{"id":3692,"date":"2025-03-17T13:24:55","date_gmt":"2025-03-17T12:24:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=3692"},"modified":"2026-02-11T09:30:31","modified_gmt":"2026-02-11T08:30:31","slug":"jak-czytac-akty-prawne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/","title":{"rendered":"Jak czyta\u0107 akty prawne?"},"content":{"rendered":"\n<p>Zrozumienie struktury akt\u00f3w prawnych to umiej\u0119tno\u015b\u0107, kt\u00f3ra przydaje si\u0119 nie tylko prawnikom, ale r\u00f3wnie\u017c ka\u017cdemu obywatelowi. Dlaczego? Poniewa\u017c ka\u017cdy z nas mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 w sytuacji, w kt\u00f3rej znajomo\u015b\u0107 przepis\u00f3w pomo\u017ce podj\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 decyzj\u0119, unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w lub nadu\u017cy\u0107. Bez tego podstawowego narz\u0119dzia w r\u0119ku \u0142atwo da\u0107 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w pu\u0142apki prawnych nieporozumie\u0144. Jak wi\u0119c podej\u015b\u0107 do czytania akt\u00f3w prawnych, by zrozumie\u0107, co tak naprawd\u0119 m\u00f3wi\u0105? Jak odczyta\u0107 zapis, kt\u00f3ry na pierwszy rzut oka mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 trudny? W tym artykule poka\u017cemy, na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, by skutecznie porusza\u0107 si\u0119 po przepisach prawnych.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik Spisu Tre\u015bci\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #676767;color:#676767\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #676767;color:#676767\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Czym-sa-akty-prawne\" >Czym s\u0105 akty prawne?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Jak-zbudowane-sa-akty-prawne\" >Jak zbudowane s\u0105 akty prawne?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Tytul-aktu-prawnego\" >Tytu\u0142 aktu prawnego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Czesci-rozdzialy-i-tytuly\" >Cz\u0119\u015bci, rozdzia\u0142y i tytu\u0142y<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Artykul\" >Artyku\u0142<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Paragraf\" >Paragraf<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Ustep\" >Ust\u0119p<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Punkt-i-litera\" >Punkt i litera<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Tiret-%E2%80%93-%E2%80%93-kolejny-poziom-wyliczenia\" >Tiret (\u2013) \u2013 kolejny poziom wyliczenia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Oznaczanie-aktow-prawnych-w-dziennikach-urzedowych\" >Oznaczanie akt\u00f3w prawnych w dziennikach urz\u0119dowych<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Jak-czytac-zapisy-prawne\" >Jak czyta\u0107 zapisy prawne?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/#Jak-nie-zgubic-sie-w-gaszczu-przepisow\" >Jak nie zgubi\u0107 si\u0119 w g\u0105szczu przepis\u00f3w?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym-sa-akty-prawne\"><\/span>Czym s\u0105 akty prawne?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Akty prawne to oficjalne dokumenty tworzone przez uprawnione organy pa\u0144stwowe lub inne podmioty posiadaj\u0105ce odpowiednie upowa\u017cnienie. Ich celem jest wywo\u0142anie skutk\u00f3w prawnych \u2013 mog\u0105 wi\u0119c stanowi\u0107 prawo, zmienia\u0107 je lub stosowa\u0107 w konkretnych sytuacjach. Aktami prawnymi s\u0105 nie tylko ustawy i rozporz\u0105dzenia, ale tak\u017ce dzia\u0142ania organ\u00f3w zgodne z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na istniej\u0105ce stosunki prawne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote alignwide has-border-color has-small-font-size\" style=\"border-color:#85bc20;border-style:dotted\"><blockquote><p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/teksty-ustaw?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Jak+czyta%C4%87+akty+prawne%3F&amp;utm_content=Szukasz+aktualnych+tekst%C3%B3w+ustaw%3F\">Szukasz aktualnych tekst\u00f3w ustaw?