{"id":3397,"date":"2024-05-14T09:00:54","date_gmt":"2024-05-14T07:00:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=3397"},"modified":"2024-06-20T09:38:39","modified_gmt":"2024-06-20T07:38:39","slug":"prawa-czlowieka-w-polsce-i-na-swiecie-ktore-organizacje-o-nie-dbaja-do-kogo-zglosic-sie-po-pomoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/prawa-czlowieka-w-polsce-i-na-swiecie-ktore-organizacje-o-nie-dbaja-do-kogo-zglosic-sie-po-pomoc\/","title":{"rendered":"Prawa cz\u0142owieka w Polsce i na \u015bwiecie. Kt\u00f3re organizacje o nie dbaj\u0105? Do kogo zg\u0142osi\u0107 si\u0119 po pomoc?"},"content":{"rendered":"\n

Prawa cz\u0142owieka, kluczowe dla godno\u015bci ka\u017cdej istoty ludzkiej, gwarantuj\u0105 podstawowe wolno\u015bci i ochron\u0119 niezale\u017cnie od pochodzenia, p\u0142ci czy przekona\u0144. Te fundamentalne zasady, zakorzenione g\u0142\u0119boko w mi\u0119dzynarodowych deklaracjach i traktatach, obejmuj\u0105 nie tylko prawa osobiste jak decydowanie o swoim \u017cyciu, ale r\u00f3wnie\u017c prawa ekonomiczne takie jak prawo do pracy czy zak\u0142adania w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Rz\u0105dy na ca\u0142ym \u015bwiecie s\u0105 zobowi\u0105zane do ich przestrzegania oraz ochrony poprzez lokalne, a tak\u017ce globalne inicjatywy prawne. Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzynarodowa i dzia\u0142ania organizacji pozarz\u0105dowych umacniaj\u0105 je, wspieraj\u0105c jednostki,\u00a0 i grupy w dochodzeniu sprawiedliwo\u015bci oraz promuj\u0105c globaln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ich realizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\"\"<\/a>
„Prawa cz\u0142owieka<\/a>” autorstwa Wojciecha Brzozowskiego, Adama Krzywo\u0144 oraz Marcina Wi\u0105cek <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/span>Historia praw cz\u0142owieka<\/span><\/h2>\n\n\n\n

Historia praw cz\u0142owieka jest tak d\u0142uga, jak historia samej cywilizacji, ale ich nowoczesna forma kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie po II Wojnie \u015awiatowej, kiedy to konieczno\u015b\u0107 ochrony podstawowych wolno\u015bci sta\u0142a si\u0119 nadzwyczaj oczywista. W 1948 roku, w odpowiedzi na wojenne zbrodnie, ONZ<\/a> uchwali\u0142a Powszechn\u0105 Deklaracj\u0119 Praw Cz\u0142owieka. Ta deklaracja zainicjowa\u0142a formowanie szerokiej gamy traktat\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, maj\u0105cych na celu ochron\u0119 oraz promocj\u0119 praw cz\u0142owieka na ca\u0142ym \u015bwiecie, w tym Konwencj\u0119 o prawach dziecka przyj\u0119t\u0105 przez Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z p\u00f3\u017an. zm.) czy Konwencj\u0119 w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poni\u017caj\u0105cego traktowania albo karania, przyj\u0119t\u0105 przez Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych dnia 10 grudnia 1984 r. (Dz. U. z 1989 r. Nr 63, poz. 378). Dokumenty te zobowi\u0105zuj\u0105 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie do respektowania i ochrony praw okre\u015blonych jako uniwersalne, niepodzielne oraz niezale\u017cne od lokalnych ustawodawstw.<\/p>\n\n\n\n

<\/span>Prawa cz\u0142owieka w Polsce<\/span><\/h2>\n\n\n\n

W Polsce, po demokratycznych przemianach rozpocz\u0119tych w 1989 roku, prawo i ochrona praw cz\u0142owieka sta\u0142y si\u0119 integralnymi elementami porz\u0105dku konstytucyjnego. Kluczow\u0105 rol\u0119 w dbaniu o prawa jednostek wobec dzia\u0142alno\u015bci organ\u00f3w pa\u0144stwowych odgrywa Rzecznik Praw Obywatelskich<\/a>, instytucja powo\u0142ana ustaw\u0105 z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1058). Pierwszy Rzecznik, prof. Ewa \u0141\u0119towska, rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 z dniem 1 stycznia 1988 r.<\/p>\n\n\n\n

Zadaniem Rzecznika Praw Obywatelskich jest nie tylko monitoring przestrzegania praw obywatelskich i interwencja w przypadku ich naruszenia, ale r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 edukacyjna oraz \u201epromowanie” praw cz\u0142owieka. Rzecznik podejmuje interwencje na skutek skarg od obywateli oraz z w\u0142asnej inicjatywy, sprawdzaj\u0105c dzia\u0142ania administracji publicznej. Wspiera go Rzecznik Praw Dziecka<\/a>, kt\u00f3ry skupia si\u0119 na ochronie praw najm\u0142odszych obywateli.<\/p>\n\n\n\n

Obok nich, kluczow\u0105 rol\u0119 w systemie ochrony praw cz\u0142owieka pe\u0142ni\u0105 r\u00f3wnie\u017c s\u0105dy, w tym S\u0105d Najwy\u017cszy<\/a> i Trybuna\u0142 Konstytucyjny<\/a>, maj\u0105ce za zadanie rozstrzyga\u0107 w sprawach narusze\u0144 oraz interpretowa\u0107 przepisy w kontek\u015bcie praw cz\u0142owieka. Razem formuj\u0105 one zintegrowany system ochrony, kt\u00f3ry ma na celu nie tylko reagowanie na pojedyncze przypadki, ale r\u00f3wnie\u017c kszta\u0142towanie szerokiej polityki w obszarze praw cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

<\/span>Pozarz\u0105dowe organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 prawami cz\u0142owieka<\/span><\/h2>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat, pomimo ogromnego post\u0119pu w wielu dziedzinach, nadal boryka si\u0119 z powa\u017cnymi problemami narusze\u0144 praw cz\u0142owieka. W odpowiedzi na te wyzwania swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadz\u0105 organizacje pozarz\u0105dowe, kt\u00f3re nie tylko monitoruj\u0105 sytuacj\u0119 praw cz\u0142owieka, ale r\u00f3wnie\u017c aktywnie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w zadania maj\u0105ce na celu ich ochron\u0119, a s\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n