{"id":1875,"date":"2022-06-08T11:55:40","date_gmt":"2022-06-08T09:55:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=1875"},"modified":"2022-06-09T10:27:38","modified_gmt":"2022-06-09T08:27:38","slug":"jak-pisac-pisma-procesowe-i-prowadzic-komunikacje-w-sporze-fragment-ksiazki-macieja-gawronskiego-i-piotra-biernatowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-pisac-pisma-procesowe-i-prowadzic-komunikacje-w-sporze-fragment-ksiazki-macieja-gawronskiego-i-piotra-biernatowskiego\/","title":{"rendered":"Jak pisa\u0107 pisma procesowe i prowadzi\u0107 komunikacj\u0119 w sporze \u2013 fragment ksi\u0105\u017cki Macieja Gawro\u0144skiego i Piotra Biernatowskiego"},"content":{"rendered":"\n

<\/span>Oczywiste s\u0142abo\u015bci obs\u0142u\u017cy\u0107, a nie przemilcze\u0107<\/span><\/h2>\n\n\n\n

M\u00f3wi si\u0119, \u017ce najwi\u0119kszym docenieniem zarzut\u00f3w jest ich przemilczenie przez s\u0105d w wyroku. Przemilczenie oznacza bowiem brak dobrej odpowiedzi. St\u0105d nie powinni\u015bmy pozwala\u0107 sobie na przemilczanie okoliczno\u015bci czy interpretacji na niekorzy\u015b\u0107 naszego klienta. Znane nam kwestie dzia\u0142aj\u0105ce na nasz\u0105 niekorzy\u015b\u0107 powinny by\u0107 obs\u0142u\u017cone (podobnie jak znane nam miny powinny by\u0107 rozbrojone). Z perspektywy wp\u0142ywu (czyli nie tyle logiki, co argumentacji) cz\u0119sto wystarczy samo wspomnienie o argumencie przeciwnym i jego dyskredytacja.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Trzeba tu jednak by\u0107 ostro\u017cnym. Nie nale\u017cy przydawa\u0107 zbyt du\u017cej przestrzeni argumentacji przeciwnej. Inaczej sami nadamy jej zbyt du\u017ce znaczenie w umy\u015ble odbiorcy. Nale\u017cy te\u017c przeprowadzi\u0107 kalkulacj\u0119, czy zak\u0142adamy, \u017ce przeciwnik widzi i podniesie dany argument, czy te\u017c nie widzi go, wi\u0119c lepiej tematu w og\u00f3le nie rusza\u0107. Jest to ju\u017c jednak zagadnienie techniki pisania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
„Jak pisa\u0107 pisma procesowe i prowadzi\u0107 komunikacj\u0119 w sporze. Czyli ksi\u0105\u017ceczka o pisaniu pism<\/a>” autorstwa Piotra Biernatowskiego i Macieja Gawro\u0144skiego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wnioski<\/strong>: Du\u017ce oczywiste \u201eminy\u201d warto samemu wspomnie\u0107 i rozbroi\u0107 lub przynajmniej wytworzy\u0107 poz\u00f3r rozbrojenia przez om\u00f3wienie. W alternatywie, maj\u0105c dobre argumenty, mo\u017cna zagra\u0107 na skupienie przeciwnika na jego zdaniem \u201e\u0142atwej wygranej\u201d, aby dopiero w suplice wytoczy\u0107 armaty. Jednak ryzyka takiego odroczenia rozbrajania min s\u0105 dwa. Po pierwsze, mo\u017cemy nie mie\u0107 czasu na takie cyzelowanie strategii sporu (no bo kto ma czas). Po drugie, ryzykujemy, \u017ce pierwsze pisma stron \u201eustawi\u0105\u201d percepcj\u0119 s\u0119dzi(ego). Dlatego bezpieczniejsz\u0105 strategi\u0105 wydaje si\u0119 wyk\u0142adanie wszystkiego od razu, a nast\u0119pnie powtarzanie swojego stanowiska \u2013 czyli mantra w stylu Katona Starszego: \u201eA poza tym uwa\u017cam, \u017ce Kartagina powinna zosta\u0107 zniszczona<\/em>\u201d[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