<\/a><\/p><cite>Sprawd\u017a ofert\u0119 ksi\u0119garni Profinfo &#8222;<a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/teksty-ustaw?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Jak+czyta%C4%87+akty+prawne%3F&amp;utm_content=%2Fteksty-ustaw\">\/teksty-ustaw<\/a>&#8222;<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak-zbudowane-sa-akty-prawne\"><\/span>Jak zbudowane s\u0105 akty prawne?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Akty prawne posiadaj\u0105 ustalon\u0105 struktur\u0119, kt\u00f3ra u\u0142atwia ich interpretacj\u0119 i stosowanie. Ka\u017cda jednostka redakcyjna pe\u0142ni okre\u015blon\u0105 funkcj\u0119, a ich uporz\u0105dkowanie pozwala na precyzyjne odwo\u0142ywanie si\u0119 do konkretnych przepis\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju aktu prawnego jego podzia\u0142 mo\u017ce si\u0119 nieco r\u00f3\u017cni\u0107, jednak w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka kluczowych element\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tytul-aktu-prawnego\"><\/span>Tytu\u0142 aktu prawnego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Pierwszym elementem ka\u017cdego aktu prawnego jest tytu\u0142, kt\u00f3ry okre\u015bla zakres i tematyk\u0119 regulowan\u0105 przez dany dokument. Tytu\u0142 jest zazwyczaj zwi\u0119z\u0142y, ale precyzyjnie wskazuje, do jakiej dziedziny prawa odnosi si\u0119 akt. Na przyk\u0142ad, w przypadku Kodeksu cywilnego tytu\u0142 jasno wskazuje, \u017ce regulacje zawarte w tym akcie dotycz\u0105 <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/prawo-cywilne.html?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Jak+czyta%C4%87+akty+prawne%3F&amp;utm_content=prawa+cywilnego\">prawa cywilnego<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czesci-rozdzialy-i-tytuly\"><\/span>Cz\u0119\u015bci, rozdzia\u0142y i tytu\u0142y<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Akty prawne s\u0105 zazwyczaj podzielone na cz\u0119\u015bci i rozdzia\u0142y, kt\u00f3re pomagaj\u0105 usystematyzowa\u0107 przepisy i u\u0142atwi\u0107 ich interpretacj\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 lub rozdzia\u0142 zawiera grupy przepis\u00f3w dotycz\u0105cych podobnych kwestii.<\/p>\n\n\n\n<p>W ramach rozdzia\u0142\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 tytu\u0142y, kt\u00f3re s\u0105 jeszcze mniejszymi jednostkami podzia\u0142u, wskazuj\u0105cymi na szczeg\u00f3\u0142owe zagadnienia w danej dziedzinie. Na przyk\u0142ad, w kodeksach mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 ksi\u0119gi, kt\u00f3re dziel\u0105 si\u0119 na tytu\u0142y, a te na dzia\u0142y i rozdzia\u0142y. Wyj\u0105tkowo w obr\u0119bie rozdzia\u0142\u00f3w mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 oddzia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Systematyzacja jednostek redakcyjnych:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Ksi\u0119gi (je\u015bli wyst\u0119puj\u0105)<\/li>\n\n\n\n<li>Cz\u0119\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li>Tytu\u0142y<\/li>\n\n\n\n<li>Dzia\u0142y<\/li>\n\n\n\n<li>Rozdzia\u0142y (mog\u0105 zawiera\u0107 oddzia\u0142y)<\/li>\n\n\n\n<li>Artyku\u0142y<\/li>\n\n\n\n<li>Ust\u0119py, paragrafy<\/li>\n\n\n\n<li>Punkty, litery i tiret<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Numeracja poszczeg\u00f3lnych jednostek odbywa si\u0119 wed\u0142ug ustalonego schematu. Rozdzia\u0142y i oddzia\u0142y oznaczane s\u0105 cyframi arabskimi, natomiast tytu\u0142y, dzia\u0142y i ksi\u0119gi \u2013 cyframi rzymskimi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Artykul\"><\/span>Artyku\u0142<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Artyku\u0142 to podstawowa jednostka w ustawach, zawieraj\u0105ca konkretn\u0105 <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/hasla-lex\/norma-prawna,6333.html?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Jak+czyta%C4%87+akty+prawne%3F&amp;utm_content=norm%C4%99+prawn%C4%85\">norm\u0119 prawn\u0105<\/a>. Oznacza si\u0119 go skr\u00f3tem \u201eArt.\u201d, pisanym wielk\u0105 liter\u0105. Ka\u017cdy artyku\u0142 jest numerowany kolejnymi cyframi arabskimi.