{"id":2634,"date":"2023-07-01T08:20:58","date_gmt":"2023-07-01T06:20:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=2634"},"modified":"2023-09-18T09:39:17","modified_gmt":"2023-09-18T07:39:17","slug":"samorzad-terytorialny-07-08-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/samorzad-terytorialny-07-08-2023\/","title":{"rendered":"Samorz\u0105d Terytorialny – 07-08\/2023"},"content":{"rendered":"\n

W numerze lipcowo-sierpniowym miesi\u0119cznika \u201eSamorz\u0105d Terytorialny\u201d w szczeg\u00f3lno\u015bci polecamy Rozmowy administratywist\u00f3w o sprawach samorz\u0105dowych<\/strong>, czyli rozmow\u0119-wywiad, jaki dr hab. Jakub J. Szlachetko<\/strong> (adwokat, pracownik naukowo-dydaktyczny na Wydziale Prawa i Administracji UG, przewodnicz\u0105cy Rady Instytutu Metropolitalnego) przeprowadzi\u0142 z prof. dr hab. Iren\u0105 Lipowicz<\/strong> (obecnie pracownik naukowo-dydaktyczny na Wydziale Prawa i Administracji UKSW w Warszawie), redaktorem wydanego niedawno przez WKP trzytomowego Systemu Prawa Samorz\u0105d Terytorialnego. Gratka to niezwyk\u0142a, poniewa\u017c rozm\u00f3wcy, wychodz\u0105c od kwestii systematycznego ograniczania pozycji ustrojowej samorz\u0105du terytorialnego, czyli od coraz wi\u0119kszego uzale\u017cnienia go od centralnej i terenowej administracji rz\u0105dowej \u2013 zar\u00f3wno w kontek\u015bcie finansowym, jak i zadaniowo-kompetencyjnym \u2013 przyjmuj\u0105c perspektyw\u0119 wybiegaj\u0105c\u0105 w przysz\u0142o\u015b\u0107, tak\u017ce t\u0119 odleglejsz\u0105. Rozm\u00f3wcy z bie\u017c\u0105cej analizy sytuacji polityczno-prawnej zmierzaj\u0105 ku przysz\u0142o\u015bci tej formy decentralizacji w\u0142adzy publicznej, omawiaj\u0105c m.in. problematyk\u0119 reformy metropolitalnej czy autonomicznych region\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Uwag\u0119 warto zwr\u00f3ci\u0107 tak\u017ce na d\u0142u\u017csze opracowanie dr Mai B\u0142aszak<\/strong> (adiunkt na Uniwersytecie WSB Merito w Poznaniu) pt. Bud\u017cet obywatelski w \u015bwietle rozwa\u017ca\u0144 nad partycypacj\u0105 obywatelsk\u0105<\/strong>, kt\u00f3re zosta\u0142o przygotowane na podstawie efekt\u00f3w rozprawy doktorskiej pt. Zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j miast w \u015bwietle bud\u017cet\u00f3w obywatelskich<\/em>, kt\u00f3ra uzyska\u0142a wyr\u00f3\u017cnienie w XX edycji Konkursu im. Profesora Micha\u0142a Kuleszy na najlepsz\u0105 rozpraw\u0119 doktorsk\u0105, organizowanego przez miesi\u0119cznik \u201eSamorz\u0105d Terytorialny\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"Samorz\u0105d<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

\u201cSamorz\u0105d Terytorialny \u2013 nr 07-08\/2023<\/a>\u201c<\/p>Kup lipcowo-sierpiowy pojedynczy numer<\/a> czasopisma lub wykup prenumerat\u0119<\/a><\/cite><\/blockquote><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

