System Prawa Prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze. Tom 12

Przedmowa
str.V

Wykaz skrótów
str.XIII

Rozdział I. Pochodzenie dziecka.Wstępna charakterystyka
str.1

§ 1. Ustalenie pokrewieństwa i statusu rodzinnego
str.2
I. Uwagi wstępne
str.2
II. Ustalenie stanu cywilnego
str.6
III. Standard międzynarodowy
str.7
§ 2. Macierzyństwo
str.8
I. Uwagi wstępne
str.8
II. Rola aktu urodzenia
str.10
III. Sądowe ustalenie i zaprzeczenie macierzyństwa
str.11
§ 3. Charakter prawny orzeczenia rozstrzygającego o pochodzeniu dziecka
str.19
I. Przedmiot orzekania
str.19
II. Charakter orzeczenia
str.21

Rozdział II. Dowody biologiczne w procesach dotyczących pochodzenia dziecka
str.27

§ 4. Uwagi wstępne
str.29
§ 5. Dowód z badań DNA
str.32
I. Aspekt medyczny
str.32
II. Aspekt prawny
str.42
§ 6. Dowód z grupowego badania krwi
str.73
I. Aspekt medyczny
str.73
II. Aspekt prawny
str.75
§ 7. Dowód z porównania daty obcowania cielesnego stron ze stopniem rozwoju dziecka po urodzeniu (dowód
z ustalenia najbardziej prawdopodobnego okresu poczęcia)
str.83
I. Aspekt medyczny
str.83
II. Aspekt prawny
str.85
§ 8. Dowód z badania (andrologicznego) mężczyzny w kierunku oceny jego zdolności do zapłodnienia (impotencja)
str.87
I. Aspekt medyczny
str.87
II. Aspekt prawny
str.89
§ 9. Dowód z badań antropologicznych
str.89
I. Aspekt medyczny
str.89
II. Aspekt prawny
str.91

Rozdział III. Ustalenie ojcostwa dziecka małżeńskiego
str.93

§ 10. Domniemanie
str.94
I. Uwagi wstępne
str.94
II. Istnienie związku małżeńskiego
str.96
III. Urodzenie dziecka przez kobietę zamężną
str.101
IV. Macierzyństwo
str.103
§ 11. Zaprzeczenie ojcostwa
str.105
I. Uwagi wstępne
str.105
II. Obalenie domniemania z art. 62 KRO
str.106
III. Przesłanki zaprzeczenia ojcostwa
str.112
§ 12. Charakter prawny wyroku i jego skutki
str.115
I. Charakter wyroku
str.115
II. Skutki wyroku
str.117

Rozdział IV. Uznanie ojcostwa
str.121

§ 13. Pojęcie
str.122
I. Uwagi wstępne
str.122
II. Charakter prawny oświadczenia
str.125
§ 14. Przesłanki i skutki uznania ojcostwa
str.126
I. Uwagi ogólne
str.126
II. Dziecko
str.127
III. Uznający mężczyzna
str.129
IV. Matka dziecka
str.131
V. Wymagania formalne
str.136
VI. Skutki prawne uznania dziecka
str.138
§ 15. Ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa
str.140
I. Uwagi wstępne
str.140
II. Podstawy ustalenia bezskuteczności uznania
str.141
§ 16. Zagadnienie bezwzględnej nieważności uznania ojcostwa
str.145
§ 17. Postępowanie i skutki wyroku
str.148
I. Postępowanie
str.148
II. Wyrok
str.149

