{"id":1181,"date":"2021-04-22T11:22:13","date_gmt":"2021-04-22T09:22:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=1181"},"modified":"2021-12-13T15:12:46","modified_gmt":"2021-12-13T14:12:46","slug":"pierwszenstwo-pieszego-na-przejsciu-i-inne-zmiany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/pierwszenstwo-pieszego-na-przejsciu-i-inne-zmiany\/","title":{"rendered":"Pierwsze\u0144stwo pieszego na przej\u015bciu i inne zmiany"},"content":{"rendered":"\n

Ostatnie zmiany w Prawie o ruchu drogowym, przyj\u0119te zreszt\u0105 bez jakichkolwiek poprawek przez Parlament, zaaprobowane przez Senat oraz bez zastrze\u017ce\u0144 podpisane przez Prezydenta, poprzedzone by\u0142y zapowiedziami o przygotowywanej, dos\u0142ownie, rewolucji na polskich drogach w 2021 r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Czy jednak tak si\u0119 sta\u0142o? Oczywi\u015bcie, nie mo\u017cna kwestionowa\u0107 przyj\u0119tych nowych rozwi\u0105za\u0144 dotycz\u0105cych stworzonego \u201ekorytarza \u017cycia\u201d, zmniejszenia pr\u0119dko\u015bci w obszarach zabudowanych noc\u0105, pr\u00f3by uporz\u0105dkowania je\u017cd\u017c\u0105cych e-hulajnogami, czy wreszcie zmian dotycz\u0105cych praw jazdy, przegl\u0105d\u00f3w technicznych czy u\u0142atwie\u0144 zwi\u0105zanych z zarejestrowaniem pojazd\u00f3w w imieniu kupuj\u0105cego przez podmioty prowadz\u0105ce ich sprzeda\u017c. Tak samo z zadowoleniem nale\u017cy przyj\u0105\u0107 tzw. zakaz jazdy \u201ena zderzaku\u201d po autostradach czy drogach ekspresowych.<\/p>\n\n\n\n

Jednak co do ostatniej wymienionej powinno\u015bci, nale\u017cy uczyni\u0107 bardzo praktyczn\u0105 uwag\u0119. Jak nale\u017cy potraktowa\u0107 ow\u0105 \u201ejazd\u0119 na zderzaku\u201d<\/strong> przez tajny, policyjny samoch\u00f3d rejestruj\u0105cy wykroczenia poprzednika? Wszak, skoro nie ma on w\u0142\u0105czonych sygna\u0142\u00f3w \u015bwietlnych i d\u017awi\u0119kowych, nie mo\u017ce by\u0107 traktowany jako uprzywilejowany, kt\u00f3rego kieruj\u0105cy mo\u017ce prawie dos\u0142ownie wszystko. Czy taki kieruj\u0105cy sekretnym czarnym BMW pope\u0142nia wykroczenie? W aktualnym stanie prawnym niew\u0105tpliwie tak, chocia\u017c pozostaje on bezkarnym, czego jednoznacznie dowodzi praktyka. Kwestii tej ustawodawca nie rozwi\u0105za\u0142 nie b\u0119d\u0105c uczciwym wobec innych kieruj\u0105cych. Powy\u017csze wymaga zatem uporz\u0105dkowania. Mniejsza jednak o to.<\/p>\n\n\n\n

\"Zarys<\/a><\/p>„Zarys metodyki pracy obro\u0144cy i pe\u0142nomocnika w sprawach przest\u0119pstw i wykrocze\u0144 drogowych<\/a>” autorstwa Kazimierza Pawelec<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

Przyjrzyjmy si\u0119 nowej regulacji daj\u0105cej bezwzgl\u0119dne pierwsze\u0144stwo pieszemu przekraczaj\u0105cemu jezdni\u0119 po przej\u015bciu<\/strong>, a nawet zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 do takiego miejsca, przy jednoczesnym zachowaniu regulacji nak\u0142adaj\u0105cych na pieszego zachowanie szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci i przewiduj\u0105cej zakaz korzystania przez przechodnia z telefonu kom\u00f3rkowego lub podobnego urz\u0105dzenia podczas wchodzenia na jezdni\u0119 lub torowisko, a tak\u017ce przechodzenia we wskazanych miejscach. I dalej, na kieruj\u0105cego zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 do przej\u015bcia na\u0142o\u017cony zosta\u0142 obowi\u0105zek r\u00f3wnie\u017c odpowiedniego zmniejszenia pr\u0119dko\u015bci do poziomu nie nara\u017caj\u0105cego pieszego na niebezpiecze\u0144stwo. Redakcja powo\u0142anego przepisu, kt\u00f3ry nale\u017cy powi\u0105za\u0107 z regulacj\u0105 dotycz\u0105cego pieszego zamierzaj\u0105cego przekroczy\u0107 jezdni\u0119 po przej\u015bciu, jest wadliwa zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem merytorycznym, jak te\u017c legislacyjnym.<\/p>\n\n\n\n

