2.2. Tradycyjne klasyfikacje kosztów
str.75
2.3. Klasyfikacja kosztów według ich reagowania na zmiany rozmiarów działalności
str.80
2.3.1. Tradycyjne koncepcje zmienności kosztów
str.80
2.3.2. Nowatorskie koncepcje klasyfikacji kosztów
str.86
2.4. Koncepcje kosztów i efektów w kontekście podejmowania decyzji oraz planowania i kontroli
str.98
2.5. Dalsze kierunki rozwoju koncepcji kosztów i efektów
str.103
2.6. Podsumowanie
str.108
Pytania
str.109
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.110

3. Klasyczne systemy rachunku kosztów i wyników
str.113
Alicja A. Jaruga
3.1. Typologia tradycyjnych systemów rachunku kosztów
str.114
3.2. System rachunku kosztów pełnych i system rachunku kosztów zmiennych - ogólna charakterystyka
str.118
3.3. Od systemów rachunku kosztów opartych na kosztach historycznych do systemów rachunku kosztów opartych na kosztach standardowych
str.123
3.4. Rachunek kosztów pełnych a rachunek kosztów zmiennych
str.130
3.4.1. Struktura i przepływ kosztów w systemie rachunku kosztów pełnych oraz w systemie rachunku kosztów zmiennych
str.130
3.4.2. Wpływ systemu rachunku kosztów pełnych i systemu rachunku kosztów zmiennych na wycenę zapasów i krótkookresowy wynik operacyjny
str.133
3.4.3. Przydatność decyzyjna systemu rachunku kosztów pełnych i systemu rachunku kosztów zmiennych
str.143
3.5. Wielostopniowe i wieloobiektowe systemy rachunku kosztów i wyników oparte na kosztach zmiennych
str.149
3.6. Rozwinięte systemy rachunku kosztów zmiennych - ujęcia przykładowe
str.154
3.7. Podsumowanie
str.161
Pytania
str.162
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.163

4. Rozliczanie i ewidencja kosztów działalności operacyjnej a potrzeby sprawozdawczości finansowej
str.168
Anna Szychta
4.1. Zasady budowy systematycznego rachunku kosztów
str.169
4.2. Układy ewidencyjne kosztów działalności operacyjnej
str.174
4.3. Istota pełnej i uproszczonej ewidencji kosztów
str.189
4.4. Organizacyjne rozwiązania rozliczania i ewidencji kosztów
str.192
4.4.1. Ewidencja kosztów według rodzajów
str.192
4.4.2. Etapy i metody rozliczania kosztów działalności operacyjnej
str.192
4.4.3. Cele i struktura arkusza rozliczeniowego kosztów
str.195
4.4.4. Zasady ewidencji kosztów na kontach funkcji i typów działalności
str.199
4.5. Sposoby ewidencji kosztów działalności operacyjnej a ustalanie wyniku finansowego
str.208
4.5.1. Ustalanie wyniku finansowego w wypadku pełnej ewidencji kosztów
str.208
4.5.2. Ustalanie wyniku finansowego w uproszczonych sposobach ewidencji kosztów
str.215
4.5.3. Obroty wewnętrzne i ich koszt
str.219
4.6. Podsumowanie
str.221
Pytania
str.223
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.224

5. Rozliczanie kosztów świadczeń podmiotów pomocniczych
str.228
Anna Szychta
5.1. Zasady wyceny świadczeń podmiotów pomocniczych
str.229
5.2. Metody rozliczania kosztów świadczeń wzajemnych podmiotów pomocniczych
str.232
5.3. Ewidencja kosztów świadczeń pomocniczych
str.242
5.4. Podsumowanie
str.243
Pytania
str.243
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.244

6. Kalkulacja kosztów produktów w rachunku kosztów pełnych i rachunku kosztów zmiennych
str.246
Anna Szychta
6.1. Cele, przedmiot i odmiany kalkulacji kosztów
str.247
6.2. Odmiany kalkulacji podziałowej
str.253
6.2.1. Kalkulacja podziałowa prosta
str.253
6.2.2. Kalkulacja podziałowa ze współczynnikami
str.258
6.3. Kalkulacja przy produkcji fazowej
str.262
6.4. Kalkulacja przy produkcji łącznej
str.266
6.5. Kalkulacja doliczeniowa
str.273
6.6. Kalkulacja kosztów w rachunku kosztów zmiennych
str.284
6.7. Cele kalkulacji kosztów a przydatność tradycyjnych metod kalkulacji
str.288
6.8. Podsumowanie
str.293
Pytania
str.294
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.295