W polskich miastach od 2012 r. spo\u0142eczno\u015bci lokalne maj\u0105 prawo zg\u0142asza\u0107 projekty, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 realizowane w ramach funduszy miasta, czyli tzw. bud\u017cet\u00f3w obywatelskich. Wysoko\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w finansowych na realizacj\u0119 tych bud\u017cet\u00f3w okre\u015bla corocznie rada miasta. Celem bud\u017cetu obywatelskiego jest w\u0142\u0105czenie mieszka\u0144c\u00f3w w proces planowania wydatk\u00f3w bud\u017cetowych, a dzi\u0119ki zg\u0142aszanym i realizowanym projektom w\u0142adze lepiej poznaj\u0105 potrzeby obywateli w zakresie wydatkowania \u015brodk\u00f3w publicznych. Przepisy prawne nie narzucaj\u0105 jednak jednolitych form bud\u017cetu obywatelskiego, procedur czy zasad ich tworzenia i realizowania dla wszystkich miast. Zdaniem autorki artyku\u0142u w dzia\u0142aniach takich jak przedmiotowy bud\u017cet realizowana jest teoria wyboru publicznego (public choice<\/em>), realizowane projekty bud\u017cet\u00f3w obywatelskich zaspokajaj\u0105 za\u015b potrzeby nie tylko doczesne \u2013 jednorazowe, ale coraz cz\u0119\u015bciej te\u017c te d\u0142ugotrwa\u0142e i ci\u0105g\u0142e. Zgodnie z teori\u0105 d\u00f3br publicznych istniej\u0105 dobra, kt\u00f3re raz wyprodukowane daj\u0105 konsumentom ten sam poziom satysfakcji, niezale\u017cnie od liczby os\u00f3b z nich korzystaj\u0105cych. Realizacja zwyci\u0119skich projekt\u00f3w bud\u017cet\u00f3w obywatelskich generuje dobra publiczne, a wr\u0119cz dobra wsp\u00f3lne i wp\u0142ywa tym samym na trwa\u0142y rozw\u00f3j miast. Celem artyku\u0142u jest analiza narz\u0119dzia partycypacji obywatelskiej, kt\u00f3rym jest bud\u017cet obywatelski. D\u0105\u017ceniem przeprowadzonych przez autork\u0119 bada\u0144 by\u0142a natomiast identyfikacja czynnik\u00f3w rozwoju bud\u017cetu obywatelskiego w Polsce, obserwacja i analiza zaanga\u017cowania mieszka\u0144c\u00f3w, a tak\u017ce sprawdzenie, na ile \u2013 w my\u015bl za\u0142o\u017ce\u0144 ekonomii instytucjonalnej \u2013 projekty bud\u017cet\u00f3w obywatelskich generuj\u0105 dobra wsp\u00f3lne w badanych miastach. Artyku\u0142 uwzgl\u0119dnia aktualizacj\u0119 wynik\u00f3w bada\u0144, rozszerzaj\u0105c ich zakres z lat 2013\u20132020 tak\u017ce o lata 2021\u20132022.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym tekstem godnym polecenia jest tak\u017ce wi\u0119kszy artyku\u0142 dr Joanny Ka\u017amierczak <\/strong>(adwokat) pt. Odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 planistyczn\u0105 \u2013 ewolucja i zarys <\/strong>problematyki, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c powsta\u0142 na bazie fragment\u00f3w rozdzia\u0142\u00f3w pracy doktorskiej pod tytu\u0142em Odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 planistyczn\u0105<\/em>, kt\u00f3ra uzyska\u0142a wyr\u00f3\u017cnienie w XX edycji Konkursu im. Profesora Micha\u0142a Kuleszy na najlepsz\u0105 prac\u0119 doktorsk\u0105 organizowanym przez miesi\u0119cznik \u201eSamorz\u0105d Terytorialny\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wykonywanie w\u0142adzy publicznej w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z wyrz\u0105dzeniem uszczerbku w prawie do nieruchomo\u015bci. Przyczyn\u0105 szkody jest wprowadzenie postanowie\u0144 ograniczaj\u0105cych korzystanie z nieruchomo\u015bci w miejscowym planie zagospodarowania przestrz<\/a>ennego<\/a>. Powsta\u0142a w tych okoliczno\u015bciach szkoda polega na zmniejszeniu sfery mo\u017cno\u015bci post\u0119powania uprawnionego do nieruchomo\u015bci. Obecnie polski ustawodawca przyznaje poszkodowanemu w\u0142a\u015bcicielowi albo u\u017cytkownikowi wieczystemu prawo do domagania si\u0119 naprawienia szkody maj\u0105tkowej powsta\u0142ej wskutek uchwalenia albo zmiany planu zagospodarowania przestrzennego przez gmin\u0119 (szkody planistycznej). Artyku\u0142 stanowi pr\u00f3b\u0119 zrekonstruowania ewolucji i historii polskiej regulacji odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 planistyczn\u0105 i wyja\u015bnienia podstawowych poj\u0119\u0107 zwi\u0105zanych z t\u0105 tematyk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Polecamy r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3lnie wnikliw\u0105 analiz\u0119 przeprowadzon\u0105 przez prof. dr. hab. Huberta Izdebskiego <\/strong>(redaktora naczelnego ST,cz\u0142onka-korespondenta Polskiej Akademii Nauk, kierownika Katedry Prawa Publicznego i Mi\u0119dzynarodowego Uniwersytetu SWPS w Warszawie oraz radc\u0119 prawnego w Sp\u00f3\u0142ce Prawniczej I&Z) w artykule pt. Gminna ewidencja zabytk\u00f3w po wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W wyroku wydanym 11.05.2023 r., w odpowiedzi na pytanie prawne zadane przez Naczelny S\u0105d Administracyjny w 2018 r., Trybuna\u0142 Konstytucyjny orzek\u0142 o niezgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 RP<\/a> przepisu ustawy o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami<\/a> przyznaj\u0105cego organowi wykonawczemu gminy kompetencj\u0119 dokonania w porozumieniu z wojew\u00f3dzkim konserwatorem zabytk\u00f3w wpisu zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytk\u00f3w (\u015bci\u015blej \u2013 w\u0142\u0105czenia karty zabytku do tej ewidencji) w zakresie, w jakim przepis ten ogranicza prawo w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci przez dopuszczenie uj\u0119cia nieruchomo\u015bci jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytk\u00f3w, bez zapewnienia w\u0142a\u015bcicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia. Instytucja gminnej ewidencji zabytk\u00f3w, na co zwraca\u0142 uwag\u0119 zar\u00f3wno Rzecznik Praw Obywatelskich<\/a>, jak i doktryna, jest prawnie niedoregulowana; wpis do ewidencji nie jest dokonywany w drodze decyzji administracyjnej i nie znajduj\u0105 w jego zakresie zastosowania przepisy Kodeksu post\u0119powania administracyjnego. W konsekwencji Trybuna\u0142 Konstytucyjny wyda\u0142 wyrok o pomini\u0119ciu ustawodawczym, kt\u00f3ry nie ma skutku derogacyjnego (przepis pozostaje w mocy), lecz zasadniczo ogranicza si\u0119 do skutku zobowi\u0105zuj\u0105cego \u2013 zobowi\u0105zuje ustawodawc\u0119 do wydania przepis\u00f3w odpowiednio chroni\u0105cych procesowe prawa w\u0142a\u015bcicieli.<\/p>\n\n\n\n

Zach\u0119camy tak\u017ce do zapoznania si\u0119 z pozosta\u0142ymi tekstami:<\/p>\n\n\n\n