{"id":2039,"date":"2022-07-18T15:23:00","date_gmt":"2022-07-18T13:23:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=2039"},"modified":"2024-01-03T09:16:08","modified_gmt":"2024-01-03T08:16:08","slug":"prawo-aborcyjne-w-polsce-i-na-swiecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/prawo-aborcyjne-w-polsce-i-na-swiecie\/","title":{"rendered":"Prawo aborcyjne w Polsce i na \u015bwiecie"},"content":{"rendered":"\n<p>Aborcja niezmiennie jest przedmiotem \u017cywej dyskusji publicznej i wzbudza wiele kontrowersji. Prawo aborcyjne w Polsce i na \u015bwiecie zmienia\u0142o si\u0119 na przestrzeni lat \u2013 nadal jednak mo\u017cna zaobserwowa\u0107 liczne zwroty w podej\u015bciu do tego tematu i nie spos\u00f3b okre\u015bli\u0107 jednoznacznych tendencji \u2013 przepisy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 niekiedy nawet wewn\u0105trz pa\u0144stw. Kwestie zwi\u0105zane z prawem do usuwania ci\u0105\u017cy poddawane s\u0105 licznym analizom z punktu widzenia prawa, czy polityki ludno\u015bciowej. W jaki spos\u00f3b dzia\u0142a prawo aborcyjne na \u015bwiecie? Jak wygl\u0105da prawo aborcyjne w Polsce po wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 22 pa\u017adziernika 2020 roku?<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Prawo aborcyjne w Polsce<\/h2>\n\n\n\n<p>Zabieg aborcji, znany i praktykowany ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci oznacza przerwanie <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/hasla-lex\/ciaza,376.html?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Prawo+aborcyjne+w+Polsce+i+na+%C5%9Bwiecie&amp;utm_content=ci%C4%85%C5%BCy\">ci\u0105\u017cy<\/a> poprzez usuni\u0119cie zarodka lub p\u0142odu z macicy. Warto przy tym rozr\u00f3\u017cni\u0107 aborcj\u0119 od poronienia, kt\u00f3re jest okre\u015blane jako samoistne i przedwczesne przerwanie ci\u0105\u017cy do 20. lub 22. tygodnia jej trwania (wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych definicji), po tym czasie z kolei mowa jest o przedwczesnym porodzie.<\/p>\n\n\n\n<p>Zmiana prawa aborcyjnego w Polsce to temat dosy\u0107 \u015bwie\u017cy, zw\u0142aszcza bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce poprzednie przepisy funkcjonowa\u0142y w Polsce przez ponad \u0107wier\u0107 wieku. Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie p\u0142odu ludzkiego i warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy (Art.4a.1.)wskazywa\u0142a, i\u017c przerwanie ci\u0105\u017cy mo\u017ce by\u0107 dokonane wy\u0142\u0105cznie przez lekarza, w przypadku gdy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>ci\u0105\u017ca stanowi zagro\u017cenie dla \u017cycia lub zdrowia kobiety ci\u0119\u017carnej,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>badania prenatalne lub inne przes\u0142anki medyczne wskazuj\u0105 na du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo ci\u0119\u017ckiego i nieodwracalnego upo\u015bledzenia p\u0142odu albo nieuleczalnej choroby zagra\u017caj\u0105cej jego \u017cyciu,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>zachodzi uzasadnione podejrzenie, \u017ce ci\u0105\u017ca powsta\u0142a w wyniku czynu zabronionego.