{"id":844,"date":"2020-05-06T10:26:00","date_gmt":"2020-05-06T08:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=844"},"modified":"2020-06-05T10:45:21","modified_gmt":"2020-06-05T08:45:21","slug":"czynne-i-bierne-prawo-wyborcze-w-polsce-czym-jest-na-czym-polega-i-kto-moze-z-niego-korzystac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/czynne-i-bierne-prawo-wyborcze-w-polsce-czym-jest-na-czym-polega-i-kto-moze-z-niego-korzystac\/","title":{"rendered":"Czynne i bierne prawo wyborcze w Polsce. Czym jest, na czym polega i kto mo\u017ce z niego korzysta\u0107?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Jednym z najwa\u017cniejszych rozdzia\u0142\u00f3w Kodeksu wyborczego jest rozdzia\u0142 2, zatytu\u0142owany \u201ePrawa wyborcze\u201d. To w\u0142a\u015bnie z niego dowiadujemy si\u0119, czym jest czynne, a czym bierne prawo wyborcze, komu prawa te przys\u0142uguj\u0105 i na skutek czego mo\u017cne je utraci\u0107. Rozdzia\u0142 ten jest tym istotniejszy, i\u017c to w\u0142a\u015bnie prawo wyborcze oraz odbywaj\u0105ce si\u0119 zgodnie z nim wybory le\u017c\u0105 u podstaw demokracji \u2013 nawet je\u015bli nie wszyscy i nie zawsze z praw tych chcemy korzysta\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym-jest-czynne-a-czym-bierne-prawo-wyborcze\"><\/span>Czym jest czynne, a czym bierne prawo wyborcze?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Czynne prawo wyborcze to inaczej prawo wybierania. Prawo to umo\u017cliwia jego posiadaczowi udzia\u0142 w g\u0142osowaniu i oddanie g\u0142osu na dowolnego kandydata<\/strong>. Do udzia\u0142u w jakiego typu g\u0142osowaniach uprawnia czynne prawo wyborcze? Zgodnie z art. 10 \u00a7 1. Kodeksu wyborczego chodzi tu o wybory do:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>Organ\u00f3w przedstawicielskich pa\u0144stwa:<ul><li>wybory do Sejmu i Senatu,<\/li><li>wybory Prezydenta Rzeczpospolitej,<\/li><li>wybory do Parlamentu Europejskiego.<\/li><\/ul><\/li><li>Organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego:<ul><li>wybory na urz\u0105d w\u00f3jta,<\/li><li>wybory do rady gminy,<\/li><li>wybory ro rady powiatu,<\/li><li>wybory do sejmiku wojew\u00f3dztwa.<\/li><\/ul><\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czynne-prawo-wyborcze-uprawnia-takze-do-udzial-w-referendach\"><\/span>Czynne prawo wyborcze uprawnia tak\u017ce do udzia\u0142 w referendach.<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>A czym jest bierne prawo wyborcze? <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/hasla-lex\/bierne-prawo-wyborcze,6904.html\">Bierne prawo wyborcze<\/a> to z kolei prawo do kandydowania, st\u0105d te\u017c okre\u015blane jest mianem prawa do wybieralno\u015bci. <strong>Osoba posiadaj\u0105ca bierne prawo wyborcze mo\u017ce bra\u0107 udzia\u0142 w wyborach jako kandydat na okre\u015blone stanowisko i po uzyskaniu odpowiedniej liczby g\u0142os\u00f3w pe\u0142ni\u0107 je a\u017c do zako\u0144czenia kadencji<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/kodeks-wyborczy-przepisy,117896.html\"><img decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"192\" class=\"wp-image-846\" style=\"width: 600px;\" src=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/kodeks-wyborczy.png\" alt=\"\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/kodeks-wyborczy.png 814w, https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/kodeks-wyborczy-300x96.png 300w, https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/kodeks-wyborczy-768x245.png 768w\" sizes=\"(max-width: 479px) 90vw, (max-width: 599px) 432px, 536px\" \/><\/a>Kodeks wyborczy. Przepisy, 2019<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kto-i-po-spelnieniu-jakich-warunkow-zyskuje-czynne-prawo-wyborcze\"><\/span>Kto i po spe\u0142nieniu jakich warunk\u00f3w zyskuje czynne prawo wyborcze?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Wspominany ju\u017c art. 10 \u00a7 1 Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. 2011 Nr 21 poz. 112) bardzo dok\u0142adnie okre\u015bla, kto posiada czynne prawo wyborcze i jakie warunki musi spe\u0142nia\u0107, aby z prawa tego m\u00f3g\u0142 skorzysta\u0107 podczas okre\u015blonych wybor\u00f3w. Wbrew pozorom obywatelstwo oraz pe\u0142noletnio\u015b\u0107 nie s\u0105 jedynymi wyznacznikami i warunkami posiadania czynnego prawa wyborczego. W niekt\u00f3rych przypadkach r\u00f3wnie wa\u017cne jest miejsce zamieszkania. Jak m\u00f3wi Art. 10 \u00a7 1 KW, prawo wybierania posiada:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li><em>w wyborach do Sejmu i do Senatu oraz w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej \u2013 obywatel polski, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania ko\u0144czy 18 