<\/span>Zachowanie materia\u0142u dowodowego vs retencja danych<\/span><\/h2>\n\n\n\n

[Nie o technice pisania, ale i tak warto zapami\u0119ta\u0107] Czy zdarzy\u0142o si\u0119 Wam, \u017ce klient usun\u0105\u0142 dowody wa\u017cne dla sprawy? Nam zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce globalna organizacja usun\u0119\u0142a skrzynk\u0119 e-mailow\u0105 kierownika projektu po tym, jak zmieni\u0142 prac\u0119, gdy wiadomo by\u0142o, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 sp\u00f3r o ten projekt. Do dzi\u015b nie wiemy, co si\u0119 za tym kry\u0142o. Czy \u201ebo RODO<\/a>\u201d? Czy to jakie\u015b obej\u015bcie Sarbanes-Oxley Act? W ka\u017cdym razie teraz wiemy, \u017ce nawet, a mo\u017ce tym bardziej, je\u015bli pracujemy dla globalnej korporacji, od razu \u017c\u0105dajmy zabezpieczenia dowod\u00f3w, w tym korespondencji e-mailowej os\u00f3b, kt\u00f3re by\u0142y zaanga\u017cowane w spraw\u0119. Nawet je\u015bli sprawy jeszcze nie ma, ale mamy podstawy uwa\u017ca\u0107, \u017ce b\u0119dzie. Wiara w to, i\u017c klient zabezpieczy dowody z w\u0142asnej inicjatywy, nawet je\u015bli przez rok rozmawia o sporze, bywa z\u0142udna.<\/p>\n\n\n\n

<\/span>Sprawa jako algebra, czyli rachunek wielomian\u00f3w i sylogizm prawniczy <\/span><\/h2>\n\n\n\n

Sylogizm prawniczy<\/strong>. W matematyce zmierzamy do tego, aby poszczeg\u00f3lne kroki rozwi\u0105zania by\u0142y tak zrozumia\u0142e, \u017ce ostateczny wniosek wydaje si\u0119 nie do obalenia (co jest tym wa\u017cniejsze, je\u015bli ten wniosek jest nieoczywisty). Do tego samego powinni\u015bmy d\u0105\u017cy\u0107 w pismach procesowych (i w opiniach prawnych). Poci\u0105ga to za sob\u0105 szereg konsekwencji.<\/p>\n\n\n\n

Musimy d\u0105\u017cy\u0107 do prostoty. Do kr\u00f3tkich zda\u0144 i kr\u00f3tkich rozumowa\u0144. Logika kolejnych przej\u015b\u0107 powinna si\u0119 narzuca\u0107 sama, a definicje powinny by\u0107 intuicyjne i sugestywne.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Musimy d\u0105\u017cy\u0107 do prostoty.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

W sukurs przychodzi nam struktura tzw. sylogizmu prawniczego, czyli bardzo prostej implikacji (znaczy wnioskowania), gdzie przes\u0142anka (tzw. wi\u0119ksza) w postaci normy prawnej \u0142\u0105czona jest z przes\u0142ank\u0105 (tzw. mniejsz\u0105) w postaci konkretnego faktu, daj\u0105c interesuj\u0105cy nas wniosek prawny (w wyniku tzw. subsumpcji, o kt\u00f3rej powinni\u015bmy si\u0119 byli uczy\u0107 na pierwszym roku prawa na prawoznawstwie).<\/p>\n\n\n\n

B\u0142\u0119dnym<\/strong> rozumieniem tej wskaz\u00f3wki jest przeprowadzenie wywodu w postaci[2]<\/sup><\/a>:<\/p>\n\n\n\n

[ustawa X + rozporz\u0105dzenie Y + ustawa Z]
[wszystkie fakty ABCDEF\u2026]
zatem
[MY MAMY RACJ\u0118]<\/em><\/p>\n\n\n\n