7. Rachunek kosztów standardowych
str.298
Anna Szychta
7.1. Istota i odmiany rachunku kosztów postulowanych
str.299
7.2. Cele rachunku kosztów standardowych
str.301
7.3. Ogólne zasady i warianty rachunku kosztów standardowych
str.302
7.4. Ustalanie standardów kosztów bezpośrednich
str.307
7.5. Zasady ustalania standardów kosztów pośrednich wytworzenia
str.309
7.6. Budżetowanie kosztów ośrodków odpowiedzialności
str.311
7.7. Sprawozdanie z wykonania budżetów i analiza odchyleń przy rachunku kosztów standardowych
str.321
7.7.1. Istota sprawozdań z poniesionych kosztów i rodzaje odchyleń
str.321
7.7.2. Analiza odchyleń kosztów bezpośrednich
str.323
7.7.3. Przyczynowa analiza odchyleń kosztów pośrednich
str.332
7.8. Korzyści i ograniczenia stosowania rachunku kosztów standardowych
str.339
7.9. Podsumowanie
str.341
Pytania
str.342
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.343

8. Analiza relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik"
str.347
Przemysław Kabalski
8.1. Istota, cele i założenia analizy relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik"
str.348
8.2. Próg rentowności przy produkcji jednoasortymentowej
str.350
8.3. Próg rentowności przy produkcji wieloasortymentowej
str.359
8.4. Ograniczenia analizy relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik"
str.365
8.5. Zastosowanie analizy relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik" w planowaniu krótkookresowym, analizie wrażliwości wyniku finansowego i ocenie ryzyka operacyjnego
str.367
8.6. Analiza relacji "koszty-wielkość sprzedaży-wynik" a rachunek kosztów działań
str.375
8.7. Podsumowanie
str.379
Pytania
str.379
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.380

9. Decyzyjne rachunki kosztów i wyników w zarządzaniu operacyjnym
str.382
Przemysław Kabalski
9.1. Istota problemów decyzyjnych w zarządzaniu operacyjnym
str.383
9.2. Problem l - optymalny plan produkcji i sprzedaży w warunkach niewykorzystanych mocy produkcyjnych
str.384
9.3. Problem 2 - optymalny plan produkcji i sprzedaży w warunkach ograniczonych mocy produkcyjnych
str.386
9.4. Problem 3 - kupić czy wytworzyć
str.389
9.5. Problem 4 - przyjąć czy odrzucić dodatkowe zamówienie przy wolnych mocach produkcyjnych
str.395
9.6. Dolne granice cen jako punkt odniesienia dla decyzji krótkookresowych
str.397
9.7. Rachunek kosztów w decyzjach krótkookresowych na podstawie przykładu całościowego
str.401
9.8. Proces decyzyjny - ujecie całościowe
str.408
9.9. Podsumowanie
str.411
Pytania
str.412
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.413

10. Rachunek odpowiedzialności i ceny transferowe
str.416
Przemysław Kabalski
10.1. Decentralizacja i dywizjonalizacja
str.417
10.2. Pomiar dokonań finansowych ośrodków odpowiedzialności
str.421
10.3. Zarządzanie nastawione na wartość
str.434
10.4. Ceny transferowe
str.436
10.4.1. Istota cen transferowych w przedsiębiorstwie zdywizjonalizowanym
str.436
10.4.2. Ceny transferowe rynkowe
str.443
10.4.3. Ceny transferowe kosztowe
str.446
10.4.4. Ceny transferowe negocjowane
str.450
10.4.5. Podatkowe regulacje cen transferowych
str.453
10.5. Podsumowanie
str.459
Pytania
str.460
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.461

11. Budżetowanie operacyjne jako instrument planowania i kontroli
str.463
Anna Szychta
11.1. Istota budżetu i budżetowania
str.464
11.2. Funkcje i etapy budżetowania
str.465
11.3. Podstawowe rodzaje budżetów
str.470
11.4. Metody sporządzania budżetów
str.472
11.4.1. Budżetowanie odgórne i partycypacyjne
str.472
11.4.2. Budżetowanie przyrostowe i budżetowanie "od zera"
str.474
11.5. Sterowanie budżetowe
str.478
11.6. Organizacyjne aspekty i uwarunkowania efektywnego budżetowania
str.483
11.7. Budżet główny w sterowaniu jednostką gospodarczą
str.485
11.7.1. Struktura rocznego budżetu operacyjno-finansowego przedsiębiorstwa
str.485
11.7.2. Przykład budżetu głównego przedsiębiorstwa produkcyjnego
str.492
11.8. Nowe tendencje w zakresie budżetowania operacyjnego
str.510
11.9. Podsumowanie
str.514
Pytania
str.516
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.517

12. Pomiar i kalkulacja kosztów w rachunku kosztów działań
str.522
Anna Szychta
12.1. Istota rachunku kosztów działań
str.523
12.2. Zasady projektowania rachunku kosztów działań
str.527
12.3. Kalkulacja kosztów produktów w rachunku kosztów działań
str.534
12.4. Tradycyjne metody kalkulacji a kalkulacja ABC
str.542
12.5. Uwarunkowania i korzyści zastosowania rachunku kosztów działań
str.543
12.6. Kalkulacja kosztów działań według zasad Time-Driven ABC
str.546
12.7. Podsumowanie
str.557
Pytania
str.559
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.560