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wyrokiem Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 22 pa\u017adziernika 2020 roku artyku\u0142 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie p\u0142odu ludzkiego i warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy zosta\u0142 uznany za niezgodny z art. 38 w zwi\u0105zku z art. 30 oraz z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W zwi\u0105zku z tym obecnie w polskim prawodawstwie istniej\u0105 wy\u0142\u0105czanie dwie przes\u0142anki do przerwania ci\u0105\u017cy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>gdy ci\u0105\u017ca stanowi zagro\u017cenie dla \u017cycia lub zdrowia kobiety ci\u0119\u017carnej,<\/li>\n\n\n\n<li>gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, \u017ce ci\u0105\u017ca powsta\u0142a w wyniku czynu zabronionego,<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote alignwide is-style-solid-color has-border-color\" style=\"border-color:#85bc20;border-style:dotted\"><blockquote><p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/kodeks-karny-kk?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Prawo+aborcyjne+w+Polsce+i+na+%C5%9Bwiecie&amp;utm_content=Sprawd%C5%BA+aktualny+Kodeks+Karny\">Sprawd\u017a aktualny Kodeks Karny<\/a><\/p><cite>w ofercie ksi\u0119garni Profinfo.pl<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p>Nowe prawo uniemo\u017cliwia wi\u0119c wykonanie aborcji w przypadku ci\u0119\u017ckich wad p\u0142odu. W uzasadnieniu wyroku <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/hasla-lex\/trybunal-konstytucyjny,4800.html?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Prawo+aborcyjne+w+Polsce+i+na+%C5%9Bwiecie&amp;utm_content=Trybuna%C5%82+Konstytucyjny\">Trybuna\u0142 Konstytucyjny<\/a> poda\u0142, co nast\u0119puje: <em>Prawdopodobie\u0144stwo ci\u0119\u017ckiego i nieodwracalnego upo\u015bledzenia p\u0142odu albo nieuleczalnej choroby zagra\u017caj\u0105cej jego \u017cyciu nie jest wystarczaj\u0105ce dla dopuszczalno\u015bci pozbawienia \u017cycia cz\u0142owieka w okresie prenatalnym;&nbsp;samo wskazanie na potencjalne obci\u0105\u017cenie dziecka wadami ma charakter eugeniczny. <\/em>Co istotne prawo przewiduje kary dla ka\u017cdego, kto przeprowadza zabieg aborcji, pomaga w nim lub nak\u0142ania do tego ci\u0119\u017carn\u0105, jednak sama kobieta nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za przerwanie ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p>W zwi\u0105zku z ograniczeniem prawa aborcyjnego Polska kwalifikuje si\u0119 obecnie do grupy pa\u0144stw o zaostrzonym rygorze dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy. Co ciekawe podobny kszta\u0142t prawa aborcyjnego w Polsce pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej, w czasach II RP, a dok\u0142adnie w 1932 roku &#8211; temat aborcji zosta\u0142 w\u00f3wczas znormatywizowany w ramach <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/kodeks-karny-kk?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Prawo+aborcyjne+w+Polsce+i+na+%C5%9Bwiecie&amp;utm_content=Kodeksu+karnego\">Kodeksu karnego<\/a> i r\u00f3wnie\u017c dopuszcza\u0142 aborcj\u0119 w tych dw\u00f3ch przypadkach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Prawo aborcyjne na \u015bwiecie<\/h2>\n\n\n\n<p>Podej\u015bcie do tematu prawa aborcyjnego r\u00f3\u017cni si\u0119 nie tylko w zale\u017cno\u015bci od pa\u0144stw, ale nawet wewn\u0105trz poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w. Naturalnie \u2013 podobnie jak w Polsce &#8211; tendencje nieustannie si\u0119 zmieniaj\u0105, powstaj\u0105 nowe projekty zak\u0142adaj\u0105ce rozszerzenie lub ograniczenie praw aborcyjnych. Na ten moment jednak zgodnie z analizami ponad 60% kobiet w wieku reprodukcyjnym mieszka w krajach dopuszczaj\u0105cych aborcj\u0119. W jakim zakresie prawo aborcyjne na \u015bwiecie zezwala na usuni\u0119cie ci\u0105\u017cy?