Kazuistyczne wyliczenie wyra\u017cone zosta\u0142o w spos\u00f3b opisowo-szkoleniowy, nie za\u015b prawno-dydaktyczny, pozbawione jest logicznie uzasadnionej systematyki. Nie wyra\u017ca bowiem elementarnych zasad ruchu oraz zasad ostro\u017cno\u015bci, jakie wykszta\u0142ci\u0142a d\u0142ugoletnia praktyka rodzima i \u015bwiatowa, a znalaz\u0142y one wyraz w orzecznictwie s\u0105dowym i pi\u015bmiennictwie naukowym. Zawiera dyrektywy wewn\u0119trznie sprzeczne i niesprawiedliwe z punktu widzenia zasad \u201edobrej roboty\u201d, o kt\u00f3rej pisa\u0142 prof. T. Kotarbi\u0144ski. Nak\u0142adaj\u0105 na kieruj\u0105cego obowi\u0105zek czynienia rzeczy niemo\u017cliwych, a mianowicie odczytywania zamiar\u00f3w pieszego zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 do przej\u015bcia, jak te\u017c zmniejszenia pr\u0119dko\u015bci do bli\u017cej nieokre\u015blonego poziomu, chocia\u017c mo\u017cna by\u0142o j\u0105 okre\u015bli\u0107, na przyk\u0142ad, na 30 km\/h.<\/p>\n\n\n\n

Powy\u017csze powoduje, i\u017c przepis ustawowy nie zosta\u0142 dok\u0142adnie okre\u015blony w taki spos\u00f3b, aby jego odbiorca m\u00f3g\u0142 go zrozumie\u0107 i przestrzega\u0107. Przepisy karne<\/a>, w tym stanowi\u0105ce o odpowiedzialno\u015bci za wypadki drogowe, b\u0119d\u0105 niezrozumia\u0142e i niejasne, a tak\u017ce og\u00f3lnikowe. To prawdziwe pole minowe dla uczestnik\u00f3w ruchu. Zauwa\u017cy\u0107 trzeba, \u017ce ich pierwszym interpretatorem b\u0119dzie prokurator, obecnie \u201enajwa\u017cniejsza osoba w pa\u0144stwie\u201d. On dokona oceny, czy kieruj\u0105cy dochowa\u0142 nale\u017cytej ostro\u017cno\u015bci, jak te\u017c m\u00f3g\u0142 i powinien by\u0142 przewidzie\u0107 okre\u015blone zachowanie oraz odpowiednio ograniczy\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107. Wielokrotnie w sukurs przyjd\u0105 mu biegli, reprezentuj\u0105cy pogl\u0105dy formalistyczne, w\u0142a\u015bciwe w dobie \u201efurmanek i kocich \u0142b\u00f3w\u201d, twierdz\u0105cy, \u017ce gdyby kieruj\u0105cy jecha\u0142 wolniej, ale jak wolno, do wypadku by nie dosz\u0142o, b\u0105d\u017a gdyby nale\u017cycie obserwowa\u0142 jezdni\u0119 czy zastosowa\u0142 inn\u0105 taktyk\u0119 jazdy tak\u017ce do nieszcz\u0119\u015bcia by nie dosz\u0142o. Nie jest dostrzegana okoliczno\u015b\u0107, \u017ce nawet naruszenie regu\u0142 administracyjno-drogowych wcale nie musi by\u0107 zawinione. Owo naruszenie musi by\u0107 powi\u0105zane adekwatnym zwi\u0105zkiem przyczynowym z wypadkiem, za\u015b racjonalny ustawodawca nie mo\u017ce nak\u0142ada\u0107 na uczestnika ruchu obowi\u0105zku czynienia rzeczy niemo\u017cliwych, tj. przewidywania zupe\u0142nie niemodelowych zachowa\u0144 absolutnie niemo\u017cliwych do przewidzenia.<\/p>\n\n\n\n

