{"id":2392,"date":"2023-02-24T15:09:30","date_gmt":"2023-02-24T14:09:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=2392"},"modified":"2023-03-15T15:13:39","modified_gmt":"2023-03-15T14:13:39","slug":"analiza-transakcyjna-poznaj-podstawy-skutecznej-komunikacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/analiza-transakcyjna-poznaj-podstawy-skutecznej-komunikacji\/","title":{"rendered":"Analiza Transakcyjna. Poznaj podstawy skutecznej komunikacji"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Analiza Transakcyjna jest koncepcj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 interakcji mi\u0119dzyludzkich pojawiaj\u0105cych si\u0119 w komunikacji, a tak\u017ce funkcjonuje ona bardzo cz\u0119sto w negocjacjach. Interakcje transakcyjne stanowi\u0105 podstawow\u0105 jednostk\u0119 w relacjach interpersonalnych, a wi\u0119c podczas wymiany s\u0142\u00f3w, gest\u00f3w, mimiki czy zachowa\u0144. Skuteczna komunikacja ma ogromny wp\u0142yw na poprawne relacje z otaczaj\u0105cymi nas lud\u017ami. Taka umiej\u0119tno\u015b\u0107 jest r\u00f3wnie\u017c niezwykle przydatna w \u017cyciu zawodowym, poniewa\u017c pozwala wynie\u015b\u0107 kontakty ze wsp\u00f3\u0142pracownikami na jeszcze wy\u017cszy poziom.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym-jest-Analiza-Transakcyjna\"><\/span>Czym jest Analiza Transakcyjna?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Analiza Transakcyjna (AT) to psychologiczna koncepcja stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich stworzona przez Erica Bernea. Transakcja, w tym kontek\u015bcie, to swobodna wymiana werbalna i niewerbalna mi\u0119dzy dwiema osobami. Koncepcja analizy transakcyjnej pozwala zrozumie\u0107 i wyja\u015bni\u0107 w spos\u00f3b transparentny dla ka\u017cdego przyczyny oraz mechanizmy powstawania konflikt\u00f3w mi\u0119dzy lud\u017ami.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Analiza Transakcyjna zwi\u0105zana jest z analiz\u0105 gier psychologicznych, b\u0119d\u0105cych zbiorem transakcji powtarzanych w celu prze\u017cycia emocji i osi\u0105gni\u0119cia danego wyniku w sytuacji interakcyjnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Gry psychologiczne wychodz\u0105ce z jednego z poziom\u00f3w \u201eJa\u201d przebiegaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej w podobny, powtarzalny spos\u00f3b u konkretnego cz\u0142owieka, prowadz\u0105c do konkretnej korzy\u015bci psychicznej z kontakt\u00f3w z innymi lud\u017ami. Korzy\u015bci\u0105 t\u0105 s\u0105 w\u0142a\u015bnie emocje.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-full is-style-default bordersd\"><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/13-wzorcow-dobrej-komunikacji-i-relacji-analiza-transakcyjna-w-praktyce,391786.html?utm_source=blog&amp;utm_medium=baner&amp;utm_campaign=Analiza+Transakcyjna.+Poznaj+podstawy+skutecznej+komunikacji&amp;utm_content=13+wzorc%C3%B3w+dobrej+komunikacji+i+relacji.+Analiza+transakcyjna+w+praktyce\"><img decoding=\"async\" width=\"820\" height=\"255\" src=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/13-wzorcow-dobrej-komunikacji-i-relacji.png\" alt=\"13 wzorc\u00f3w dobrej komunikacji i relacji. Analiza transakcyjna w praktyce\" class=\"wp-image-2400\" title=\"\"><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">&#8222;<a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/13-wzorcow-dobrej-komunikacji-i-relacji-analiza-transakcyjna-w-praktyce,391786.html?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Analiza+Transakcyjna.+Poznaj+podstawy+skutecznej+komunikacji&amp;utm_content=13+wzorc%C3%B3w+dobrej+komunikacji+i+relacji.+Analiza+transakcyjna+w+praktyce\">13 wzorc\u00f3w dobrej komunikacji i relacji. Analiza transakcyjna w praktyce<\/a>&#8221; autorstwa Moniki Dawid-Sawickiej oraz El\u017cbiety Stelmach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Gry stanowi\u0105 jednak element wi\u0119kszego konstruktu, czyli skrypt\u00f3w b\u0119d\u0105cych scenariuszami \u017cycia czy plan\u00f3w \u017cyciowych, kt\u00f3re zazwyczaj kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 i maj\u0105 swoje pod\u0142o\u017ce w dzieci\u0144stwie na nie\u015bwiadomym poziomie i wpajane s\u0105 przez rodzic\u00f3w posiadaj\u0105cych w\u0142asne skrypty.