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Prawo aborcyjne na \u015bwiecie &#8211; Europa<\/h3>\n\n\n\n<p>Europa jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowana pod wzgl\u0119dem przepis\u00f3w aborcyjnych. Wiele europejskich kraj\u00f3w zezwala na legalne przerwanie ci\u0105\u017cy w pewnych sytuacjach, w cz\u0119\u015bci z nich, np. w Szwecji, Norwegii, Grecji, Wielkiej Brytanii, czy na S\u0142owacji jest to mo\u017cliwe bez podawania powodu (do \u015bci\u015ble okre\u015blonego tygodnia ci\u0105\u017cy). Powodem dopuszczaj\u0105cym zabieg aborcji w niekt\u00f3rych krajach jest trudna sytuacji finansowa i spo\u0142eczna kobiety ci\u0119\u017carnej. Dla kontrastu \u2013 s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w Europie pa\u0144stwa, w kt\u00f3rych aborcja nie jest dopuszczalna w \u017cadnym wypadku \u2013 taka sytuacja ma miejsce na Malcie i w Watykanie. Sytuacja jest jednak dynamiczna \u2013 dla przyk\u0142adu w 2021 roku obywatele San Marino opowiedzieli si\u0119 w ramach referendum za liberalizacj\u0105 bardzo restrykcyjnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych aborcji, kt\u00f3re nie zezwala\u0142y na ni\u0105 w \u017cadnym przypadku, a obowi\u0105zywa\u0142y przez ponad 150 lat.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Prawo aborcyjne na \u015bwiecie &#8211; Ameryka P\u00f3\u0142nocna i Po\u0142udniowa<\/h3>\n\n\n\n<p>Ameryka P\u00f3\u0142nocna r\u00f3wnie\u017c jest w kwestii aborcji podzielona. W USA w czerwcu bie\u017c\u0105cego roku S\u0105d Najwy\u017cszy uchyli\u0142 <em>wyrok ws. Roe przeciwko Wade<\/em>, kt\u00f3ry stanowi\u0142 g\u0142o\u015bny precedens i gwarantowa\u0142 kobietom konstytucyjne prawo do aborcji. Obecnie w niekt\u00f3rych stanach usuni\u0119cie ci\u0105\u017cy jest uwa\u017cane za niezgodne z prawem, a niekt\u00f3re z nich przygotowuj\u0105 si\u0119 do zmiany legislacji \u2013 jak oceniaj\u0105 eksperci, dost\u0119p do aborcji zostanie ograniczony przynajmniej w po\u0142owie wszystkich stan\u00f3w. Jednak niekt\u00f3rzy przedstawiciele w\u0142adz, jak np. burmistrz Nowego Jorku zadeklarowa\u0142, \u017ce w tym miejscu aborcja nadal b\u0119dzie legalna.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla kontrastu \u2013 w Meksyku w 2021 roku S\u0105d Najwy\u017cszy og\u0142osi\u0142, \u017ce niezgodne z konstytucj\u0105 jest w tym kraju karanie za dokonanie aborcji, tamtejsze prawo do usuni\u0119cia ci\u0105\u017cy r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od stanu. Kompletnym przeciwie\u0144stwem jest z kolei Kanada, gdzie aborcja uznawana jest za zabieg medyczny, jest obj\u0119ta pe\u0142n\u0105 refundacj\u0105 pa\u0144stwa, a wykonuje si\u0119 j\u0105 na \u017cyczenie ci\u0119\u017carnej na ka\u017cdym etapie ci\u0105\u017cy. W Ameryce Po\u0142udniowej natomiast w wielu pa\u0144stwach kar\u0105 za nielegalne usuni\u0119cie ci\u0105\u017cy mo\u017ce zosta\u0107 obj\u0119ta r\u00f3wnie\u017c kobieta. Najbardziej restrykcyjne przepisy aborcyjne obowi\u0105zuj\u0105 w Chile, gdzie aborcja jest ca\u0142kowicie zakazana, z kolei Urugwaj, czy Argentyna to przyk\u0142ady pa\u0144stw ca\u0142kowicie dopuszczaj\u0105cych to dzia\u0142anie do okre\u015blonego tygodnia ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Prawo aborcyjne na \u015bwiecie \u2013 Rosja, Azja, Bliski Wsch\u00f3d<\/h3>\n\n\n\n<p>Rosja uznaje za legaln\u0105 aborcj\u0119 do 12. tygodnia ci\u0105\u017cy, jest ona wykonywana na \u017cyczenie kobiety, po