{"id":848,"date":"2020-05-27T09:28:00","date_gmt":"2020-05-27T07:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/?p=848"},"modified":"2021-12-13T15:14:41","modified_gmt":"2021-12-13T14:14:41","slug":"stan-nadzwyczajny-stan-wyjatkowy-czym-sa-kiedy-moga-byc-wprowadzane-i-jakie-niosa-ze-soba-konsekwencje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/stan-nadzwyczajny-stan-wyjatkowy-czym-sa-kiedy-moga-byc-wprowadzane-i-jakie-niosa-ze-soba-konsekwencje\/","title":{"rendered":"Stan nadzwyczajny, stan wyj\u0105tkowy. Czym s\u0105, kiedy mog\u0105 by\u0107 wprowadzane i jakie nios\u0105 ze sob\u0105 konsekwencje?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Z uwagi na trwaj\u0105ce ci\u0105gle zagro\u017cenie epidemiologiczne, w przestrzeni publicznej coraz cz\u0119\u015bciej padaj\u0105 pytania o stan nadzwyczajny. Jego wprowadzenie mia\u0142oby by\u0107 sposobem na walk\u0119 z pandemi\u0105. Czy jednak stan nadzwyczajny lub b\u0119d\u0105cy jednym z jego rodzaj\u00f3w stan wyj\u0105tkowy mog\u0142yby okaza\u0107 si\u0119 w tym pomocne? Aby odpowiedzie\u0107 sobie na to pytanie, nale\u017ca\u0142oby najpierw dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o tym, kto, kiedy i z jakim skutkiem mo\u017ce oba te stany wprowadza\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym-jest-stan-nadzwyczajny-i-z-jakimi-jego-rodzajami-mozemy-miec-do-czynienia\"><\/span>Czym jest stan nadzwyczajny i z jakimi jego rodzajami mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Stan nadzwyczajny to specyficzny re\u017cim prawny, kt\u00f3rego rol\u0105 jest odwr\u00f3cenie lub zminimalizowanie skutk\u00f3w szczeg\u00f3lnego typu zagro\u017ce\u0144, w przypadku gdy standardowo stosowane, inne przewidziane przez Konstytucj\u0119 \u015brodki oka\u017c\u0105 si\u0119 nieskuteczne lub niewystarczaj\u0105ce \u2013 informuje nas o tym art. 228 ust. 1 Ustawy zasadniczej. Obowi\u0105zuj\u0105cymi podstawami prawnymi, na podstawie kt\u00f3rych mo\u017cliwe jest wprowadzenie w Polsce stanu nadzwyczajnego, s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>Konstytucja RP \u2013 rozdzia\u0142 XI (art. 228 \u2013 234) (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, z p\u00f3\u017an. zm.).<\/li><li>Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dow\u00f3dcy Si\u0142 Zbrojnych i zasadach jego podleg\u0142o\u015bci konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1932).<\/li><li>Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o stanie wyj\u0105tkowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1928).<\/li><li>Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1897).<\/li><\/ol>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej-przepisy,123772.html\"><img decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"200\" class=\"wp-image-850\" style=\"width: 600px;\" src=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/konstytucja.png\" alt=\"Konstytucja Polski RP\" title=\"\" srcset=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/konstytucja.png 800w, https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/konstytucja-300x100.png 300w, https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/konstytucja-768x255.png 768w\" sizes=\"(max-width: 479px) 90vw, (max-width: 599px) 432px, 536px\" \/><\/a>Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p>Wspominany ju\u017c art. 228 ust. 1 Ustawy zasadniczej rozr\u00f3\u017cnia trzy rodzaje stanu nadzwyczajnego, z jakimi mo\u017cemy mie\u0107 w Polsce do czynienia. S\u0105 nimi:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li><strong><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/hasla-lex\/stan-wojenny,4353.html\">Stan wojenny<\/a><\/strong> \u2013 wprowadzany jest w razie zewn\u0119trznego zagro\u017cenia pa\u0144stwa, w tym spowodowanego dzia\u0142aniami o charakterze terrorystycznym lub dzia\u0142aniami w cyberprzestrzeni, zbrojnej napa\u015bci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umowy mi\u0119dzynarodowej wynika zobowi\u0105zanie do wsp\u00f3lnej obrony przeciwko agresji, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej mo\u017ce, na wniosek Rady Ministr\u00f3w, wprowadzi\u0107 stan wojenny na cz\u0119\u015bci albo na ca\u0142ym terytorium pa\u0144stw.