<\/p>\n\n\n\n<p>Skrypty maj\u0105 posta\u0107 &#8211; zwyci\u0119zcy, p\u00f3\u0142-zwyci\u0119zcy oraz przegranego. Konkretny skrypt kieruje zachowaniem danego cz\u0142owieka w najwa\u017cniejszych dla niego sferach \u017cycia oraz podczas podejmowania przez niego najistotniejszych decyzji. Cz\u0142owiek cz\u0119sto prowadzony jest przez skrypt tak, \u017ce spe\u0142nia zaplanowany wcze\u015bniej scenariusz \u017cyciowy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Znajomo\u015b\u0107 podstaw Analizy Transakcyjnej przydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie w takich obszarach, jak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>trudne rozmowy<\/li>\n\n\n\n<li>praca z motywacj\u0105<\/li>\n\n\n\n<li>praca z przekonaniami<\/li>\n\n\n\n<li>rozwi\u0105zywanie powtarzaj\u0105cych si\u0119 problem\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podzial-Analizy-Transakcyjnej\"><\/span>Podzia\u0142 Analizy Transakcyjnej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\">\n<li>Analiza struktury osobowo\u015bci &#8211; pozwala zrozumie\u0107, co dzieje si\u0119 w cz\u0142owieku.<\/li>\n\n\n\n<li>Analiza transakcji &#8211; umo\u017cliwia zrozumienie relacji mi\u0119dzyosobowych.<\/li>\n\n\n\n<li>Analiza gier &#8211; pozwala wyja\u015bni\u0107 ukryte, negatywne uczucia w stosunkach mi\u0119dzyludzkich.<\/li>\n\n\n\n<li>Analiza skryptu \u017cyciowego &#8211; umo\u017cliwia zrozumienie \u201cscenariusza \u017cycia\u201d, wed\u0142ug kt\u00f3rego cz\u0142owiek post\u0119puje w \u017cyciu.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"3-stany-%E2%80%9EJa%E2%80%9D\"><\/span>3 stany \u201eJa\u201d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Podstaw\u0105 Analizy Transakcyjnej s\u0105 stany \u201eJa\u201d, czyli sfera, podczas kt\u00f3rej w konkretnym momencie ka\u017cdy cz\u0142owiek my\u015bli, czuje i zachowuje si\u0119 jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sw\u00f3j rodzic\/e (stan Ja \u2013 Rodzic)<\/li>\n\n\n\n<li>wtedy, gdy by\u0142\/a dzieckiem (stan Ja \u2013 Dziecko)<\/li>\n\n\n\n<li>doros\u0142y, kt\u00f3ry jest \u015bwiadomy tego, gdzie jest, co my\u015bli i czuje (stan Ja \u2013 Doros\u0142y)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ego cz\u0142owieka przybieraj\u0105c rol\u0119 rodzica, najcz\u0119\u015bciej automatycznie kopiuje zachowania rodzic\u00f3w z przekonaniem, \u017ce w\u0142a\u015bnie takie post\u0119powanie jest prawid\u0142owe. Stan doros\u0142ego charakteryzuje si\u0119 racjonalnym podej\u015bciem i ocen\u0105 tego, co tu i teraz. Z kolei stan dziecko to powr\u00f3t do najm\u0142odszych lat, zabawy oraz infantylno\u015bci. Ka\u017cdy z wymienionych stan\u00f3w cechuje charakterystyczna mowa cia\u0142a oraz inne symptomy, jak np. tembr g\u0142osu czy tempo m\u00f3wienia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1156\" src=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3-stany-ja.jpg\" alt=\"3 stany Ja\" class=\"wp-image-2397\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re osoby maj\u0105 tendencj\u0119 do wchodzenia w relacje z pozycji jednego z trzech poni\u017cszych stan\u00f3w \u201eJa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rodzic \u2013 objawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w sytuacjach przymusowych, dzia\u0142a automatycznie i nie\u015bwiadomie. Mo\u017ce to by\u0107 rodzic krytyczny lub wspieraj\u0105cy. Rodzic krytyczny jest odpowiedzialny za nakazywanie, karanie, moralizacj\u0119 oraz porz\u0105dek. Z kolei rodzic wspieraj\u0105cy &#8211; pociesza, pomaga, wspiera i rozumie.