tym czasie w szczeg\u00f3lnych sytuacjach r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna jej dokona\u0107, zabieg jest refundowany przez pa\u0144stwo. Mieszkanki Chin mog\u0105 legalnie usun\u0105\u0107 ci\u0105\u017c\u0119 do 3. miesi\u0105ca jej trwania, o ile pozwala na to ich stan zdrowia i nie dokona\u0142y podobnego zabiegu w ci\u0105gu ostatnich 12 miesi\u0119cy. Filipiny z kolei bardzo restrykcyjnie podchodz\u0105 do tematu aborcji i wy\u0142\u0105cznie bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u017cycia dopuszcza przeprowadzenie tego zabiegu.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemal bezwzgl\u0119dnie aborcja zakazana jest z&nbsp;kolei na&nbsp;Filipinach, cho\u0107 tu r\u00f3wnie\u017c wyj\u0105tek stanowi sytuacja bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia ci\u0119\u017carnej. Je\u017celi natomiast wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 Bliski Wsch\u00f3d, to \u017caden z&nbsp;kraj\u00f3w nie wyklucza ca\u0142kowicie aborcji. Szczeg\u00f3lnie liberalne jest podej\u015bcie Turcji, kt\u00f3ra dopuszcza aborcj\u0119 bez podawania przyczyny do 10. tygodnia ci\u0105\u017cy, jednak kobieta zam\u0119\u017cna musi uzyska\u0107 zgod\u0119 ma\u0142\u017conka. Ira\u0144skie prawo szeroko opisuje, jakie sytuacje dopuszczaj\u0105 przeprowadzenie zabiegu, ale nie zezwala na usuni\u0119cie ci\u0105\u017cy, kt\u00f3ra jest wynikiem gwa\u0142tu. Arabia Saudyjska, Jemen oraz Syria uznaj\u0105 za legalne usuni\u0119cie ci\u0105\u017cy, gdy zagra\u017ca ona \u017cyciu i zdrowiu kobiety, w przypadku uszkodzenia p\u0142odu i ci\u0105\u017cy pochodz\u0105cej z gwa\u0142tu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak wida\u0107 prawo aborcyjne w Polsce i na \u015bwiecie jest na tyle zr\u00f3\u017cnicowane, \u017ce nie daje mo\u017cliwo\u015bci okre\u015blenia jednoznacznych tendencji na przysz\u0142o\u015b\u0107, przepisy dotycz\u0105ce zabiegu przerywania ci\u0105\u017cy s\u0105 regularnie dyskutowane i niejednokrotnie zmieniane. Nawet w przypadku pa\u0144stw, kt\u00f3re \u0142\u0105czy jedna kultura, religia, por\u00f3wnywalny poziom rozwoju, czy bliskie po\u0142o\u017cenie geograficzne, nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o podobnych stanowiskach w tej sprawie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aborcja niezmiennie jest przedmiotem \u017cywej dyskusji publicznej i wzbudza wiele kontrowersji. Prawo aborcyjne w Polsce i na \u015bwiecie zmienia\u0142o si\u0119 na przestrzeni lat \u2013 nadal jednak mo\u017cna zaobserwowa\u0107 liczne zwroty w podej\u015bciu do tego tematu i nie spos\u00f3b okre\u015bli\u0107 jednoznacznych tendencji \u2013 przepisy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 niekiedy nawet wewn\u0105trz pa\u0144stw. Kwestie zwi\u0105zane z prawem do usuwania &hellip; <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/prawo-aborcyjne-w-polsce-i-na-swiecie\/\" class=\"more-link\">Czytaj wi\u0119cej<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Prawo aborcyjne w Polsce i na \u015bwiecie&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2041,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[116],"class_list":["post-2039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady","tag-ochrona-zdrowia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2039"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3101,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2039\/revisions\/3101"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}