Wchodz\u0105ca w \u017cycie z dniem 1 czerwca 2021 r.<\/strong> regulacja wydaje si\u0119, \u017ce nie dostrzega tego problemu. Wprowadza automatyzacj\u0119 odpowiedzialno\u015bci karnej za wypadki drogowe bez rozwa\u017cenia mo\u017cliwo\u015bci i powinno\u015bci oraz przewidywalno\u015bci okre\u015blonego zachowania. Zauwa\u017cy\u0107 przy tym nale\u017cy, \u017ce w sfer\u0119 odpowiedzialno\u015bci karnej za wypadki drogowe wprowadzony zosta\u0142 element czystego przypadku, a mianowicie, kto poni\u00f3s\u0142 mniejsz\u0105 szkod\u0119, ten zapewne zasi\u0105dzie na \u0142awie oskar\u017cenia, czasami wielokrotnie nies\u0142usznie.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, w tej materii praktyka, a  zw\u0142aszcza orzecznictwo s\u0105dowe, nie jest wyrozumia\u0142e dla kieruj\u0105cych, poza nielicznymi wyj\u0105tkami, do kt\u00f3rych mo\u017cna zaliczy\u0107 jedno z postanowie\u0144  S\u0105du Najwy\u017cszego<\/a> ( post. SN z 5.11.2014r., V KK 162\/14, Lex nr 1573978), w kt\u00f3rym m.in. czytamy: \u201eDla prawid\u0142owego ustalenia nieumy\u015blno\u015bci (wypadek drogowy jest przest\u0119pstwem nieumy\u015blnym \u2013 dopisek m\u00f3j) nie wystarczy wskazanie og\u00f3lnej nieostro\u017cno\u015bci zachowania sprawcy. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnej regu\u0142y ostro\u017cno\u015bci, kt\u00f3ra zosta\u0142a naruszona, w wyniku czego dosz\u0142o do pope\u0142nienia czynu zabronionego. Dla przypisania sprawcy odpowiedzialno\u015bci za przest\u0119pstwo nieumy\u015blne nie wystarczy r\u00f3wnie\u017c (\u2026) samo stwierdzenie, \u017ce zachowa\u0142 si\u0119 on nieostro\u017cnie, niezb\u0119dne jest bowiem stwierdzenie, \u017ce by\u0142 \u015bwiadom tego, \u017ce swoim zachowaniem mo\u017ce realizowa\u0107 znamiona czynu zabronionego ( przewidywa\u0142 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ) b\u0105d\u017a te\u017c, \u017ce takiej mo\u017cliwo\u015bci nie przewidywa\u0142, cho\u0107 m\u00f3g\u0142 j\u0105 przewidzie\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Dope\u0142nieniem przytoczonego pogl\u0105du S\u0105du Najwy\u017cszego mo\u017ce by\u0107 licz\u0105cy ju\u017c 10 lat wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego ( wyrok SN z 7.11.1996r., II KK 96\/96, Prokuratura i Prawo 1997, nr 4, s. 97 ), kt\u00f3ry do chwili obecnej zachowa\u0142 aktualno\u015b\u0107 z uwagi na realistyczne podej\u015bcie do problematyki relacji pojazd-pieszy na przej\u015bciu. \u201e(\u2026) sam fakt przebywania pieszego przy kraw\u0119dzi jezdni, zw\u0142aszcza w warunkach ruchu miejskiego, nie stanowi okoliczno\u015bci nakazuj\u0105cej kieruj\u0105cemu utrat\u0119 zaufania do wsp\u00f3\u0142uczestnika ruchu\u201d.  <\/p>\n\n\n\n

W stanie prawnym, kt\u00f3ry b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0142 od 1 czerwca 2021 r. Ustawodawca da\u0142 zapewnienie maksymalnego bezpiecze\u0144stwa pieszemu<\/strong> przekraczaj\u0105cego jezdni\u0119 po przej\u015bciu przy jednoczesnym zobowi\u0105zaniu kieruj\u0105cego do zachowania dodatkowych \u015brodk\u00f3w ostro\u017cno\u015bci, w tym zakazu kontynuowania jazdy bez upewnienia si\u0119, czy jest to mo\u017cliwe, bezpieczne dla posiadaj\u0105cych bezwzgl\u0119dne pierwsze\u0144stwo. Zlekcewa\u017cenie przez kieruj\u0105cego wskazanych obowi\u0105zk\u00f3w mo\u017ce by\u0107 ocenione jako szczeg\u00f3lnie naganne, zw\u0142aszcza w sytuacji, gdy obserwacja przej\u015bcia ukierunkowana na ust\u0105pienie pierwsze\u0144stwa by\u0142a jego obowi\u0105zkiem oraz do zakresu mo\u017cliwej obserwacji nale\u017ca\u0142o dostosowa\u0107 w\u0142asne zachowanie.<\/p>\n\n\n\n

Ocena winy kieruj\u0105cego, to trzeba zdecydowanie podkre\u015bli\u0107, nie jest domen\u0105 bieg\u0142ych, kt\u00f3rzy cz\u0119stokro\u0107 uzurpuj\u0105 sobie tego rodzaju uprawnienie. Sprzyjaj\u0105 temu post\u0119powania organ\u00f3w procesowych, kt\u00f3re cz\u0119stokro\u0107 zadaj\u0105 pytania, na kt\u00f3re biegli nie powinni odpowiada\u0107, pokroju, kto ponosi win\u0119 za zaistnia\u0142y wypadek, jakie jego uczestnicy naruszyli przepisy itp.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119cej na ten temat w ksi\u0105\u017cce Kazimierza Pawelec \u201cZarys metodyki pracy obro\u0144cy i pe\u0142nomocnika w sprawach przest\u0119pstw i wykrocze\u0144 drogowych<\/a>\u201c<\/p>\n\n\n\n

Kazimierz Pawelec<\/strong> \u2013 doktor nauk prawnych, adwokat, pracownik naukowy Instytutu Nauk o Bezpiecze\u0144stwie na Wydziale Nauk Spo\u0142ecznych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach. Autor oraz wsp\u00f3\u0142autor przesz\u0142o trzydziestu ksi\u0105\u017cek, kilkuset artyku\u0142\u00f3w, glos oraz recenzji. Uznany specjalista i autorytet z dziedziny przest\u0119pczo\u015bci komunikacyjnej, post\u0119powania dowodowego w procesie karnym oraz bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego.<\/p>\n\n\n\n

Sprawd\u017a tak\u017ce:<\/h3>\n\n\n\n