Nowe uprawnienia PIP po zmianach 2026. Umowy cywilnoprawne w praktyce, 2026: Kinga Polewka-Włoch, Mariusz Maksis (książka, ebook PDF)

Opis publikacji

Przewodnik po nowych przepisach wprowadzonych nowelizacją ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

PIP zyskuje uprawnienie do stwierdzenia, że relacja zawarta jako umowa B2B, zlecenie lub umowa o świadczenie usług w rzeczywistości ma charakter stosunku pracy, a następnie przekształcenia jej w umowę o pracę.

Autorzy wyjaśniają krok po kroku:

jakie nowe uprawnienia zyskuje PIP i jak wpływają one na przedsiębiorców,
kiedy i dlaczego PIP może wszcząć kontrolę,
co podlega analizie i w jaki sposób przygotować się na wizytę inspektora,
które elementy współpracy mogą zostać zakwestionowane i jakie są tego konsekwencje,
jak skutecznie przejść przez postępowan...

Przewodnik po nowych przepisach wprowadzonych nowelizacją ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

PIP zyskuje uprawnienie do stwierdzenia, że relacja zawarta jako umowa B2B, zlecenie lub umowa o świadczenie usług w rzeczywistości ma charakter stosunku pracy, a następnie przekształcenia jej w umowę o pracę.

Autorzy wyjaśniają krok po kroku:

jakie nowe uprawnienia zyskuje PIP i jak wpływają one na przedsiębiorców,
kiedy i dlaczego PIP może wszcząć kontrolę,
co podlega analizie i w jaki sposób przygotować się na wizytę inspektora,
które elementy współpracy mogą zostać zakwestionowane i jakie są tego konsekwencje,
jak skutecznie przejść przez postępowanie oraz skorzystać z dostępnych ścieżek odwoławczych,
jak przeprowadzić audyt i wdrożyć dobre praktyki ograniczające ryzyko sankcji.

Publikacja zawiera również praktyczne wskazówki i przykłady, które pomogą uporządkować dokumentację oraz zasady współpracy z osobami zatrudnionymi na podstawie umów cywilnoprawnych.

Książka jest przeznaczona dla pracodawców i przedsiębiorców, którzy korzystają z modeli współpracy cywilnoprawnej, czyli B2B, zlecenia, umowy o świadczenie usług, outsourcingu, body-leasingu czy EOR.

Opis publikacji aktualny na dzień: 2026-06-02

Zobacz spis treści

Fragment dla Ciebie

Nie możesz się zdecydować? Przeczytaj fragment publikacji!

Przeczytaj fragment

Informacje

Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska

Kraj produkcji: Polska

Producent: Wolters Kluwer Polska

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 172

Seria: Poradniki kadrowe

Rodzaj: Poradnik

Okładka: miękka

Format: A5

Towar w kategorii: Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych , Prawo pracy , ZUS, ubezpieczenia

Wersja publikacji: Książka papier

ISBN: 978-83-8438-410-7

Kod towaru: KAM-7247 W01P01

Dane producenta: Wolters Kluwer Polska sp. z o.o. | Przyokopowa 33 | 01-208 | Warszawa | PL | pl-obsluga.profinfo@wolterskluwer.com | +48 801 04 45 45

Spis treści

Spis treści „Nowe uprawnienia PIP po zmianach 2026. Umowy cywilnoprawne w praktyce”
Zawartość	Nr strony
Wykaz skrótów	11

Wstęp	13

Rozdział I Charakterystyka umów cywilnoprawnych	17
1. Uwagi wprowadzające	17
2. ...