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasady oznaczania artyku\u0142\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Artyku\u0142 zaczyna si\u0119 od akapitu i mo\u017ce sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z jednego lub kilku zda\u0144.<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli przepis zawiera wi\u0119cej ni\u017c jedno zdanie dotycz\u0105ce jednej my\u015bli, stosuje si\u0119 ust\u0119py.<\/li>\n\n\n\n<li>W oznaczeniach nie stosuje si\u0119 dodatkowych skr\u00f3t\u00f3w (np. \u201eart. 12\u201d, a nie \u201eart. nr 12\u201d).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Paragraf\"><\/span>Paragraf<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Paragraf to jednostka ni\u017cszego rz\u0119du w ramach artyku\u0142u, kt\u00f3ra precyzuje zawarto\u015b\u0107 danego przepisu. Jest oznaczana symbolem \u201e\u00a7\u201d oraz numerowana kolejnymi cyframi arabskimi. Paragrafy stosuje si\u0119 przede wszystkim w kodeksach, gdzie zast\u0119puj\u0105 ust\u0119py.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasady stosowania paragraf\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nie stosuje si\u0119 skr\u00f3tu \u201epar.\u201d, a jedynie symbol \u201e\u00a7\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli w artykule wyst\u0119puje wi\u0119cej ni\u017c jeden paragraf, pierwszy z nich oznacza si\u0119 numerem \u201e\u00a7 1\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ustep\"><\/span>Ust\u0119p<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Ust\u0119p to jednostka redakcyjna w obr\u0119bie artyku\u0142u lub paragrafu, oznaczana cyfr\u0105 arabsk\u0105 z kropk\u0105 (1., 2., 3.). Ust\u0119py stosuje si\u0119 w sytuacji, gdy artyku\u0142 &nbsp;lub paragraf wymaga podzia\u0142u na kilka zda\u0144 dotycz\u0105cych jednej my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Punkt-i-litera\"><\/span>Punkt i litera<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Punkty oraz litery stosuje si\u0119 w celu podzia\u0142u normy prawnej na bardziej szczeg\u00f3\u0142owe elementy. Punkty skr\u00f3towo (pkt) oznaczane s\u0105 cyframi arabskimi z nawiasem, np. 1), 2), 3), a litery skr\u00f3towo (lit.) &nbsp;\u2013 ma\u0142ymi literami z nawiasem, np. a), b), c).<\/p>\n\n\n\n<p>Zasady stosowania punkt\u00f3w i liter:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Punkty ko\u0144czy si\u0119 \u015brednikiem, a ostatni kropk\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Litery ko\u0144czy si\u0119 przecinkiem, a ostatni\u0105 \u2013 \u015brednikiem lub kropk\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>W obr\u0119bie liter mo\u017cna stosowa\u0107 tiret (\u2013), kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do dalszego podzia\u0142u tre\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142adowy zapis:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>Art.&nbsp; 411.&nbsp; [Wy\u0142\u0105czenie zwrotu \u015bwiadczenia]<\/em><br><em>Nie mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 zwrotu \u015bwiadczenia:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>1) je\u017celi spe\u0142niaj\u0105cy \u015bwiadczenie wiedzia\u0142, \u017ce nie by\u0142 do \u015bwiadczenia zobowi\u0105zany, chyba \u017ce spe\u0142nienie \u015bwiadczenia nast\u0105pi\u0142o z zastrze\u017ceniem zwrotu albo w celu unikni\u0119cia przymusu lub w wykonaniu niewa\u017cnej czynno\u015bci prawnej;<\/em><br><em>2) je\u017celi spe\u0142nienie \u015bwiadczenia czyni zado\u015b\u0107 zasadom wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego;<\/em><br><em>3) je\u017celi \u015bwiadczenie zosta\u0142o spe\u0142nione w celu zado\u015b\u0107uczynienia przedawnionemu roszczeniu;<\/em><br><em>4) je\u017celi \u015bwiadczenie zosta\u0142o spe\u0142nione, zanim wierzytelno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 wymagalna.