Prawid\u0142owo<\/strong> zaprezentowany sylogizm prawniczy to:<\/p>\n\n\n\n

[konkretna norma prawna[3]<\/sup><\/a>] + [konkretny fakt] => [wniosek prawny dla nas istotny]<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z art. 58 ustawy o psie<\/p>\n\n\n\n

Pies jest zwierz\u0119ciem futerkowym o wymiarach 6 na 5.
Kot, kt\u00f3rego dotyczy opinia, ma wymiary 6 na 5.
Zatem kot jest psem w rozumieniu art. 58 ustawy o psie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Struktury tej u\u017cywamy z sukcesem zar\u00f3wno w opiniach, jak i w sporach[4]<\/sup><\/a>, [5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze, stosowanie sylogizmu prawniczego wymusza na nas dotarcie do sedna sprawy, co z kolei skutkuje zidentyfikowaniem mocnych i s\u0142abych stron. Po drugie, sylogizm prowadzi do wniosk\u00f3w, a nie do ocen. Zasadno\u015b\u0107 naszego stanowiska powinna by\u0107 osadzona w jak najwi\u0119kszym stopniu na wnioskach prawnych b\u0119d\u0105cych wynikiem stosowania wnioskowa\u0144 formalno-logicznych[6]<\/sup><\/a>. W jak najmniejszym stopniu nale\u017cy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 ocenami.<\/p>\n\n\n\n