Spis treści „Nowe uprawnienia PIP po zmianach 2026. Umowy cywilnoprawne w praktyce”
Zawartość	Nr strony
Wykaz skrótów	11

Wstęp	13

Rozdział I Charakterystyka umów cywilnoprawnych	17
1. Uwagi wprowadzające	17
2. Treść umowy a praktyka jej wykonywania	18
3. Umowa zlecenia	19
4. Umowa o dzieło	20
5. Umowa agencyjna	23

Rozdział II Współpraca B2B i freelancerzy	26
1. Uwagi wprowadzające	26
2. Kryteria oceny charakteru współpracy	28

Rozdział III Stosunek pracy – gdzie przebiega granica	34
1. Uwagi wprowadzające	34
2. Niezbędne elementy umowy o pracę	34
3. Metoda typologiczna, czyli jak ocenia się mieszane stany faktyczne	38
4. Stanowisko Głównego Inspektora Pracy – co bada inspektor	40
5. Wola stron – kiedy ma znaczenie, a kiedy nie	41
6. Lista samokontroli Głównego Inspektora Pracy – narzędzie pomocnicze	41
7. Czym powinni kierować się pracodawcy?	42
8. Co wyróżnia stosunek pracy na tle poszczególnych umów	43

Rozdział IV Co najczęściej kwestionuje Państwowa Inspekcja Pracy	46
1. Uwagi wprowadzające	46
2. Umowa zlecenia – sygnały ostrzegawcze	46
3. Umowa o dzieło – sygnały ostrzegawcze	48
4. Współpraca B2B – sygnały ostrzegawcze	50
5. Sygnały ostrzegawcze niezależne od formy umowy	51
6. Działanie zapobiegawcze – co zrobić przed kontrolą	53

Rozdział V Jak konstruować bezpieczne umowy	55
1. Uwagi wprowadzające	55
2. Przedmiot umowy – co i za co	55
3. Samodzielność organizacyjna i brak kierownictwa	56
4. Możliwość powierzenia świadczenia osobie trzeciej	57
5. Czas i miejsce świadczenia usług	58
6. Wynagrodzenie – struktura i powiązanie ze świadczeniem	59
7. Wyłączność i wielość klientów	60
8. Odpowiedzialność kontraktowa i ryzyko gospodarcze	61
9. Spójność umowy z dokumentacją operacyjną	62
10. Kilka słów o umowie o dzieło	63
11. Nie ma jednego, uniwersalnego szablonu	64

Rozdział VI Obowiązki wobec współpracowników	65
1. Uwagi wprowadzające	65
2. Minimalna stawka godzinowa	66
3. Ewidencja godzin świadczenia usług	67
4. Obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy	68
5. Dokumentacja	69
6. Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych	70
7. Premiowanie i motywowanie współpracowników	72
8. Urlopy i przerwy w świadczeniu usług	74
9. Eventy i świadczenia integracyjne	75
10. Prawa autorskie	76
11. Sprzęt i przestrzeń biurowa	77
12. Samochody służbowe i rozliczanie podróży	78
13. Rozliczanie kosztów podróży kontraktora	80
14. Powierzanie danych osobowych kontraktorom	82

Rozdział VII Kontrole modeli zatrudnienia przez Państwową Inspekcję Pracy	89
1. Uwagi wprowadzające	89
2. Dlaczego Państwowa Inspekcja Pracy pojawia się u pracodawcy?	90
3. Analiza ryzyka i wymiana danych z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Krajową Administracją Skarbową	91
4. Kontrole planowe	93
5. Kontrole interwencyjne	94
6. Kontrola sprawdzająca	95
7. Co kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy?	96
8. Kogo kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy?	97
9. Przebieg kontroli	99
10. Kontrola w trybie zdalnym	100
11. Upoważnienie	101
12. Uprawnienia inspektora	102
13. Protokół	103
14. Dobre praktyki podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy	105
15. Zanim inspektor się pojawi, czyli przygotowanie organizacyjne	105
16. Osoba kontaktowa	106
17. Zapewnienie odpowiednich warunków do przeprowadzenia kontroli	106
18. Weryfikacja tożsamości	107
19. Ochrona danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa	107
20. Dobre praktyki komunikacyjne	108
21. Zastrzeżenia do protokołu	108
22. Kontrola zakończona i co dalej?	109
23. Interpretacja indywidualna Głównego Inspektora Pracy	110
24. Kto i kiedy może wystąpić z wnioskiem	111
25. Wymogi formalne i opłata	111
26. Termin i forma	112
27. Skutki, czyli ochrona pracodawcy i wiążący charakter dla organów Państwowej Inspekcji Pracy	113
28. Odwołanie od interpretacji	114
29. Następstwa kontroli	114