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tiret-%E2%80%93-%E2%80%93-kolejny-poziom-wyliczenia\"><\/span>Tiret (\u2013) \u2013 kolejny poziom wyliczenia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Tiret to symbol stosowany do dalszego podzia\u0142u normy prawnej w obr\u0119bie punkt\u00f3w lub liter. Oznaczany jest my\u015blnikiem \u201e\u2013\u201d i ko\u0144czy si\u0119 przecinkiem lub \u015brednikiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ad stosowania tiret:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>19a) &nbsp;samochodzie osobowym &#8211; oznacza to pojazd samochodowy w rozumieniu przepis\u00f3w o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie ca\u0142kowitej nieprzekraczaj\u0105cej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie wi\u0119cej ni\u017c 9 os\u00f3b \u0142\u0105cznie z kierowc\u0105, z wyj\u0105tkiem:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>a) pojazdu samochodowego maj\u0105cego jeden rz\u0105d siedze\u0144, kt\u00f3ry oddzielony jest od cz\u0119\u015bci przeznaczonej do przewozu \u0142adunk\u00f3w \u015bcian\u0105 lub trwa\u0142\u0105 przegrod\u0105:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>\u2013 klasyfikowanego na podstawie przepis\u00f3w o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub<\/em><br><em>\u2013 z otwart\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przeznaczon\u0105 do przewozu \u0142adunk\u00f3w,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>b) pojazdu samochodowego, kt\u00f3ry posiada kabin\u0119 kierowcy z jednym rz\u0119dem siedze\u0144 i nadwozie przeznaczone do przewozu \u0142adunk\u00f3w jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>c) pojazdu specjalnego, je\u017celi z dokument\u00f3w wydanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym wynika, \u017ce dany pojazd jest pojazdem specjalnym, i je\u017celi spe\u0142nione s\u0105 r\u00f3wnie\u017c warunki zawarte w odr\u0119bnych przepisach, okre\u015blone dla nast\u0119puj\u0105cych przeznacze\u0144:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>\u2013 agregat elektryczny\/spawalniczy,<\/em><br><em>\u2013 do prac wiertniczych,<\/em><br><em>\u2013 koparka, koparko-spycharka,<\/em><br><em>\u2013 \u0142adowarka,<\/em><br><em>\u2013 podno\u015bnik do prac konserwacyjno-monta\u017cowych,<\/em><br><em>\u2013 \u017curaw samochodowy,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>d) pojazdu samochodowego okre\u015blonego w przepisach wydanych na podstawie art. 86a ust. 16 ustawy o podatku od towar\u00f3w i us\u0142ug;<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Oznaczanie-aktow-prawnych-w-dziennikach-urzedowych\"><\/span>Oznaczanie akt\u00f3w prawnych w dziennikach urz\u0119dowych<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Pami\u0119taj! Pierwsze powo\u0142anie musi zawiera\u0107 pe\u0142ne oznaczenie dziennika urz\u0119dowego, np.:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/kodeks-cywilny-kc?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Jak+czyta%C4%87+akty+prawne%3F&amp;utm_content=Kodeks+cywilny\">Kodeks cywilny<\/a> (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, 1237.).<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/jak-czytac-akty-prawne-2.jpg\" alt=\"Jak czyta\u0107 akt prawny?\" class=\"wp-image-3700\" title=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak-czytac-zapisy-prawne\"><\/span>Jak czyta\u0107 zapisy prawne?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Aby prawid\u0142owo odczyta\u0107 przepisy zawarte w aktach prawnych, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ich struktur\u0119 i spos\u00f3b oznaczania poszczeg\u00f3lnych jednostek redakcyjnych. Poni\u017cej pokazano, jak poprawnie czyta\u0107 konkretne zapisy prawne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad 1:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>Art.\u00a0 10.\u00a0 [Pe\u0142noletno\u015b\u0107]<\/em><br><em>\u00a7\u00a0 1.\u00a0 Pe\u0142noletnim jest, kto uko\u0144czy\u0142 lat osiemna\u015bcie.<\/em><br><em>\u00a7\u00a0 2.\u00a0 Przez zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa ma\u0142oletni uzyskuje pe\u0142noletno\u015b\u0107. Nie traci jej w razie uniewa\u017cnienia ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>? Jak to czyta\u0107?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Art. 10 \u2013 oznacza artyku\u0142 10 Kodeksu Cywilnego.