W pewnej sprawie, dotycz\u0105cej uchylenia przez organ administracyjny swojej w\u0142asnej decyzji, Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny<\/a> uchyli\u0142 decyzj\u0119 kasatoryjn\u0105 (czyli decyzj\u0119 o uchyleniu decyzji). Nast\u0119pnie Naczelny S\u0105d Administracyjny uchyli\u0142 wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego[7]<\/sup><\/a>. Co jednak sta\u0142o si\u0119 dalej? Wyrok NSA wydawa\u0142 si\u0119 beznadziejny dla strony. Po miesi\u0105cu pracy taki w\u0142a\u015bnie werdykt wyda\u0142 m\u0142odszy prawnik prowadz\u0105cy spraw\u0119 (wiadomo, \u017ce sprawy prowadz\u0105 m\u0142odsi prawnicy). Jednak w ci\u0105gu jednej nocy starszy prawnik dopatrzy\u0142 si\u0119 tak konkretnych sformu\u0142owa\u0144 w uzasadnieniu wyroku NSA, \u017ce WSA w kolejnym (trzecim) wyroku wprost zacytowa\u0142 z pisma strony, i\u017c wyrok NSA wymusza zas\u0105dzenie zgodnie z \u017c\u0105daniem strony. St\u0105d precyzja rozumowa\u0144 logicznych mo\u017ce przes\u0105dzi\u0107 o wygranej[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Wniosek a ocena<\/strong>. Staramy si\u0119 nie postrzega\u0107 prawa jako nauki humanistycznej. Stwierdzenie jednego z luminarzy polskiego prawa, \u017ce \u201ePi\u0119kno prawa polega na mo\u017cliwo\u015bci tysi\u0105ca interpretacji<\/em>\u201d uwa\u017camy raczej za wypaczenie i skutek uboczny tak przeregulowania, jak i braku mechanizm\u00f3w zarz\u0105dzania jako\u015bci\u0105 orzecznictwa[9]<\/sup><\/a>. Jedyny moment, kiedy prawo powinno styka\u0107 si\u0119 z humanizmem to wtedy, kiedy podejmowana jest decyzja z uwagi na s\u0142uszno\u015b\u0107 zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego czy dobre obyczaje kupieckie (przerobione, nie wiedzie\u0107 po co, na \u201edobre obyczaje\u201d w Kodeksie sp\u00f3\u0142ek handlowych<\/a>). Samo uregulowanie tego wycinka zgodnie z podj\u0119t\u0105 decyzj\u0105 i p\u00f3\u017aniejsze stosowanie regulacji maj\u0105 niewiele wsp\u00f3lnego z humanizmem.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119cej informacji w publikacji: \u201cJak pisa\u0107 pisma procesowe i prowadzi\u0107 komunikacj\u0119 w sporze. Czyli ksi\u0105\u017ceczka o pisaniu pism<\/a><\/em>\u201c<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/sup><\/a>\u2002W oryginale: Ceterum censeo Carthaginem esse delendam.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/sup><\/a>\u2002Nagminnie stosowanej przez m\u0142odych prawnik\u00f3w, \u015bwie\u017co zapoznanych z konstrukcj\u0105 sylogizmu prawniczego, ale kt\u00f3rym si\u0119 nie chce.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/sup><\/a>\u2002Skonstruowana cho\u0107by przez po\u0142\u0105czenie kilku odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do siebie przepis\u00f3w po wyci\u0119ciu tych ich cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re nie dotycz\u0105 naszej sprawy metod\u0105 CUT + COPY & PASTE.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/sup><\/a>\u2002Stosuj\u0105c rzetelnie logik\u0119 formaln\u0105, mo\u017cna na przyk\u0142ad doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce wiceprezes konkretnego przedsi\u0119biorstwa pa\u0144stwowego nie jest zast\u0119pc\u0105 kierownika tego przedsi\u0119biorstwa pa\u0144stwowego w rozumieniu ustawy \u201ekominowej\u201d z 2000 r. Jakkolwiek przeciwintuicyjnie to brzmi, to zar\u00f3wno zastosowanie logiki formalnej do wyk\u0142adni gramatycznej, jak i analiza systemowa prowadz\u0105 do tego wniosku. Co w takiej sytuacji nale\u017cy poradzi\u0107 klientowi? Ano to, \u017ceby dla \u015bwi\u0119tego spokoju mo\u017ce jednak zastosowa\u0142 rozwi\u0105zania z tej ustawy.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/sup><\/a>\u2002Natomiast w rozmowach kwalifikacyjnych, pytaj\u0105c o takie zagadnienia jak sylogizm prawniczy, odnosimy konsekwentne pora\u017cki. W og\u00f3le podczas rozm\u00f3w kwalifikacyjnych nale\u017cy wykazywa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 z zadawaniem pyta\u0144. Moje ulubione pytanie brzmi: \u201eProsz\u0119 scharakteryzowa\u0107 instytucj\u0119 odst\u0105pienia w Kodeksie cywilnym\u201d. Pewna osoba odpowiedzia\u0142a na to pytanie nast\u0119puj\u0105co: \u201eNie widz\u0119 sensu, \u017ceby podczas tej rozmowy zadawa\u0107 mi pytania merytoryczne\u201d. Na co odpowiedzia\u0142em: \u201eTo ja nie widz\u0119 sensu kontynuowa\u0107 tej rozmowy\u201d. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to opini\u0105 na gowork.pl, \u017ce \u201emecenasowi ewidentnie klepki si\u0119 poprzestawia\u0142y\u201d.<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/sup><\/a>\u2002Stoj\u0105c jednak twardo na ziemi, nie zach\u0119camy nikogo do stosowania zbyt wyrafinowanych metod dowodzenia logicznego. Ju\u017c nawet zastosowanie fundamentalnej tautologii [p=>q] =>\u00a0[~q=>~p] mo\u017ce narazi\u0107 nas na retorsje ze\u00a0strony s\u0105du. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o\u00a0tym, \u017ce\u00a0poprzeczka w\u00a0post\u0119powaniu dowodowym jest zawieszona du\u017co wy\u017cej w\u00a0polskim post\u0119powaniu cywilnym ni\u017c karnym. To\u00a0jednak mogliby\u015bmy nazwa\u0107 behawioraln\u0105 teori\u0105 prawa, kt\u00f3r\u0105 w\u00a0trosce o\u00a0w\u0142asne zdrowie psychiczne pozostawiamy noblistom.<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/sup><\/a>\u2002Strona powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na szko\u0142\u0119 krakowsk\u0105 wyk\u0142adni ustawy z 30.08.2002 r. \u2013 Prawo o post\u0119powaniu przed s\u0105dami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.). Niestety w sk\u0142adzie NSA zasiada\u0142 g\u0142\u00f3wny przedstawiciel szko\u0142y warszawskiej.<\/p>\n\n\n\n