Rozdział V. Sądowe ustalenie ojcostwa
str.151

§ 18. Uwagi wprowadzające
str.153
§ 19. Domniemanie ojcostwa pozamałżeńskiego
str.157
I. Uwagi ogólne o domniemaniach prawnych
str.157
II. Rodzaj i funkcja domniemania ojcostwa pozamałżeńskiego
str.158
III. Podstawa domniemania ojcostwa pozamałżeńskiego i jej wpływ na przemieszczanie się ciężaru dowodu w procesie o ustalenie ojcostwa
str.158
§ 20. Sądowe ustalenie ojcostwa mężczyzny, który obcował z matką dziecka poza okresem koncepcyjnym
str.162
§ 21. Exceptio plurium concumbentium jako jeden ze sposobów obalenia domniemania ojcostwa pozamałżeńskiego
str.166
I. Sposoby obalenia domniemania ojcostwa pozamałżeńskiego
str.166
II. Praktyczne możliwości wykorzystania zarzutu plurium concumbentium przez pozwanego w procesie o ustalenie ojcostwa
str.167
III. Zamierzenia ustawodawcy odnośnie do zarzutu plurium concumbentium i próba znalezienia sposobu ich realizacji
str.171
§ 22. Proces o ustalenie ojcostwa
str.190
I. Wprowadzenie
str.190
II. Legitymacja czynna
str.191
III. Legitymacja bierna
str.196
IV. Tradycyjny i postulowany model procesu o ustalenie ojcostwa
str.196
§ 23. Dochodzenie roszczeń majątkowych związanych z sądowym ustaleniem ojcostwa
str.203
§ 24. Charakter wyroku ustalającego ojcostwo i jego skutki
str.204
I. Charakter wyroku
str.204
II. Skutek wyroku ustalającego ojcostwo w postaci rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej przysługującej ojcu
str.205

Rozdział VI. Pochodzenie dziecka poczętego w wyniku zabiegu medycznie wspomaganej prokreacji
str.213

§ 25. Wprowadzenie
str.214
§ 26. Status moralny płodu ludzkiego
str.216
§ 27. Status prawny płodu ludzkiego
str.218
I. Zagadnienie zdolności prawnej
str.218
II. Nasciturus jako podmiot roszczeń odszkodowawczych
str.220
§ 28. Ustalenie pochodzenia dziecka
str.224
I. Uwagi wstępne
str.224
II. Inseminacja homologiczna
str.225
III. Inseminacja heterologiczna
str.226
IV. Zagadnienie macierzyństwa w razie zapłodnienia in vitro i implantacji zarodka
str.227
Rozdział VII. Władza rodzicielska
str.231
§ 29. Pojęcie, podmioty i charakter prawny władzy rodzicielskiej
str.233
I. Podstawowe funkcje władzy rodzicielskiej
str.233
II. Wieloznaczność terminu "władza rodzicielska"
str.237
III. Podmioty władzy rodzicielskiej
str.243
IV. Stosunki prawne wynikające z władzy rodzicielskiej
str.255
§ 30. Treść władzy rodzicielskiej
str.265
I. Elementy treści władzy rodzicielskiej w ogólności
str.265
II. Osobowy element treści władzy rodzicielskiej (piecza nad dzieckiem)
str.268
III. Piecza nad majątkiem dziecka
str.283
IV. Przedstawicielstwo
str.286
§ 31. Wykonywanie władzy rodzicielskiej i odpowiedzialność rodziców
str.292
I. Obowiązek wykonywania władzy rodzicielskiej
str.292
II. Zasada samodzielności działania (autonomii) rodziców
str.293
III. Zasada pomocy organów państwowych
str.299
IV. Posłuszeństwo dziecka
str.306
V. Reguły uzupełniające
str.309
VI. Kryteria należytego wykonywania władzy rodzicielskiej i ich hierarchia
str.313
VII. Odpowiedzialność rodziców
str.317
§ 32. Modyfi kacje władzy rodzicielskiej i jej ustanie
str.323
I. Zmiany w zakresie władzy rodzicielskiej
str.323
II. Ustanie władzy rodzicielskiej
str.350
§ 33. Stosunki między rodzicami a dziećmi niezależne od władzy rodzicielskiej
str.358
I. Systematyka stosunków między rodzicami a dziećmi niezależnych od władzy rodzicielskiej
str.358
II. Wzajemny obowiązek szacunku i wspierania się rodziców i dzieci
str.359
III. Nazwisko dziecka
str.361
IV. Udział dziecka w zaspokajaniu potrzeb rodziny
str.371
V. Kontakty z dziećmi
str.373