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a7 1 \u2013 paragraf 1 w obr\u0119bie tego artyku\u0142u.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a7 2 \u2013 kolejny paragraf w tym samym artykule.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad 2:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>Art.&nbsp; 10.&nbsp; [Organy wystawiaj\u0105ce \u015bwiadectwa pochodzenia towar\u00f3w oraz \u015bwiadectwa potwierdzaj\u0105ce niepreferencyjne pochodzenie towar\u00f3w; wzory wniosk\u00f3w i \u015bwiadectw]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>1.&nbsp; Na wniosek eksportera lub nadawcy towaru \u015bwiadectwa pochodzenia towar\u00f3w wywo\u017conych z terytorium kraju s\u0105 wystawiane przez organy celne, chyba \u017ce ratyfikowane umowy mi\u0119dzynarodowe stanowi\u0105 inaczej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>2.&nbsp; \u015awiadectwa potwierdzaj\u0105ce niepreferencyjne pochodzenie towar\u00f3w, o kt\u00f3rym mowa w tytule II w rozdziale 2 w sekcji 1 unijnego kodeksu celnego, dotycz\u0105ce towar\u00f3w wywo\u017conych z terytorium kraju mog\u0105 by\u0107 wystawiane r\u00f3wnie\u017c przez inne podmioty upowa\u017cnione na podstawie odr\u0119bnych ustaw.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>3.&nbsp; Minister w\u0142a\u015bciwy do spraw finans\u00f3w publicznych okre\u015bli, w drodze rozporz\u0105dzenia:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>1) szczeg\u00f3\u0142owe wymogi, jakie powinien spe\u0142nia\u0107 wniosek o wystawienie \u015bwiadectwa potwierdzaj\u0105cego niepreferencyjne pochodzenie towaru, oraz to \u015bwiadectwo,<\/em><br><em>2) wz\u00f3r \u015bwiadectwa potwierdzaj\u0105cego niepreferencyjne pochodzenie towaru i wniosku o jego wystawienie,<\/em><br><em>3) spos\u00f3b i tryb wystawiania przez organy celne \u015bwiadectwa potwierdzaj\u0105cego niepreferencyjne pochodzenie towaru<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>&#8211; maj\u0105c na uwadze zapewnienie kompletno\u015bci informacji niezb\u0119dnych do udokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia towaru oraz u\u0142atwienie formalno\u015bci celnych.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>? Jak to czyta\u0107?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Art. 10 \u2013 oznacza artyku\u0142 10 Prawa Celnego.<\/li>\n\n\n\n<li>Ust\u0119py (1, 2, 3) \u2013 okre\u015blaj\u0105 kolejne poziomy regulacji.<\/li>\n\n\n\n<li>Punkty (1, 2, 3) \u2013 stanowi\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe wyliczenie w ramach ust\u0119pu 3.<\/li>\n\n\n\n<li>Tiret (\u2013) na ko\u0144cu wyliczenia \u2013 nie jest cz\u0119\u015bci\u0105 punktacji, lecz oddziela cz\u0119\u015b\u0107 podsumowuj\u0105c\u0105 od tre\u015bci g\u0142\u00f3wnej.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>W tym przypadku tiret wprowadza warunek, kt\u00f3rym nale\u017cy si\u0119 kierowa\u0107 przy stosowaniu rozporz\u0105dzenia.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad 3:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote has-medium-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>Art.&nbsp; 33.&nbsp; [Grzywna. Granice kary]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a7&nbsp; 1a.&nbsp; Je\u017celi ustawa nie stanowi inaczej, a przest\u0119pstwo jest zagro\u017cone zar\u00f3wno grzywn\u0105, jak i kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci, grzywn\u0119 wymierza si\u0119 w wysoko\u015bci nie ni\u017cszej od:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1) 50 stawek &#8211; w przypadku czynu zagro\u017conego kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci nieprzekraczaj\u0105c\u0105 roku;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2) 100 stawek &#8211; w przypadku czynu zagro\u017conego kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci nieprzekraczaj\u0105c\u0105 2 lat;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3) 150 stawek &#8211; w przypadku czynu zagro\u017conego kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci przekraczaj\u0105c\u0105 2 lata.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>? Jak to czyta\u0107?