<\/li><li><strong><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/hasla-lex\/stan-kleski-zywiolowej,4349.html\">Stan kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej<\/a><\/strong> \u2013 wprowadzany przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w na podstawie Ustawy z 18 kwietnia 2002 r. o stanie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1897) w drodze rozporz\u0105dzenia; stan ten mo\u017ce by\u0107 wprowadzony z inicjatywy w\u0142asnej RM lub na wniosek wojewody dla zapobie\u017cenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych nosz\u0105cych znamiona kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej oraz w celu ich usuni\u0119cia.<\/li><li><strong>Stan wyj\u0105tkowy<\/strong>.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Stan nadzwyczajny wprowadzony by\u0107 mo\u017ce wy\u0142\u0105cznie na podstawie odpowiedniej ustawy, w drodze rozporz\u0105dzenia. Rozporz\u0105dzenie to dodatkowo musi zosta\u0107 podane do publicznej wiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Art. 228 ust. 6 m\u00f3wi wyra\u017anie o tym, i\u017c w czasie trwania stanu nadzwyczajnego (w tym r\u00f3wnie\u017c stanu wyj\u0105tkowego), \u017cadnym zmianom nie mog\u0105 podlega\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Konstytucja,<\/li><li>ordynacje wyborcze do Sejmu, Senatu i organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego,<\/li><li>ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczpospolitej,<\/li><li>ustawy o poszczeg\u00f3lnych stanach nadzwyczajnych.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Ust\u0119p 7 artyku\u0142u 228 informuje nas z kolei o tym, i\u017c: <em>w czasie stanu nadzwyczajnego oraz w ci\u0105gu 90 dni po jego zako\u0144czeniu nie mo\u017ce by\u0107 skr\u00f3cona kadencja Sejmu, przeprowadzane referendum og\u00f3lnokrajowe, nie mog\u0105 by\u0107 przeprowadzane wybory do Sejmu, Senatu, organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego oraz wybory Prezydenta Rzeczypospolitej, a kadencje tych organ\u00f3w ulegaj\u0105 odpowiedniemu przed\u0142u\u017ceniu. Wybory do organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego s\u0105 mo\u017cliwe tylko tam, gdzie nie zosta\u0142 wprowadzony stan nadzwyczajny.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym-jest-stan-wyjatkowy-oraz-kto-i-z-jakiego-powodu-moze-go-wprowadzac\"><\/span>Czym jest stan wyj\u0105tkowy oraz kto i z jakiego powodu mo\u017ce go wprowadza\u0107?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Stan wyj\u0105tkowy wprowadza Prezydent na wniosek rz\u0105du. Stan ten mo\u017ce zosta\u0107 wprowadzony na terenie ca\u0142ego kraju lub te\u017c w jego cz\u0119\u015bci. Zgodnie z Ustaw\u0105 z dnia 21 czerwca 2002 r. o stanie wyj\u0105tkowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1928), mo\u017ce do tego doj\u015b\u0107: <em>w sytuacji szczeg\u00f3lnego zagro\u017cenia konstytucyjnego ustroju pa\u0144stwa, bezpiecze\u0144stwa obywateli lub porz\u0105dku publicznego, w tym spowodowanego dzia\u0142aniami o charakterze terrorystycznym lub dzia\u0142aniami w cyberprzestrzeni, kt\u00f3re nie mo\u017ce by\u0107 usuni\u0119te poprzez u\u017cycie zwyk\u0142ych \u015brodk\u00f3w konstytucyjnych<\/em> (\u2026).