Rozdział VIII. Piecza zastępcza
str.387

§ 34. Pojęcie pieczy zastępczej
str.390
I. Uwagi wstępne
str.390
II. Piecza zastępcza a inne formy sprawowania pieczy nad dzieckiem przebywającym poza rodziną
str.391
III. Spory terminologiczne
str.394
§ 35. Prawna regulacja pieczy zastępczej a prawo rodzinne
str.397
I. Uwagi wstępne
str.397
II. Postulat jednolitej regulacji pieczy zastępczej
str.401
III. Regulacje dotyczące pieczy zastępczej jako normy prawa dotyczącego rodziny
str.403
§ 36. Piecza zastępcza - standardy międzynarodowe
str.406
I. Prawo międzynarodowe i orzecznictwo Trybunału Praw Człowieka
str.406
II. Kierunki rozwoju pieczy zastępczej w Europie i Ameryce Północnej
str.417
§ 37. Piecza zastępcza jako element systemu pomocy społecznej
str.422
I. Przyczyny reformy pieczy zastępczej w latach 90. XX w
str.422
II. Konsekwencje włączenia pieczy zastępczej do systemu pomocy społecznej
str.427
§ 38. Piecza zastępcza a piecza rodzicielska
str.435
I. Uprawnienia, obowiązki i kompetencje rodziny zastępczej i placówki opiekuńczo-wychowawczej a rodzice dziecka
str.435
II. Sprawowanie pieczy zastępczej a styczność dziecka z rodzicami i innymi osobami bliskimi
str.440
§ 39. Rodziny zastępcze i placówki opiekuńczo-wychowawcze
str.445
I. Rodzinne a instytucjonalne formy pieczy zastępczej
str.445
II. Przesłanki utworzenia rodziny zastępczej
str.448
III. Rodzaje rodzin zastępczych
str.455
IV. Rodziny zastępcze w powiatowym systemie opieki nad dzieckiem i rodziną
str.459
V. Placówki opiekuńczo-wychowawcze
str.460
§ 40. Umieszczanie dzieci w instytucjach pieczy zastępczej
str.464
§ 41. Socjalne i ekonomiczne wsparcie wychowanków rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo-wychowawczych
str.471
I. Uwaga wstępna
str.471
II. Świadczenia pieniężne na częściowe pokrycie kosztów utrzymania wychowanka rodziny zastępczej
str.471
III. Spór o zasady wypłacania świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania
wychowanka rodziny zastępczej
str.473
IV. Świadczenia na rzecz dzieci umieszczonych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych (standardy usług)
str.478
V. Usamodzielnienie
str.478
§ 42. Rządowy projekt ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
str.483

Rozdział IX. Przysposobienie
str.489

§ 43. Ogólna charakterystyka instytucji przysposobienia
str.498
I. Pojęcie instytucji przysposobienia w obecnie obowiązującym polskim prawie
str.498
II. Kształtowanie się instytucji przysposobienia w Polsce po odzyskaniu niepodległości w 1918 r.
str. 502
III. Charakterystyka funkcji współczesnego przysposobienia w Polsce
str.511
§ 44. Strony stosunku przysposobienia
str.523
I. Przysposabiający
str.523
II. Przysposabiany
str.546
§ 45. Organizacja pośrednictwa adopcyjnego - ośrodki adopcyjno-opiekuńcze
str.552
I. Uwagi ogólne
str.552
II. Stan poprzedzający wejście w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 17.8.1993 r.
str. 552
III. Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze według rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 17.8.1993 r.
str. 554
IV. Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze w resorcie pracy i polityki społecznej
str.555
§ 46. Analiza stanu faktycznego prowadzącego do powstania stosunku przysposobienia
str.561
I. Żądanie przysposobienia
str.561
II. Wpływ woli dziecka i innych osób na dopuszczalność orzeczenia przysposobienia
str.563
III. Dobro osoby przysposabianej
str.587
IV. Osobista styczność stron przed orzeczeniem wnioskowanego przysposobienia
str.593
§ 47. Przysposobienie, którego orzeczenie powoduje zmianę dotychczasowego miejsca zamieszkania dziecka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania za granicą (art. 1142 KRO)
str.604
I. Uwagi ogólne
str.604
II. Przysposobienie powodujące przeniesienie dziecka do innego kraju orzekane przed wejściem w życie ustawy z 26.5.1995 r. nowelizującej normy o przysposobieniu
str.605
III. Zasada subsydiarności przysposobień międzynarodowych po wejściu w życie ZmKRO z 1995 r. nowelizującej instytucję przysposobienia
str.619
IV. Zobowiązania Rzeczypospolitej Polskiej wynikające z Konwencji haskiej o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego
str.629
V. "Adopcje zagraniczne" w świetle badań
str.639
§ 48. Rodzaje przysposobienia. Osobiste i majątkowe skutki ich orzeczenia
str.648
I. Wprowadzenie
str.648
II. Przysposobienie pełne
str.649
III. Przysposobienie niepełne
str.662
IV. Przysposobienie całkowite (pełne nierozwiązywalne)
str.668
§ 49. Tajemnica przysposobienia
str.673
I. Uwagi ogólne
str.673
II. Tajemnica przysposobienia w stosunkach wewnętrznych - pomiędzy stronami przysposobienia
str.674
III. Tajemnica przysposobienia wobec rodziców osoby przysposobionej
str.676
IV. Środki ochrony tajemnicy przysposobienia w stosunku do osób trzecich
str.678
V. Tajemnica przysposobienia jako dobro osobiste
str.695
§ 50. Rozwiązanie przysposobienia
str.699
I. Rozwiązywalność przysposobienia
str.699
II. Przesłanki rozwiązania przysposobienia przez sąd według KRO
str.706
III. Alternatywne do rozwiązania stosunku przysposobienia formy jego ustania ("cofnięcia") w obecnie obowiązującym polskim prawie
str.728
IV. Skutki rozwiązania stosunku przysposobienia
str.736