13. Metody rachunkowości zarządczej w warunkach stosowania rachunku kosztów działań
str.566
Anna Szychta
13.1. Zakres zastosowania koncepcji Activity-Based Costing
str.567
13.2. Analiza działań
str.572
13.3. Budżetowanie w warunkach rachunku kosztów działań (ABB)
str.576
13.3.1. Zasady budżetowania typu ABB
str.576
13.3.2. Różnice miedzy ABB a tradycyjnym budżetowaniem
str.587
13.4. Analiza rentowności sprzedaży produktów i klientów
str.589
13.5. Przeprojektowywanie procesu gospodarczego
str.603
13.6. Podsumowanie
str.605
Pytania
str.606
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.607

14. Systemy rachunku kosztów w strategicznym zarządzaniu kosztami i wynikami w cyklu życia produktu
str.611
Anna Szychta
14.1. Strategiczne i operacyjne zarządzanie kosztami a rachunkowość zarządcza
str.612
14.2. Systemy rachunku kosztów dla strategicznego zarządzania kosztami w japońskich korporacjach
str.615
14.3. Rachunek kosztów cyklu życia produktu
str.617
14.3.1. Różne podejścia do cyklu życia produktu
str.617
14.3.2. Rachunek i budżetowanie kosztów cyklu życia produktu
str.620
14.4. Rola target costing w strategicznym zarządzaniu kosztami
str.627
14.4.1. Istota i etapy target costing
str.627
14.4.2. Porównanie podstawowych podejść do kosztu docelowego
str.634
14.4.3. Przykład ustalania kosztów docelowych
str.636
14.4.4. Aspekty target costing i analiza wartości
str.640
14.5. Koncepcja kaizen i rachunek redukcji kosztów
str.648
14.6. Target costing i kaizen costing a rachunkowość zarządcza
str.652
14.7. Podsumowanie
str.654
Pytania
str.655
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.656

15. Koszty jakości i koszty środowiskowe jako parametry zarządzania kosztami i wynikami
str.658
Przemysław Kabalski
15.1. Pomiar i monitorowanie kosztów jakości
str.659
15.1.1. Istota, kategorie i pomiar kosztów jakości
str.659
15.1.2. Sprawozdania wewnętrzne o kosztach jakości
str.670
15.1.3. Analiza przyczyn złej jakości
str.677
15.2. Pomiar i monitorowanie kosztów środowiskowych
str.684
15.2.1. Istota i kategorie kosztów środowiskowych
str.684
15.2.2. Sprawozdania wewnętrzne o kosztach środowiskowych
str.687
15.3. Podsumowanie
str.692
Pytania
str.694
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.694

16. Budżetowanie kapitałowe: planowanie i ocena efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych
str.697
Anna Szychta
16.1. Istota budżetowania kapitałowego a znaczenie i rodzaje inwestycji
str.698
16.2. Cele i etapy budżetowania kapitałowego
str.700
16.3. Kryteria rachunku efektywności przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych
str.702
16.4. Zasady ustalania wartości bieżącej netto (NPV)
str.708
16.5. Istota i obliczanie wewnętrznej stopy zwrotu
str.714
16.6. Wartość bieżąca netto a wewnętrzna stopa zwrotu
str.719
16.7. Zmodyfikowana wewnętrzna stopa zwrotu
str.721
16.8. Tradycyjne metody oceny efektywności inwestycji
str.726
16.9. Rachunek inwestycyjny przy inflacji
str.732
16.9.1. Realna a nominalna stopa dyskontowa
str.732
16.9.2. Uwzględnianie inflacji w metodzie NPV
str.735
16.9.3. Inflacja a inne metody oceny efektywności inwestycji
str.741
16.10. Metody uwzględniania ryzyka w rachunkach inwestycyjnych
str.742
16.11. Podsumowanie
str.747
Pytania
str.752
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.753

17. Metody i systemy pomiaru wyników działalności jednostek gospodarczych. Zbilansowana karta wyników
str.758
Anna Szychta
17.1. Zróżnicowanie wyników działalności przedsiębiorstw i ich pomiar
str.759
17.2. Metody i systemy pomiaru wyników
str.764
17.2.1. Koncepcje pomiaru wyników przedsiębiorstw
str.764
17.2.2. Istota systemu pomiaru wyników przedsiębiorstwa
str.769
17.3. Pomiar wyników z zastosowaniem Tableau de Bord
str.772
17.4. Balanced Scorecard (BSC
str.776
17.4.1. Struktura i funkcje zbilansowanej karty wyników
str.776
17.4.2. Rola mapy strategii organizacji w zaprojektowaniu i stosowaniu BSC
str.784
17.4.3. Strategiczna karta wyników jako zintegrowany system pomiaru i zarządzania wynikami
str.787
17.5. Podsumowanie
str.791
Pytania
str.792
Zadania do samodzielnego rozwiązania
str.792

Słownik podstawowych terminów
str.795

Bibliografia
str.815

Indeks
str.827