Szkolne prawo pracy. Poradnik dyrektora szkoły

Wykaz skrótów
str. 17

Wprowadzenie
str. 21

Rozdział I
Nawiązanie stosunku pracy: rodzaj, tryb, warunki
str. 23

1. Zawarcie umowy o pracę - rokowania i oferta
str. 23

2. Szkoła - pracodawca - dyrektor
str. 24

3. Rozróżnienie pojęć: "umowa o pracę" a "umowa cywilna"
str. 24

4. Warunki, w jakich umowa dochodzi do skutku
str. 26

5. Rodzaje umów o pracę i ich charakterystyka
str. 27

5.1. Umowy zawarte na podstawie Karty Nauczyciela
str. 27

5.2. Umowa na czas określony jednego roku szkolnego (tzw. stażowa)
str. 27

5.3. Umowa na czas nieokreślony w pełnym i niepełnym wymiarze
str. 29

5.4. Umowa o pracę na czas określony wynikająca z potrzeb organizacyjnych szkoły lub zastępstwa
str. 30

5.5. Umowa na czas określony z osobami bez kwalifikacji za zgodą kuratora
str. 31

5.6. Umowa o pracę z automatycznym awansowaniem z osobami posiadającymi znaczący dorobek zawodowy
str. 31

5.7. Umowa o pracę z automatycznym awansowaniem dla nauczycieli akademickich
str. 31

5.8. Umowy zawarte na podstawie ustawy o systemie oświaty i kodeksu pracy z aplikacją przepisów Karty Nauczyciela
str. 33

5.9. Umowa o pracę na podstawie ustawy o systemie oświaty i kodeksu pracy dla prowadzących zajęcia z kształcenia zawodowego
str. 33

6. Umowa o pracę w kilku szkołach
str. 34

7. Uzupełnienie etatu przez organ prowadzący (art. 22 KN)
str. 35

8. Mianowanie
str. 36

8.1. Nawiązanie stosunku pracy przez mianowanie
str. 36

8.2. Przekształcenie z mocy ustawy stosunku pracy zawartego w pełnym wymiarze na czas nieokreślony
str. 37

8.3. Warunek niekaralności
str. 38

8.4. Przerwa w zatrudnieniu
str. 39

8.5. Ślubowanie po uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego
str. 40

