{"id":809,"date":"2020-03-07T12:26:00","date_gmt":"2020-03-07T11:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=809"},"modified":"2020-04-23T12:41:04","modified_gmt":"2020-04-23T10:41:04","slug":"prawo-do-autorstwa-i-jego-dwa-glowne-filary-osobiste-prawo-autorskie-oraz-autorskie-prawo-majatkowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/prawo-do-autorstwa-i-jego-dwa-glowne-filary-osobiste-prawo-autorskie-oraz-autorskie-prawo-majatkowe\/","title":{"rendered":"Prawo do autorstwa i jego dwa g\u0142\u00f3wne filary \u2013 osobiste prawo autorskie oraz autorskie prawo maj\u0105tkowe"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Szeroko rozumiana kreacja staje si\u0119 coraz istotniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przemys\u0142u, czy og\u00f3lnie \u2013 gospodarki. Z kreacj\u0105 za\u015b nierozerwalnie zwi\u0105zane jest zagadnienie prawa do autorstwa. Samo prawo autorskie jest przy tym dziedzin\u0105 na tyle rozbudowan\u0105, \u017ce uj\u0119te w spos\u00f3b szczeg\u00f3\u0142owy mo\u017ce sprawia\u0107 nie lada problemy. Znacznie lepiej wygl\u0105da to w przypadku jego podstawowych poj\u0119\u0107, takich jak osobiste prawa autorskie oraz autorskie prawa maj\u0105tkowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym-jest-prawo-do-autorstwa\"><\/span>Czym jest prawo do autorstwa?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pod poj\u0119ciem prawa autorskiego kryje si\u0119 konstrukcja prawna przyznaj\u0105ca wszystkim autorom wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 decydowania o ich dzie\u0142ach (wszelkiego rodzaju). Chodzi tu przede wszystkim o sposoby, w jakie dzie\u0142a te mia\u0142by by\u0107 wykorzystane, a tak\u017ce o czas, w kt\u00f3rym mia\u0142oby to nast\u0105pi\u0107. Czas podobnego monopolu autora na decydowanie o losach jego dzie\u0142a pozostaje ograniczony \u2013 okre\u015bla si\u0119 go mianem czasu ochrony prawnoautorskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Podstawowym aktem prawnym obejmuj\u0105cym prawo do autorstwa jest Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 2019.1231). W niej w\u0142a\u015bnie znajduj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owe przepisy okre\u015blaj\u0105ce przedmiot (rozdzia\u0142 1) oraz podmiot (rozdzia\u0142 2) prawa autorskiego, sankcje stosowane wobec os\u00f3b naruszaj\u0105cych przepisy prawa o autorstwie (np. art. 115 Pr Aut, 117 Pr Aut), a tak\u017ce wprowadzaj\u0105ce wyra\u017ane rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy osobistym prawem autorskim a autorskim prawem maj\u0105tkowym.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/prawo-autorskie.html\">Ksi\u0105\u017cki dot. prawa autorskiego<\/a> w ofercie Profinfo.pl<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Na-czym-polega-osobiste-prawo-autorskie\"><\/span>Na czym polega osobiste prawo autorskie?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Osobiste prawo autorskie ma na celu ochron\u0119 tej wyj\u0105tkowej, osobistej wi\u0119zi, jaka \u0142\u0105czy autora z ka\u017cdym jego dzie\u0142em. W szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b, jak m\u00f3wi art. 16 Pr Aut, chroni ono prawo autora do:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li><em>autorstwa utworu;<\/em><\/li><li><em>oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udost\u0119pniania go anonimowo;<\/em><\/li><li><em>nienaruszalno\u015bci tre\u015bci i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;<\/em><\/li><li><em>decydowania o pierwszym udost\u0119pnianiu utworu publiczno\u015bci;<\/em><\/li><li><em>nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.<\/em><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Na podstawie tych i innych przepis\u00f3w autorskie prawa osobiste nale\u017cy uzna\u0107 za:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>zwi\u0105zane bezpo\u015brednio z osob\u0105 autora,<\/li><li>dotycz\u0105ce relacji tw\u00f3rcy z jego dzie\u0142em,<\/li><li>umo\u017cliwiaj\u0105ce autorowi zachowanie z jego dzie\u0142em wi\u0119zi niemaj\u0105tkowej,<\/li><li>nieograniczone w czasie,<\/li><li>niezbywalne \u2013 autor nie mo\u017ce z nich zrezygnowa\u0107 ani te\u017c nikomu przekaza\u0107. Osobiste prawa autorskie zawsze przys\u0142uguj\u0105 tw\u00f3rcom.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Osobiste prawa autorskie nie zabezpieczaj\u0105 tw\u00f3rcy pod wzgl\u0119dem maj\u0105tkowym, cho\u0107 ich naruszenie mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 np. z wyp\u0142at\u0105 zado\u015b\u0107uczynienia czy zwi\u0119kszonego wynagrodzenia. Zabezpieczenie to zapewniaj\u0105 natomiast autorskie prawa maj\u0105tkowe.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak-dziala-autorskie-prawo-majatkowe\"><\/span>Jak dzia\u0142a autorskie prawo maj\u0105tkowe?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Autorskie prawo maj\u0105tkowe to prawo do korzystania z utworu oraz do rozporz\u0105dzania nim na wszystkich mo\u017cliwych polach eksploatacji. Przepisy autorskiego prawa maj\u0105tkowego (art. 17 i kolejne Pr Aut), stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c gwarancj\u0119 wynagrodzenia otrzymywanego za korzystanie z utworu.