Rozdział X. Obowiązek alimentacyjny
str.751

§ 51. Pojęcie i funkcja obowiązku alimentacyjnego
str.753
I. Pojęcie
str.753
II. Funkcja
str.759
III. Standard międzynarodowy
str.760
§ 52. Zakres podmiotowy i kolejność obowiązków alimentacyjnych
str.761
I. Krąg osób uprawnionych i zobowiązanych
str.761
II. Kolejność
str.763
§ 53. Przesłanki i treść obowiązku alimentacyjnego
str.767
I. Przesłanki powstania roszczenia
str.767
II. Niegodność alimentacji
str.782
III. Treść i zakres obowiązku alimentacyjnego
str.787
IV. Rola świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego
str.790
§ 54. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego i ochrona roszczeń
str.797
I. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego
str.797
II. Ochrona roszczeń alimentacyjnych
str.802
III. Fundusz alimentacyjny
str.809
§ 55. Roszczenia zwrotne
str.815
I. Uwagi wstępne
str.815
II. Roszczenia zwrotne z tytułu dostarczania środków utrzymania małżonkowi
str.816
III. Roszczenia zwrotne z tytułu alimentacji dziecka
str.818
IV. Zagadnienie roszczenia zwrotnego z tytułu dostarczenia świadczeń socjalnych
str.819
V. Charakter prawny roszczenia z art. 140 KRO
str.820
§ 56. Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego i przedawnienie roszczenia
str.823
I. Wygaśnięcie
str.823
II. Przedawnienie
str.824

Rozdział XI. Opieka
str.831

§ 57. Ogólna charakterystyka prawa opiekuńczego
str.832
I. Zagadnienia terminologiczne
str.832
II. Cel i charakter prawny opieki
str.833
III. Cechy prawa opiekuńczego
str.835
IV. Organy opieki
str.836
§ 58. Opieka nad małoletnim
str.837
I. Ustanowienie opieki nad małoletnim
str.837
II. Treść i sprawowanie opieki
str.856
III. Nadzór nad sprawowaniem opieki
str.874
IV. Zwolnienie opiekuna i ustanie opieki
str.884
§ 59. Opieka nad całkowicie ubezwłasnowolnionym
str.894
I. Cel i ustanowienie opieki
str.894
II. Swoiste unormowania opieki nad ubezwłasnowolnionym
str.897
III. Ustanie opieki
str.899

Rozdział XII. Kuratela
str.901

§ 60. Pojęcie i funkcje kurateli
str.901
I. Pojęcie
str.901
II. Funkcje
str.904
§ 61. Typy i rodzaje kurateli
str.904
I. Typ kurateli trwałej, o znacznym zakresie
str.905
II. Typ kurateli z ograniczonym zakresem pieczy
str.909
§ 62. Ustanie kurateli
str.910

Indeks rzeczowy
str. 911