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Art. 33 \u2013 artyku\u0142 33 Kodeksu Karnego.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a7 1a \u2013 paragraf 1a w obr\u0119bie tego artyku\u0142u.<\/li>\n\n\n\n<li>Punkty (1, 2, 3) \u2013 oznaczenie kolejnych sytuacji, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 wysoko\u015b\u0107 grzywny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad 4:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote has-medium-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>Art.&nbsp; 121.&nbsp; [Zawieszenie biegu terminu przedawnienia]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bieg przedawnienia nie rozpoczyna si\u0119, a rozpocz\u0119ty ulega zawieszeniu:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1) co do roszcze\u0144, kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 dzieciom przeciwko rodzicom &#8211; przez czas trwania w\u0142adzy rodzicielskiej;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2) co do roszcze\u0144, kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 osobom niemaj\u0105cym pe\u0142nej zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych przeciwko osobom sprawuj\u0105cym opiek\u0119 lub kuratel\u0119 &#8211; przez czas sprawowania przez te osoby opieki lub kurateli;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3) co do roszcze\u0144, kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 jednemu z ma\u0142\u017conk\u00f3w przeciwko drugiemu &#8211; przez czas trwania ma\u0142\u017ce\u0144stwa;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>4) co do wszelkich roszcze\u0144, gdy z powodu si\u0142y wy\u017cszej uprawniony nie mo\u017ce ich dochodzi\u0107 przed s\u0105dem lub innym organem powo\u0142anym do rozpoznawania spraw danego rodzaju &#8211; przez czas trwania przeszkody;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>5) co do roszcze\u0144 obj\u0119tych umow\u0105 o mediacj\u0119 &#8211; przez czas trwania mediacji;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>6) co do roszcze\u0144 obj\u0119tych wnioskiem o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej &#8211; przez czas trwania post\u0119powania pojednawczego.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>? Jak to czyta\u0107?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Art. 121 \u2013 oznacza artyku\u0142 121 Kodeksu Cywilnego.<\/li>\n\n\n\n<li>Nie ma paragraf\u00f3w \u2013 oznacza to, \u017ce ca\u0142y przepis jest jednolity, bez podzia\u0142u na \u00a7.<\/li>\n\n\n\n<li>Punkty (1-6) \u2013 okre\u015blaj\u0105 konkretne sytuacje, w kt\u00f3rych bieg przedawnienia zostaje zawieszony.<\/li>\n\n\n\n<li>My\u015blniki (\u2013) \u2013 oddzielaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe warunki zawieszenia biegu przedawnienia w danej sytuacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad 5:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote has-medium-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>Art.&nbsp; 47.&nbsp; [Sk\u0142ad s\u0105du pierwszej instancji]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a7&nbsp; 2.&nbsp; W pierwszej instancji s\u0105d w sk\u0142adzie jednego s\u0119dziego jako przewodnicz\u0105cego i dw\u00f3ch \u0142awnik\u00f3w rozpoznaje sprawy:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1) z zakresu prawa pracy o:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>a) ustalenie istnienia, nawi\u0105zanie lub wyga\u015bni\u0119cie stosunku pracy, o uznanie bezskuteczno\u015bci wypowiedzenia stosunku pracy, o przywr\u00f3cenie do pracy i przywr\u00f3cenie poprzednich warunk\u00f3w pracy lub p\u0142acy oraz \u0142\u0105cznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszaj\u0105cego przepisy wypowiedzenia oraz rozwi\u0105zania stosunku pracy,<\/em><br><em>b) naruszenia zasady r\u00f3wnego traktowania w zatrudnieniu i o roszczenia z tym zwi\u0105zane,<\/em><br><em>c) odszkodowanie lub zado\u015b\u0107uczynienie w wyniku stosowania mobbingu;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2) ze stosunk\u00f3w rodzinnych o:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>a) rozw\u00f3d,<\/em><br><em>b) separacj\u0119,<\/em><br><em>c) ustalenie bezskuteczno\u015bci uznania ojcostwa,<\/em><br><em>d) rozwi\u0105zanie przysposobienia.