Rozdział VIII Reklasyfikacja umowy, czyli polecenie, decyzja i konsekwencje	118
1. Uwagi wprowadzające	118
2. Etap pierwszy, czyli polecenie	118
3. Etap drugi, czyli decyzja stwierdzająca istnienie stosunku pracy	119
4. Powództwo zamiast decyzji	120
5. Przerwanie biegu przedawnienia roszczeń pracowniczych	121
6. Treść decyzji	121
7. Wartości domyślne, gdy materiał dowodowy jest niewystarczający	122
8. Data zawarcia umowy o pracę	122
9. Wykonalność i rygor natychmiastowej wykonalności	124
10. Rygor natychmiastowej wykonalności	124
11. Skutki w toku postępowania, czyli składki, podatki, obowiązki pracodawcy	125
12. Składki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w toku postępowania	125
13. Podatek dochodowy w toku postępowania	127
14. Ochrona osoby objętej decyzją	128
15. Sankcje wykroczeniowe, czyli za co grozi grzywna	129
16. Podstawy odpowiedzialności wykroczeniowej	130
17. Niezależność sankcji od pozostałych skutków	131
18. Amnestia określona w art. 16 ustawy nowelizującej	131

Rozdział IX Ścieżki odwoławcze i postępowanie sądowe	136
1. Uwagi wprowadzające	136
2. Trzy ścieżki odwoławcze	137
3. Odwołanie od zwykłej decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, czyli tryb administracyjny	139
4. Odwołanie od decyzji reklasyfikacyjnej, czyli tryb sądowy	140
5. Pełna prekluzja dowodowa	141
6. Możliwość rozpoznania na posiedzeniu niejawnym i wyrok wstępny	142
7. Jak orzeka sąd?	142
8. Zmiana, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji w toku postępowania	143
9. Zabezpieczenie roszczenia w toku postępowania	143
10. Warunki udzielenia zabezpieczenia	144
11. Termin rozpoznania wniosku	144
12. Umowa na czas określony i zabezpieczenie	145
13. Prawo odwołania od wypowiedzenia w toku zabezpieczenia	145
14. Postępowania sądowe o ustalenie istnienia stosunku pracy	146
15. Konsekwencje w toku postępowania	148
16. Konsekwencje ostatecznej decyzji lub prawomocnego wyroku	148
17. Jeśli odwołanie nie zostanie uwzględnione	148
18. Jeśli odwołanie zostanie uwzględnione	149
19. Wpływ na decyzje administracyjne wobec cudzoziemców	150
20. Efekt skali	151
21. Jak się przygotować, czyli praktyczny przewodnik dla pracodawcy	152
22. Dokumentacja, czyli co zbierać na bieżąco	152
23. Praktyczne narzędzie, czyli checklista dokumentacji współpracy cywilnoprawnej	153
24. Świadkowie	153
25. Audyt modeli współpracy, czyli kiedy i jak	154
26. Mapa ryzyka i kalkulacja kosztów	155
27. Czy w ogóle warto się odwoływać?	156
28. Interpretacja indywidualna Głównego Inspektora Pracy, czyli tarcza na przyszłość	156

Zakończenie	161

Aneks Kalendarz dat istotnych dla przedsiębiorców	163

FAQ

Jakie nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy zostały omówione w książce?

Rozwiń

Publikacja wyjaśnia, w jaki sposób od 8 lipca 2026 r. PIP może samodzielnie stwierdzać istnienie stosunku pracy w miejsce dotychczasowego kierowania spraw głównie do sądu. Omówiono także skutki takiej reklasyfikacji, w tym konsekwencje składkowe, podatkowe oraz pracownicze.

Jak odróżnić umowę cywilnoprawną od stosunku pracy?

Rozwiń

Książka wskazuje, że decydujące znaczenie ma nie tylko treść umowy, lecz przede wszystkim sposób jej wykonywania. Szczególną uwagę zwrócono na takie elementy jak podporządkowanie, kierownictwo, organizacja pracy oraz rzeczywisty poziom samodzielności wykonawcy.

Co najczęściej budzi zastrzeżenia inspektorów PIP podczas kontroli?

