{"id":3531,"date":"2024-09-17T08:38:37","date_gmt":"2024-09-17T06:38:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=3531"},"modified":"2024-10-04T09:32:24","modified_gmt":"2024-10-04T07:32:24","slug":"kim-jest-sygnalista-kto-moze-nim-zostac-i-jak-jest-chroniony-przez-prawo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/kim-jest-sygnalista-kto-moze-nim-zostac-i-jak-jest-chroniony-przez-prawo\/","title":{"rendered":"Kim jest sygnalista? Kto mo\u017ce nim zosta\u0107 i jak jest chroniony przez prawo"},"content":{"rendered":"\n

Wsp\u00f3\u0142czesne organizacje funkcjonuj\u0105 w \u015brodowisku, w kt\u00f3rym przestrzeganie prawa oraz norm etycznych staje si\u0119 kluczowe. Sygnali\u015bci, zwani tak\u017ce \u201ewhistleblowerami\u201d, pe\u0142ni\u0105 niezwykle wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119, pomagaj\u0105c ujawnia\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bci i dzia\u0142ania sprzeczne z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami. Na mocy ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalist\u00f3w (Dz. U. 2024 poz. 928), osoby te zyska\u0142y pe\u0142noprawne instrumenty ochrony przed odwetem, kt\u00f3ry mo\u017ce ich dotkn\u0105\u0107 w wyniku zg\u0142aszania nadu\u017cy\u0107. Kluczowym elementem tych regulacji jest fakt, \u017ce zg\u0142oszenia mog\u0105 dotyczy\u0107 zar\u00f3wno narusze\u0144 w organizacjach publicznych, jak i prywatnych.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\"Prawo<\/a>
„Prawo ochrony sygnalist\u00f3w. Self-correction podmiot\u00f3w prawnych<\/a>” autorstwa Karola Kulig<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/span>Sygnalista \u2013 kim jest i kto mo\u017ce nim zosta\u0107?<\/span><\/h2>\n\n\n\n

Zgodnie z art. 4 ust. 1. ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalist\u00f3w Sygnalist\u0105 jest osoba fizyczna<\/a>, kt\u00f3ra zg\u0142asza lub ujawnia publicznie informacj\u0119 o naruszeniu prawa uzyskan\u0105 w kontek\u015bcie zwi\u0105zanym z prac\u0105.<\/em> Mog\u0105 to by\u0107 zar\u00f3wno pracownicy etatowi, jak i osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych, sta\u017cy\u015bci, wolontariusze, a nawet kandydaci do pracy oraz byli podw\u0142adni. Jak wynika z art. 6 sygnalista musi mie\u0107 uzasadnione podstawy s\u0105dzi\u0107, \u017ce przekazywane przez niego informacje s\u0105 prawdziwe. Ustawodawca zak\u0142ada, \u017ce zg\u0142aszaj\u0105cy nie dzia\u0142a w z\u0142ej wierze, maj\u0105c na celu ochron\u0119 interesu publicznego lub organizacyjnego.<\/p>\n\n\n\n

<\/span>Naruszenie prawa, czyli co mog\u0105 zg\u0142asza\u0107 sygnali\u015bci?<\/span><\/h2>\n\n\n\n

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, zakres zg\u0142aszanych nieprawid\u0142owo\u015bci obejmuje dzia\u0142anie lub zaniechanie sprzeczne z przepisami w obszarach takich jak ochrona zdrowia, bezpiecze\u0144stwo produkt\u00f3w, prawa konsument\u00f3w, ochrona \u015brodowiska, finanse publiczne oraz przeciwdzia\u0142anie praniu pieni\u0119dzy. Ustawa wskazuje tak\u017ce na dzia\u0142ania oraz zaniechania, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do zagro\u017cenia dla interesu publicznego. Sygnali\u015bci mog\u0105 zg\u0142asza\u0107 zar\u00f3wno dzia\u0142ania lub zaniechania sprzeczne z prawem, jak i sytuacje, w kt\u00f3rych istnieje podejrzenie, \u017ce dosz\u0142o do obej\u015bcia przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142adem zg\u0142osze\u0144 mog\u0105 by\u0107 przypadki korupcji, oszustw finansowych, nieuczciwe praktyki handlowe, naruszenia przepis\u00f3w o ochronie danych osobowych<\/a>, jak r\u00f3wnie\u017c wszelkie inne dzia\u0142ania, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 negatywny wp\u0142yw na spo\u0142ecze\u0144stwo, \u015brodowisko lub interesy konsument\u00f3w. Istotne jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce sygnalista nie musi posiada\u0107 pe\u0142nych dowod\u00f3w na poparcie swoich zg\u0142osze\u0144, wystarczy, \u017ce jego podejrzenia s\u0105 uzasadnione. W przypadku, gdy zg\u0142oszenie oka\u017ce si\u0119 nieprawdziwe, ale sygnalista mia\u0142 uzasadnione podstawy, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce dokonuje prawdziwego zg\u0142oszenia lub ujawnienia publicznego o naruszeniu prawa nie ponosi on odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/span>W jaki spos\u00f3b chroniony jest sygnalista?<\/span><\/h2>\n\n\n\n

25 wrze\u015bnia wesz\u0142a w \u017cycie ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalist\u00f3w (Dz. U. 2024 poz. 928), wdra\u017caj\u0105ca dyrektyw\u0119 Parlamentu Europejskiego<\/a> i\u00a0Rady (UE) 2019\/1937 z\u00a0dnia 23 pa\u017adziernika 2019 roku w\u00a0sprawie ochrony os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa Unii, znanej jako\u00a0dyrektywa o\u00a0ochronie sygnalist\u00f3w<\/a>. Ustawa wprowadza szereg mechanizm\u00f3w maj\u0105cych na celu ochron\u0119 os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa w miejscu pracy, obejmuj\u0105cych r\u00f3\u017cne formy zabezpieczenia i wsparcia dla tych, kt\u00f3rzy odwa\u017c\u0105 si\u0119 ujawni\u0107 nieprawid\u0142owo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Ochrona sygnalist\u00f3w z Profinfo.pl<\/a><\/p>Sprawd\u017a najnowsze publikacje<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

Zabezpieczenie przed represjami<\/h3>\n\n\n\n

Kluczowym elementem ustawy jest zakaz wszelkich form dzia\u0142a\u0144 odwetowych. Zgodnie z
art. 12 ust. 1 Je\u017celi praca by\u0142a, jest lub ma by\u0107 \u015bwiadczona na podstawie stosunku pracy, wobec sygnalisty nie mog\u0105 by\u0107 podejmowane dzia\u0142ania odwetowe, <\/em>polegaj\u0105ce m.in. na:<\/p>\n\n\n\n