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>? Jak czyta\u0107 ten zapis?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Art. 47 \u2013 oznacza artyku\u0142 47 Kodeksu post\u0119powania cywilnego.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a7 2 \u2013 paragraf 2 tego artyku\u0142u (jest to druga jednostka w ramach art. 47).<\/li>\n\n\n\n<li>Punkty (1, 2) \u2013 wyliczenie spraw, kt\u00f3re s\u0105 rozpoznawane przez s\u0105d w sk\u0142adzie jednego s\u0119dziego i dw\u00f3ch \u0142awnik\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Litery (a, b, c, d) \u2013 dalsze uszczeg\u00f3\u0142owienie spraw nale\u017c\u0105cych do danej kategorii (np. punkt 1 dotyczy prawa pracy i dzieli si\u0119 na litery a, b, c, okre\u015blaj\u0105ce konkretne przypadki).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak-nie-zgubic-sie-w-gaszczu-przepisow\"><\/span>Jak nie zgubi\u0107 si\u0119 w g\u0105szczu przepis\u00f3w?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Praca z aktami prawnymi mo\u017ce by\u0107 wymagaj\u0105ca, wi\u0119c aby nie zagubi\u0107 si\u0119 w g\u0105szczu przepis\u00f3w, warto stosowa\u0107 kilka prostych strategii:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czytaj\u0105c przepisy, pod\u0105\u017caj za ich struktur\u0105 \u2013 je\u015bli dany artyku\u0142 odsy\u0142a do innego (np. \u201ez zastrze\u017ceniem art. 5\u201d albo \u201estosuje si\u0119 odpowiednio art. 123\u201d), warto najpierw zapozna\u0107 si\u0119 z tre\u015bci\u0105 tego odes\u0142ania. Dzi\u0119ki temu lepiej zrozumiesz sens i zakres danego przepisu. Pomijanie takich odwo\u0142a\u0144 mo\u017ce prowadzi\u0107 do b\u0142\u0119dnych wniosk\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Korzystanie z glosariuszy i <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/rodzaje\/komentarz,1.html?utm_source=blog&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=Jak+czyta%C4%87+akty+prawne%3F&amp;utm_content=komentarzy+prawnych\">komentarzy prawnych<\/a> dost\u0119pnych w ofercie Profinfo.pl \u00a0\u2013 pomog\u0105 one w szybkim zrozumieniu trudniejszych poj\u0119\u0107 lub interpretacji przepis\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Szukaj kontekstu \u2013 zawsze staraj si\u0119 zrozumie\u0107 przepis w kontek\u015bcie ca\u0142ego aktu prawnego. Cz\u0119sto jeden artyku\u0142 b\u0119dzie wymaga\u0142 odniesienia do innych przepis\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zrozumienie struktury akt\u00f3w prawnych to umiej\u0119tno\u015b\u0107, kt\u00f3ra przydaje si\u0119 nie tylko prawnikom, ale r\u00f3wnie\u017c ka\u017cdemu obywatelowi. Dlaczego? Poniewa\u017c ka\u017cdy z nas mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 w sytuacji, w kt\u00f3rej znajomo\u015b\u0107 przepis\u00f3w pomo\u017ce podj\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 decyzj\u0119, unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w lub nadu\u017cy\u0107. Bez tego podstawowego narz\u0119dzia w r\u0119ku \u0142atwo da\u0107 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w pu\u0142apki prawnych nieporozumie\u0144. Jak wi\u0119c podej\u015b\u0107 &hellip; <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/jak-czytac-akty-prawne\/\" class=\"more-link\">Czytaj wi\u0119cej<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Jak czyta\u0107 akty prawne?&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3704,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"page-templates\/without-sidebar-post.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-3692","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3692","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3692"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3692\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3707,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3692\/revisions\/3707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}