<\/p>\n\n\n\n<p>W odr\u00f3\u017cnieniu od autorskich praw osobistych, autorskie prawa maj\u0105tkowe:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>zwi\u0105zane s\u0105 z osob\u0105 autora w spos\u00f3b po\u015bredni,<\/li><li>obejmuj\u0105 zagadnienie dysponowania utworem, zarabiania na jego rozpowszechnianiu lub te\u017c na wykorzystywaniu go w innej formie czy postaci,<\/li><li>zapewniaj\u0105 prawo do kontrolowania sposobu korzystania z utworu,<\/li><li>s\u0105 ograniczone w czasie \u2013 standardowo czas ochrony prawnoautorskiej trwa przez 70 lat od \u015bmierci autora lub od momentu, w kt\u00f3rym dany utw\u00f3r zosta\u0142 po raz pierwszy rozpowszechniony,<\/li><li>mog\u0105 by\u0107 przenoszone przez autora w ramach umowy o przeniesieniu praw lub te\u017c w ramach spadku,<\/li><li>w okre\u015blonych, wskazanych przez Ustaw\u0119 przypadkach, przys\u0142uguj\u0105 osobie innej ni\u017c sam autor.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Istot\u0105 maj\u0105tkowych praw autorskich jest monopol na korzystanie z utwor\u00f3w. Posiadaj\u0105cy je musi jednak pami\u0119ta\u0107 o tym, i\u017c monopol \u00f3w ma swoje ograniczenia. Te pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c na etapie okre\u015blania, czym jest korzystanie z utworu i w kt\u00f3rym momencie podlega ono kontroli, a kiedy mo\u017ce by\u0107 prowadzone bez ogranicze\u0144. Do tego dochodz\u0105 jeszcze przepisy o dozwolonym u\u017cytku (m. in. art. 34 i 35 Pr Aut), daj\u0105ce prawo do korzystania z utworu w okre\u015blonym zakresie, bez konieczno\u015bci uzyskania zgody posiadacza praw maj\u0105tkowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co-stanowi-cel-praw-autorskich\"><\/span>Co stanowi cel praw autorskich?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Eksperci z dziedziny prawa przytaczaj\u0105 r\u00f3\u017cne cele czy idee, jakie spe\u0142nia\u0107 winno prawo do autorstwa. Wed\u0142ug jednych ma ona przede wszystkim zach\u0119ca\u0107 do kreatywno\u015bci i umo\u017cliwia\u0107 czerpanie korzy\u015bci z w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci. Inni z kolei twierdz\u0105, i\u017c prawo autorskie to przede wszystkim gwarancja adekwatnej zap\u0142aty za podj\u0119ty przez autora wysi\u0142ek tw\u00f3rczy. Nie brak jednak i pogl\u0105d\u00f3w, \u017ce prawo do autorstwa chroni przede wszystkim tw\u00f3rczo\u015b\u0107 przed jej bezprawnym wykorzystaniem, poniewa\u017c ta w\u0142a\u015bnie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 (dzie\u0142o) jest wyrazem samej osobowo\u015bci autora i jako taka wymaga szczeg\u00f3lnej opieki. Bez wzgl\u0119du na te r\u00f3\u017cnice w pogl\u0105dach, wszyscy zgodni s\u0105 co do tego, i\u017c ka\u017cdej tw\u00f3rczo\u015bci nale\u017cy si\u0119 ochrona, a prawo autorskie stanowi jej podstaw\u0119 w ka\u017cdym prawodawstwie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sprawd\u017a tak\u017ce:<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/prawo-autorskie-i-prawa-pokrewne,106522.html\">Prawo autorskie i prawa pokrewne, Wojciech Macha\u0142a, Rafa\u0142 M. Sarbi\u0144ski 2019<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/autorskie-prawa-osobiste-w-obrocie-prawnym,109627.html\">Autorskie prawa osobiste w obrocie prawnym, Micha\u0142 Wyrwi\u0144ski 2019<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/naukowe-i-krytyczne-wydania-tekstow-jako-przedmiot-prawa-autorskiego-i-praw-pokrewnych,128243.html\">Naukowe i krytyczne wydania tekst\u00f3w jako przedmiot prawa autorskiego i praw pokrewnych, Bohdan Wid\u0142a 2020<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szeroko rozumiana kreacja staje si\u0119 coraz istotniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przemys\u0142u, czy og\u00f3lnie \u2013 gospodarki. Z kreacj\u0105 za\u015b nierozerwalnie zwi\u0105zane jest zagadnienie prawa do autorstwa. Samo prawo autorskie jest przy tym dziedzin\u0105 na tyle rozbudowan\u0105, \u017ce uj\u0119te w spos\u00f3b szczeg\u00f3\u0142owy mo\u017ce sprawia\u0107 nie lada problemy. Znacznie lepiej wygl\u0105da to w przypadku jego podstawowych poj\u0119\u0107, takich jak osobiste &hellip; <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/prawo-do-autorstwa-i-jego-dwa-glowne-filary-osobiste-prawo-autorskie-oraz-autorskie-prawo-majatkowe\/\" class=\"more-link\">Czytaj wi\u0119cej<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Prawo do autorstwa i jego dwa g\u0142\u00f3wne filary \u2013 osobiste prawo autorskie oraz autorskie prawo maj\u0105tkowe&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":811,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=809"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":813,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/809\/revisions\/813"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}