<\/li>\n\n\n\n<li>Doros\u0142y \u2013 cechuje si\u0119 analitycznym i rozs\u0105dnym podej\u015bciem, a tak\u017ce obiektywn\u0105 ocen\u0105 rzeczywisto\u015bci. Jest ponadto rzeczowy, wymienia si\u0119 informacjami, natomiast nie unosi si\u0119 emocjami. Jest \u015bwiadomy w swych dzia\u0142aniach. Niekiedy ocenia tryb rodzica lub dziecka, i jest w stanie nad nimi zapanowa\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li>Dziecko &#8211; to dziecko naturalne lub dziecko dostosowane. Dziecko naturalne jest spontaniczne, swobodnie wyra\u017ca emocje, p\u0142acze, \u015bmieje si\u0119, krzyczy. Dziecko dostosowane to uleg\u0142o\u015b\u0107, wycofywanie, brak wychodzenia z inicjatyw\u0105, stawianie potrzeb innych ponad w\u0142asne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Analiza Transakcyjna m\u00f3wi nam o stosunku do samego siebie i do innych, kt\u00f3ry przyjmuje posta\u0107 relacji:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ja jestem OK i ty jeste\u015b OK.<\/li>\n\n\n\n<li>Ja jestem OK, ale ty nie jeste\u015b OK.<\/li>\n\n\n\n<li>Ja nie jestem OK, ale ty jeste\u015b OK.<\/li>\n\n\n\n<li>Ja nie jestem OK i ty te\u017c nie jeste\u015b OK.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Komunikacje-komplementarne-skrzyzowane-i-ukryte\"><\/span>Komunikacje komplementarne, skrzy\u017cowane i ukryte<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Transakcje mo\u017cna podzieli\u0107 na komplementarne, skrzy\u017cowane oraz ukryte. W transakcjach komplementarnych (r\u00f3wnoleg\u0142ych) zachodzi wymiana uzupe\u0142niaj\u0105ca si\u0119 podczas rozmowy ze sob\u0105 tych samych stan\u00f3w \u201eJa\u201d (np. doros\u0142y z doros\u0142ym, dziecko z dzieckiem). Jest to komunikacja pozwalaj\u0105ca na porozumienie oraz kontynuacj\u0119 interakcji na skutek przyj\u0119cie tych samych tryb\u00f3w przez interlokutor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Transakcja skrzy\u017cowana utrudnia zrozumienie i mo\u017ce prowadzi\u0107 do przerwania komunikacji, a nawet do konfliktu. W tej komunikacji obydwie strony przyjmuj\u0105 zupe\u0142nie inne tryby i zwracaj\u0105 si\u0119 do innego trybu rozm\u00f3wcy (np. osoba nr 1-doros\u0142y m\u00f3wi do osoby nr 2-doros\u0142ego, podczas gdy osoba nr 2 przyjmuje postaw\u0119 dziecka i m\u00f3wi do osoby nr 1-rodzica).<\/p>\n\n\n\n<p>Transakcje ukryte maj\u0105 miejsce wtedy, gdy dwie osoby pozornie przyjmuj\u0105 jedn\u0105 z trzech postaw \u201eJa\u201d, jednak pod ni\u0105 kryj\u0105 si\u0119 jeszcze inne przybrane postawy. W\u0142a\u015bnie transakcje ukryte s\u0105 podstaw\u0105 do gier psychologicznych (kt\u00f3re przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w skrypty), o czym pisali\u015bmy ju\u017c wy\u017cej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Analiza Transakcyjna jest koncepcj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 interakcji mi\u0119dzyludzkich pojawiaj\u0105cych si\u0119 w komunikacji, a tak\u017ce funkcjonuje ona bardzo cz\u0119sto w negocjacjach. Interakcje transakcyjne stanowi\u0105 podstawow\u0105 jednostk\u0119 w relacjach interpersonalnych, a wi\u0119c podczas wymiany s\u0142\u00f3w, gest\u00f3w, mimiki czy zachowa\u0144. Skuteczna komunikacja ma ogromny wp\u0142yw na poprawne relacje z otaczaj\u0105cymi nas lud\u017ami. Taka umiej\u0119tno\u015b\u0107 jest r\u00f3wnie\u017c niezwykle przydatna w &hellip; <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/analiza-transakcyjna-poznaj-podstawy-skutecznej-komunikacji\/\" class=\"more-link\">Czytaj wi\u0119cej<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Analiza Transakcyjna. Poznaj podstawy skutecznej komunikacji&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2398,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-2392","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2392"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2558,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2392\/revisions\/2558"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}