<\/p>\n\n\n\n<p>Decyduj\u0105c o wprowadzeniu stanu wyj\u0105tkowego, Prezydent musi w dotycz\u0105cym tego rozporz\u0105dzeniu okre\u015bli\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>przyczyny wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego,<\/li><li>czas trwania i obszar kraju, jakim stan wyj\u0105tkowy zostanie obj\u0119ty,<\/li><li>rodzaje ogranicze\u0144 wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela (w ramach dopuszczonych ustaw\u0105).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Sama decyzja Prezydenta nie przes\u0105dza jednak o wprowadzeniu stanu wyj\u0105tkowego, poniewa\u017c wydane przez niego rozporz\u0105dzenie mo\u017ce zosta\u0107 uchylone przez Sejm<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Wprowadzony stan wyj\u0105tkowy nie mo\u017ce trwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c 90 dni, cho\u0107 mo\u017cliwe jest jego przed\u0142u\u017cenie o kolejnych 60 dni, jednak wy\u0142\u0105cznie za zgod\u0105 Sejmu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ktore-wolnosci-i-prawa-czlowieka-i-obywatela-moga-zostac-ograniczone-na-skutek-stanu-wyjatkowego\"><\/span>Kt\u00f3re wolno\u015bci i prawa cz\u0142owieka i obywatela mog\u0105 zosta\u0107 ograniczone na skutek stanu wyj\u0105tkowego?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Art. 15 ust. 1 Ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o stanie wyj\u0105tkowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1928) wskazuje, i\u017c: <em>na obszarze, na kt\u00f3rym zosta\u0142 wprowadzony stan wyj\u0105tkowy, ograniczeniom wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela podlegaj\u0105 wszystkie osoby fizyczne zamieszka\u0142e lub przebywaj\u0105ce tam chocia\u017cby czasowo. Ograniczenia te stosuje si\u0119 odpowiednio wobec os\u00f3b prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadaj\u0105cych osobowo\u015bci prawnej, maj\u0105cych siedzib\u0119 lub prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 na obszarze obj\u0119tym stanem wyj\u0105tkowym.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>W ramach wspomnianych ogranicze\u0144, na skutek wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego mog\u0105 ulec zawieszeniu nast\u0119puj\u0105ce prawa:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>Prawo do organizowania i przeprowadzania wszelkiego rodzaju zgromadze\u0144.<\/li><li>Prawo do organizowania i przeprowadzania imprez masowych oraz prowadzonych w ramach dzia\u0142alno\u015bci kulturalnej imprez artystycznych i rozrywkowych, nieb\u0119d\u0105cych imprezami masowymi.<\/li><li>Prawo do strajk\u00f3w pracowniczych i innych form protestu w odniesieniu do okre\u015blonych kategorii pracownik\u00f3w lub w okre\u015blonych dziedzinach.<\/li><li>Prawo do strajk\u00f3w i innych ni\u017c strajki form akcji protestacyjnych rolnik\u00f3w.<\/li><li>Prawo do akcji protestacyjnych student\u00f3w organizowanych przez studenckie samorz\u0105dy, stowarzyszenia lub organizacje.<\/li><li>Prawo do zrzeszania si\u0119 poprzez:<ul><li>ustanowienie zakazu tworzenia i rejestracji nowych stowarzysze\u0144, partii politycznych, zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, organizacji spo\u0142eczno-zawodowych rolnik\u00f3w, organizacji pracodawc\u00f3w, ruch\u00f3w obywatelskich oraz innych dobrowolnych zrzesze\u0144 i fundacji;<\/li><li>nakazanie okresowego zaniechania dzia\u0142alno\u015bci zarejestrowanych stowarzysze\u0144, partii politycznych, zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, organizacji spo\u0142eczno-zawodowych rolnik\u00f3w, organizacji pracodawc\u00f3w, ruch\u00f3w obywatelskich oraz innych dobrowolnych zrzesze\u0144 i fundacji, kt\u00f3rych dzia\u0142alno\u015b\u0107 mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 zagro\u017cenie konstytucyjnego ustroju pa\u0144stwa, bezpiecze\u0144stwa obywateli lub porz\u0105dku publicznego (art. 16 ust. 1 ustawy).