Rozwiń

Autorzy omawiają typowe sygnały ostrzegawcze występujące przy umowach zlecenia, umowach o dzieło i współpracy B2B, takie jak stałe podporządkowanie, obowiązek rozliczania czasu pracy czy brak realnej niezależności kontraktora.

Jak przygotować organizację do kontroli modeli zatrudnienia przez PIP?

Rozwiń

Publikacja przedstawia praktyczne działania prewencyjne, obejmujące audyt współpracy, weryfikację dokumentacji, analizę ryzyka oraz dobre praktyki związane z przebiegiem kontroli i komunikacją z inspektorem.

Czy książka omawia możliwości odwołania od decyzji PIP?

Rozwiń

Tak. Szczegółowo przedstawiono procedury odwoławcze, przebieg postępowań administracyjnych i sądowych, a także skutki utrzymania lub uchylenia decyzji reklasyfikacyjnej. Dzięki temu publikacja stanowi praktyczne źródło wiedzy dla podmiotów korzystających z umów cywilnoprawnych.

Autorzy

Kinga Polewka-Włoch

Kinga Polewka-Włoch – radczyni prawna, partnerka; specjalistka prawa HR do zadań specjalnych. Doradza przedsiębiorcom w najbardziej wymagających i niestandardowych projektach z obszaru prawa pracy, również o charakterze międzynarodowym. Reprezentuje pracodawców w relacjach ze związkami zawodowymi – w tym w szczególnie trudnych i konfliktowych przypadkach. Wspiera organizacje w zarządzaniu konfliktami interpersonalnymi, obsłudze zgłoszeń antymobbingowych i antydyskryminacyjnych oraz w audytach i wdrażaniu procesów compliance. Łączy prawniczą precyzję z praktycznym podejściem biznesowym, skutecznie prowadząc klientów przez sytuacje kryzysowe oraz projekty „pierwsze w swoim rodzaju”.

WEB Mariusz - BoCerba Photography-0089.jpg

Mariusz Maksis

Mariusz Maksis – adwokat, starszy prawnik; procesualista z ponad 10-letnim doświadczeniem w reprezentowaniu klientów przed sądami. Konsekwentnie i z zaangażowaniem walczy o interesy klientów, czerpiąc satysfakcję z dobrze przeprowadzonych spraw i osiąganych rezultatów. Specjalizuje się w ochronie danych osobowych oraz projektach {_}due diligence{_}, także dla dużych podmiotów z sektora energetycznego. Posiada bogate doświadczenie w sporach sądowych – w tym zakończonych sukcesami postępowaniach przeciwko ZUS. Wspiera przedsiębiorców w ochronie dóbr osobistych i praw własności intelektualnej, a także zabezpiecza ich interesy w postępowaniach karnych.

WEB Klementyna - BoCerba Photography-0057.jpg

Klementyna Lisiecka

Klementyna Lisiecka – radczyni prawna; doświadczenie zawodowe zdobywała w obsłudze prawnej przedsiębiorców, koncentrując się na prawie pracy. Specjalizuje się w sporach pracowniczych, relacjach ze związkami zawodowymi oraz wsparciu przy procesach restrukturyzacyjnych i zwolnieniach. Na co dzień doradza w bieżących sprawach pracowniczych, pomagając podejmować bezpieczne i przemyślane decyzje kadrowe. W relacjach ze stroną społeczną stawia na konstruktywny dialog – uwzględnia potrzeby pracowników, jednocześnie jasno wyznaczając ramy współpracy.

WEB Ania S - BoCerba Photography-0100.jpg

Anna Szulc

Anna Szulc – aplikantka radcowska; wspiera pracodawców w projektach z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy. Doradza w obszarze polityk wewnętrznych, relacji z organizacjami pracowniczymi oraz rozwiązywania sporów pracowniczych, pomagając skutecznie zarządzać konfliktami i ograniczać ryzyka prawne. Doświadczenie zdobywała w renomowanych kancelariach w Katowicach i Warszawie, pracując przy projektach z zakresu prawa gospodarczego, ochrony dóbr osobistych oraz sporów cywilnych. To szerokie zaplecze pozwala jej kompleksowo wspierać klientów w złożonych sprawach pracowniczych.