lat;<\/em><\/li><li><em>w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej \u2013 obywatel polski, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania ko\u0144czy 18 lat oraz obywatel Unii Europejskiej nieb\u0119d\u0105cy obywatelem polskim, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania ko\u0144czy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;<\/em><\/li><li><em>w wyborach do organ\u00f3w stanowi\u0105cych jednostek samorz\u0105du terytorialnego:<\/em><\/li><li><em>rady gminy \u2013 obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej nieb\u0119d\u0105cy obywatelem polskim, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania ko\u0144czy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy,<\/em><\/li><li><em>rady powiatu i sejmiku wojew\u00f3dztwa \u2013 obywatel polski, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania ko\u0144czy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze, odpowiednio, tego powiatu i wojew\u00f3dztwa;<\/em><\/li><li><em>w wyborach w\u00f3jta w danej gminie \u2013 osoba maj\u0105ca prawo wybierania do rady tej gminy.<\/em><\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Komu-i-kiedy-przysluguje-bierne-prawo-wyborcze\"><\/span>Komu i kiedy przys\u0142uguje bierne prawo wyborcze?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3\u0142owe przepisy okre\u015blaj\u0105ce, kto i kiedy zyskuje bierne prawo wyborcze, znajduj\u0105 si\u0119 w art. 11 \u00a7 1 Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. 2011 Nr 21 poz. 112). Zgodnie z nimi prawo wybieralno\u015bci posiada:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li><em>w wyborach do Sejmu \u2013 obywatel polski maj\u0105cy prawo wybierania w tych wyborach, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu wybor\u00f3w ko\u0144czy 21 lat;<\/em><\/li><li><em>&nbsp;w wyborach do Senatu \u2013 obywatel polski maj\u0105cy prawo wybierania w tych wyborach, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu wybor\u00f3w ko\u0144czy 30 lat;<\/em><\/li><li><em>w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej \u2013 obywatel polski, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu wybor\u00f3w ko\u0144czy 35 lat i korzysta z pe\u0142ni praw wyborczych do Sejmu;<\/em><\/li><li><em>w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej \u2013 osoba maj\u0105ca prawo wybierania w tych wyborach, kt\u00f3ra najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania ko\u0144czy 21 lat, i od co najmniej 5 lat stale zamieszkuje w Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innego pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Unii Europejskiej;<\/em><\/li><li><em>w wyborach do organ\u00f3w stanowi\u0105cych jednostek samorz\u0105du terytorialnego \u2013 osoba maj\u0105ca prawo wybierania tych organ\u00f3w;<\/em><\/li><li><em>w wyborach w\u00f3jta \u2013 obywatel polski maj\u0105cy prawo wybierania w tych wyborach, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania ko\u0144czy 25 lat, z tym \u017ce kandydat nie musi stale zamieszkiwa\u0107 na obszarze gminy, w kt\u00f3rej kandyduje.<\/em><\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Komu-i-dlaczego-bierne-oraz-czynne-prawa-wyborcze-nie-przysluguja\"><\/span>Komu i dlaczego bierne oraz czynne prawa wyborcze nie przys\u0142uguj\u0105?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Zar\u00f3wno czynne, jak i bierne prawo wyborcze traktowane s\u0105 powszechnie jako co\u015b, co jest w prosty spos\u00f3b przynale\u017cne ka\u017cdemu doros\u0142em obywatelowi Polski. W rzeczywisto\u015bci jednak nale\u017ca\u0142oby je raczej potraktowa\u0107 jako przywilej, kt\u00f3ry na skutek okre\u015blonych zdarze\u0144 mo\u017cna zwyczajnie utraci\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Art. 10 \u00a7 2 stanowi jasno, i\u017c <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/hasla-lex\/czynne-prawo-wyborcze,6919.html\">czynne prawo wyborcze<\/a> zostaje odebrane osobie, kt\u00f3ra:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>zosta\u0142a pozbawiona praw publicznych na skutek prawomocnego orzeczenia s\u0105du;<\/li><li>pozbawiona zosta\u0142a praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybuna\u0142u Stanu;<\/li><li>zosta\u0142a ubezw\u0142asnowolniona prawomocnym orzeczeniem s\u0105du.