[8]<\/sup><\/a>\u2002Dodajmy, \u017ce sprawa, o kt\u00f3rej m\u00f3wimy, mia\u0142a szereg dalszych zwrot\u00f3w akcji. Naczelny S\u0105d Administracyjny znowu uchyli\u0142 wyrok WSA; WSA ponownie orzek\u0142 jak dwa razy poprzednio. Nast\u0119pnie organ administracji nie wni\u00f3s\u0142 kasacji. Strona zacz\u0119\u0142a \u015bwi\u0119ci\u0107 triumf, gdy WSA nagle stwierdzi\u0142, \u017ce sprawa nie jest rozstrzygni\u0119ta (pomimo istnienia administracyjnej decyzji rozstrzygaj\u0105cej). St\u0105d, je\u015bli kto\u015b twierdzi, \u017ce w s\u0105downictwie administracyjnym istnieje co\u015b takiego jak zasada ne bis in idem, to dysponujemy dowodami na to, \u017ce nie zawsze. Wreszcie, co si\u0119 okaza\u0142o? Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce sprawiedliwo\u015bci chyba sta\u0142o si\u0119 zado\u015b\u0107, troch\u0119 w stylu s\u0119dziego Adama Strzembosza z krzywd\u0105 dla stylu prof. Andrzeja Zolla. W sprawie tej prawnicy strony mieli racj\u0119 proceduraln\u0105 i materialnoprawn\u0105, jednak strona niekoniecznie mia\u0142a racj\u0119 tak w og\u00f3le. Nie nam ocenia\u0107, czy to by\u0142a realizacja zasady pa\u0144stwa prawa, czy zasady prawo prawem, a sprawiedliwo\u015bci musi sta\u0107 si\u0119 zado\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

[9]<\/sup><\/a>\u2002Co najmniej jeden z autor\u00f3w tej ksi\u0105\u017cki pozostaje fanem instytucji wytycznych wymiaru sprawiedliwo\u015bci usuni\u0119tej z systemu w 1989 r. w imi\u0119 \u017ale poj\u0119tej niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dziowskiej. Mo\u017cna by\u0142o te wytyczne pozostawi\u0107 mo\u017ce nie jako wi\u0105\u017c\u0105ce, ale przynajmniej w podej\u015bciu tzw. comply or explain (wyt\u0142umacz si\u0119 z odst\u0119pstwa).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oczywiste s\u0142abo\u015bci obs\u0142u\u017cy\u0107, a nie przemilcze\u0107 M\u00f3wi si\u0119, \u017ce najwi\u0119kszym docenieniem zarzut\u00f3w jest ich przemilczenie przez s\u0105d w wyroku. Przemilczenie oznacza bowiem brak dobrej odpowiedzi. St\u0105d nie powinni\u015bmy pozwala\u0107 sobie na przemilczanie okoliczno\u015bci czy interpretacji na niekorzy\u015b\u0107 naszego klienta. Znane nam kwestie dzia\u0142aj\u0105ce na nasz\u0105 niekorzy\u015b\u0107 powinny by\u0107 obs\u0142u\u017cone (podobnie jak znane nam miny powinny by\u0107 rozbrojone). Z perspektywy wp\u0142ywu (czyli … <\/p>\n

Czytaj wi\u0119cej „Jak pisa\u0107 pisma procesowe i prowadzi\u0107 komunikacj\u0119 w sporze \u2013 fragment ksi\u0105\u017cki Macieja Gawro\u0144skiego i Piotra Biernatowskiego”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1892,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-1875","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1875"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1895,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1875\/revisions\/1895"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}