<\/li><\/ul><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie Konstytucja RP w art. 233 gwarantuje, i\u017c <a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/hasla-lex\/stan-wyjatkowy,4354.html\">stan wyj\u0105tkowy<\/a> \u2013 tak jak i inne stany nadzwyczajne \u2013 nie mo\u017ce ogranicza\u0107 wolno\u015bci i praw dotycz\u0105cych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>godno\u015bci cz\u0142owieka,<\/li><li>obywatelstwa,<\/li><li>ochrony \u017cycia,<\/li><li>humanitarnego traktowania,<\/li><li>ponoszenia odpowiedzialno\u015bci karnej,<\/li><li>dost\u0119pu do s\u0105du,<\/li><li>d\u00f3br osobistych,<\/li><li>sumienia i religii,<\/li><li>prawa petycji,<\/li><li>rodziny i dzieci.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Wspomniane ju\u017c ograniczenia dotycz\u0105ce zgromadze\u0144 nie obejmuj\u0105 wi\u0119c m. in. organizowanych przez ko\u015bcio\u0142y oraz inne zwi\u0105zki wyznaniowe, ani te\u017c przez organizacje religijne dzia\u0142aj\u0105ce w obr\u0119bie \u015bwi\u0105ty\u0144 czy budynk\u00f3w ko\u015bcielnych. Ograniczenia te nie dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c zgromadze\u0144 organizowanych przez organy pa\u0144stwa oraz organy samorz\u0105du terytorialnego.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sprawd\u017a tak\u017ce:<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/podstawowe-plaszczyzny-zagrozen-bezpieczenstwa-wewnetrznego-aspekty-materialnoprawne,24408.html\">Podstawowe p\u0142aszczyzny zagro\u017ce\u0144 bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego. Aspekty materialnoprawne, Kamil Sikora 2014<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/publicznoprawne-podstawy-bezpieczenstwa-wewnetrznego,24374.html\">Publicznoprawne podstawy bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego, Marian Zdyb 2014<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/sklep\/system-bezpieczenstwa-i-porzadku-publicznego-organy-i-inne-podmioty-administracji,24754.html\">System bezpiecze\u0144stwa i porz\u0105dku publicznego. Organy i inne podmioty administracji, Kamil Sikora 2015<\/a><\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z uwagi na trwaj\u0105ce ci\u0105gle zagro\u017cenie epidemiologiczne, w przestrzeni publicznej coraz cz\u0119\u015bciej padaj\u0105 pytania o stan nadzwyczajny. Jego wprowadzenie mia\u0142oby by\u0107 sposobem na walk\u0119 z pandemi\u0105. Czy jednak stan nadzwyczajny lub b\u0119d\u0105cy jednym z jego rodzaj\u00f3w stan wyj\u0105tkowy mog\u0142yby okaza\u0107 si\u0119 w tym pomocne? Aby odpowiedzie\u0107 sobie na to pytanie, nale\u017ca\u0142oby najpierw dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej &hellip; <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/stan-nadzwyczajny-stan-wyjatkowy-czym-sa-kiedy-moga-byc-wprowadzane-i-jakie-niosa-ze-soba-konsekwencje\/\" class=\"more-link\">Czytaj wi\u0119cej<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Stan nadzwyczajny, stan wyj\u0105tkowy. Czym s\u0105, kiedy mog\u0105 by\u0107 wprowadzane i jakie nios\u0105 ze sob\u0105 konsekwencje?&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":849,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71,70],"tags":[],"class_list":["post-848","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=848"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":853,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/848\/revisions\/853"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profinfo.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}