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Je\u015bli za\u015b chodzi o bierne prawo wyborcze, to tutaj art. 11 \u00a7 2 KW wyja\u015bnia, i\u017c <em>nie ma prawa wybieralno\u015bci w wyborach osoba:<\/em><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li><em>skazana prawomocnym wyrokiem na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci za przest\u0119pstwo umy\u015blne \u015bcigane z oskar\u017cenia publicznego lub umy\u015blne przest\u0119pstwo skarbowe, z tym \u017ce w przypadku wybor\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w \u00a7 1 pkt 6, skazana prawomocnym wyrokiem s\u0105du za umy\u015blne przest\u0119pstwo \u015bcigane z oskar\u017cenia publicznego lub umy\u015blne przest\u0119pstwo skarbowe;<\/em><\/li><li><em>wobec kt\u00f3rej wydano prawomocne orzeczenie s\u0105du stwierdzaj\u0105ce utrat\u0119 prawa wybieralno\u015bci, o kt\u00f3rym mowa w art. 21a ust. 2a ustawy z dnia 18 pa\u017adziernika 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa z lat 1944\u20131990 oraz tre\u015bci tych dokument\u00f3w (Dz. U. z 2017 r. poz. 2186, z p\u00f3\u017an. zm.).<\/em><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Art. 11 \u00a7 3 stanowi r\u00f3wnie\u017c, i\u017c: <em>prawa wybieralno\u015bci nie ma obywatel Unii Europejskiej nieb\u0119d\u0105cy obywatelem polskim, pozbawiony prawa wybieralno\u015bci w pa\u0144stwie cz\u0142onkowskim Unii Europejskiej, kt\u00f3rego jest obywatelem.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z art. 11 \u00a7 4: <em>nie ma prawa wybieralno\u015bci w wyborach w\u00f3jta w danej gminie osoba, kt\u00f3ra zosta\u0142a uprzednio dwukrotnie wybrana na w\u00f3jta w tej gminie w wyborach w\u00f3jta zarz\u0105dzonych na podstawie art. 474 \u00a7 1.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kiedy-czynne-i-bierne-prawo-wyborcze-w-Polsce-zyskaly-kobiety\"><\/span>Kiedy czynne i bierne prawo wyborcze w Polsce zyska\u0142y kobiety?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Za swoist\u0105 ciekawostk\u0119 nale\u017cy uzna\u0107 fakt, i\u017c <strong>zar\u00f3wno czynne, jak i bierne prawo wyborcze kobiety w Polsce zyska\u0142y nie tylko jednocze\u015bnie, ale i stosunkowo<\/strong> (w por\u00f3wnaniu z innymi pa\u0144stwami) <strong>wcze\u015bnie. Prawami tymi kobiety w naszym kraju ciesz\u0105 si\u0119 od roku 1918<\/strong>. Wcze\u015bniej na \u015bwiecie czynne prawo wyborcze zyska\u0142y jedynie kobiety w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Nowej Zelandii,<\/li><li>Australii,<\/li><li>Finlandii,<\/li><li>Norwegii,<\/li><li>Islandii,<\/li><li>Danii,<\/li><li>Holandii,<\/li><li>Rosji,<\/li><li>Kanady.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>W tym jak\u017ce wa\u017cnym aspekcie d\u0105\u017cenia do demokratyzacji wybor\u00f3w Polska wyprzedzi\u0142a takie pot\u0119gi, jak Stany Zjednoczone (1920 r.) czy Francj\u0119 (1944 r.). W ciesz\u0105cej si\u0119 opini\u0105 niezwykle liberalnej Szwajcarii kobiety uzyska\u0142y czynne prawo wyborcze dopiero w roku 1971, przy czym w jednym z kanton\u00f3w na prawo to musia\u0142y czeka\u0107 a\u017c do roku 1990.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sprawd\u017a tak\u017ce:<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/kodeks-wyborczy-przepisy,117896.html\">Kodeks wyborczy. Przepisy, 2019<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/leksykon-prawa-wyborczego-i-referendalnego-oraz-systemow-wyborczych,21420.html\">Leksykon prawa wyborczego i referendalnego oraz system\u00f3w wyborczych, Bart\u0142omiej Michalak, Andrzej Sokala, Piotr Uzi\u0119b\u0142o 2013<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/kodeks-wyborczy-komentarz,89569.html\">Kodeks wyborczy. Komentarz, Kazimierz Czaplicki, Bogus\u0142aw Dauter, Stefan Jaworski, Andrzej Szczepan Kisielewicz, Ferdynand Rymarz, Jaros\u0142aw Zbieranek 2018<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jednym z najwa\u017cniejszych rozdzia\u0142\u00f3w Kodeksu wyborczego jest rozdzia\u0142 2, zatytu\u0142owany \u201ePrawa wyborcze\u201d. To w\u0142a\u015bnie z niego dowiadujemy si\u0119, czym jest czynne, a czym bierne prawo wyborcze, komu prawa te przys\u0142uguj\u0105 i na skutek czego mo\u017cne je utraci\u0107. Rozdzia\u0142 ten jest tym istotniejszy, i\u017c to w\u0142a\u015bnie prawo wyborcze oraz odbywaj\u0105ce si\u0119 zgodnie z nim wybory le\u017c\u0105 &hellip; <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/czynne-i-bierne-prawo-wyborcze-w-polsce-czym-jest-na-czym-polega-i-kto-moze-z-niego-korzystac\/\" class=\"more-link\">Czytaj wi\u0119cej<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Czynne i bierne prawo wyborcze w Polsce. Czym jest, na czym polega i kto mo\u017ce z niego korzysta\u0107?&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":845,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-844","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=844"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/844\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":847,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/844\/revisions\/847"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}