8.6. Dodatkowe zatrudnienie także na podstawie mianowania
str. 40

8.7. Ustalanie przez dyrektora formy nawiązania stosunku pracy: mianowanie czy umowa o pracę
str. 41

8.8. Warunki do mianowania
str. 41

9. Warunki zatrudnienia bibliotekarza szkolnego
str. 43

10. Skierowanie do nauczania religii
str. 47

11. Szczególna ochrona nauczyciela
str. 47

Rozdział II
Ustalanie kwalifikacji
str. 50

1. Kalendarium zmian
str. 51

2. Charakterystyka i zmiany kwalifikacji w latach 1982-2009
str. 53

2.1. Od wejścia w życie Karty Nauczyciela z 1982 r.
str. 53

2.2. Kwalifikacje od dnia 28 września 1982 r. do dnia 5 czerwca 1989 r
str. 53

2.3. Kwalifikacje od dnia 6 czerwca 1989 r. do dnia 30 października 1991 r
str. 58

2.4. Kwalifikacje od dnia 31 października 1991 r. do dnia 7 października 2002 r
str. 62

2.5. Kwalifikacje od dnia 8 października 2002 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r
str. 72

2.6. Kwalifikacje od dnia 1 września 2009 r. i obecnie
str. 77

2.6.1. Przepisy przejściowe
str. 79

2.6.2. Zbliżenie w nowej formule
str. 79

2.6.3. Kwalifikacje według rodzajów szkół
str. 80

2.6.4. Kwalifikacje nauczycieli: pedagogów, logopedów, doradców zawodowych
str. 82

2.6.5. Inne stanowiska
str. 84

2.6.6. Szkolnictwo specjalne
str. 87

2.6.7. Nauczanie języków obcych
str. 88

Rozdział III
Awans zawodowy nauczyciela
str. 92

1. Terminy związane z poszczególnymi etapami awansu
str. 92

2. Zasady awansowania
str. 94

2.1. Szczególne warunki formalne odbywania stażu na stopień nauczyciela kontraktowego
str. 94

2.2. Procedura awansowa pozostałych nauczycieli
str. 95

2.3. Konsekwencje przerwania stażu
str. 97

2.4. Niezbędna dokumentacja
str. 97

3. Eksperci w komisji
str. 100

4. Formalna analiza wniosku i dokumentacji
str. 101

4.1. Przechowywanie dokumentacji
str. 102

5. Postępowanie w komisji kwalifikacyjnej
str. 102

6. Wydanie aktu nadania
str. 103

6.1. Nakaz wydania decyzji
str. 104

Rozdział IV
Ocena pracy
str. 105

1. Ocena pracy nauczyciela
str. 105

1.1. Przedmiot oceny
str. 106

1.2. Procedura oceniania
str. 109

1.3. Odwołanie od oceny
str. 111

2. Ocena pracy dyrektora
str. 112

2.1. Ocena cząstkowa dokonana przez organ prowadzący
str. 113

2.2. Ocena cząstkowa organu sprawującego nadzór pedagogiczny
str. 114

2.3. Wspólna ocena organu prowadzącego i organu sprawującego nadzór pedagogiczny
str. 114

2.4. Ponowne ustalenie oceny
str. 114

Rozdział V
Rozwiązanie stosunku pracy
str. 116

1. Zakaz wypowiadania
str. 116

2. Sposób wypowiadania
str. 117

2.1. Okres i termin wypowiedzenia
str. 119

2.2. Wypowiedzenie umowy na czas określony zawartej na okres dłuższy niż6 miesięcy
str. 120

2.3. Uzasadnienie
str. 121

3. Kryteria do zwolnienia
str. 122

3.1. Tożsamość przyczyny wskazanej w wypowiedzeniu
str. 122

3.2. Konieczne pouczenie
str. 123

4. Odwołanie od wypowiedzenia i żądanie przywrócenia do pracy
str. 123

5. Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 ust.1 pkt1 KN
str. 124

6. Rozwiązanie umowy z nauczycielem na podstawie art. 20 ust.1 pkt2 KN
str. 124

7. Rozwiązanie umowy z nauczycielem mianowanym na podstawie art. 20 ust.1 pkt2 KN
str. 125

8. Rozwiązanie umowy o pracę z nauczycielem niemianowanym na podstawie art. 20 ust.1 pkt2 KN
str. 126

9. Przeniesienie w stan nieczynny
str. 127

9.1. Pozew o przywrócenie poprzednich warunków pracy i płacy
str. 129

9.2. Pozew o przywrócenie do pracy
str. 129

10. Rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron
str. 130

11. Warunki i terminy rozwiązania stosunku pracy z nauczycielami mianowanymi na podstawie art. 23 KN
str. 131

11.1. Na wniosek nauczyciela
str. 131

11.2. Z przyczyn zdrowotnych
str. 131

11.3. Utrata zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy
str. 132

11.4. Niezgłoszenie się na badania
str. 132

11.5. Ukończenie 65. roku życia
str. 133

11.6. Negatywna ocena
str. 133

11.7. Cofnięcie skierowania do nauczania religii
str. 134

12. Wygaśnięcie stosunku pracy
str. 134

13. Świadectwo pracy
str. 135

13.1. Odwołanie i sprostowanie
str. 137

Rozdział VI
Przekształcenie stosunku pracy
str. 139

1. Ograniczenie etatu
str. 139

1.1. Stan nieczynny po ograniczeniu etatu
str. 141

2. Porozumienie zmieniające
str. 141

3. Wypowiedzenie warunków pracy i płacy
str. 143

Rozdział VII
Przeniesienie
str. 146

1. Na wniosek nauczyciela i z urzędu za zgodą nauczyciela
str. 146

2. Na wniosek i z urzędu za zgodą nauczyciela
str. 146

3. Przeniesienie z urzędu, bez zgody przez organ prowadzący
str. 147

3.1. Roszczenie o nawiązanie stosunku pracy
str. 149

4. Przeniesienie się ze współmałżonkiem
str. 149

Rozdział VIII
Konsultacja ze związkiem zawodowym
str. 151

1. Obowiązek konsultacji. Reprezentacja związkowa
str. 151

1.1. Opinia związku w razie rozwiązania umowy bez wypowiedzenia
str. 153

1.2. Reprezentacja przez związek zawodowy
str. 153

1.3. Informacja o pracownikach korzystających z obrony związków zawodowych
str. 154

2. Zawiadomienie o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę
str. 155

2.1. Termin konsultacji
str. 157

Rozdział IX
Wynagrodzenie
str. 158

1. Ochrona wynagrodzenia
str. 158

1.1. Odsetki i odszkodowanie
str. 160

1.2. Zasady potrącania. Ochrona minimalnej pensji
str. 161

2. Wynagrodzenie całkowite
str. 162

2.1. Ograniczenie wynagrodzenia całkowitego
str. 163

3. Wynagrodzenie zasadnicze
str. 164

3.1. Wynagrodzenie zasadnicze z rozszerzonego pensum
str. 164

4. Dodatki
str. 165

4.1. Dodatek funkcyjny
str. 166

4.2. Dodatek motywacyjny
str. 166

4.3. Dodatek za wysługę lat
str. 167

4.3.1. Ustalenie pracy w gospodarstwie rolnym
str. 167

4.4. Praca w trudnych, uciążliwych lub szkodliwych warunkach
str. 170

5. Godzina ponadwymiarowa
str. 170

6. Zastępstwo doraźne
str. 172

7. Dodatek za pracę w nocy
str. 172

8. Wynagrodzenie lub rekompensata za pracę w dniu wolnym od pracy i święto
str. 172

9. Przeszeregowanie
str. 173

10. Likwidacja i obowiązek wierzytelności
str. 174

11. Odprawy
str. 177

12. Prawo do "dwóch" odpraw
str. 180

Rozdział X
Czas pracy
str. 183

1. Pensum i pozostałe składowe czasu pracy
str. 183

1.1. Pensum łączone
str. 186

1.2. Różny wymiar zajęć w pewnych okresach roku
str. 187

1.3. Obniżenie pensum
str. 187

1.4. Praca w porze nocnej
str. 188

1.5. Pięciodniowy tydzień pracy
str. 189

2. Zwolnienia od pracy
str. 190

2.1. Terminy i tryb zawiadomienia
str. 192

2.2. Dowody potwierdzające nieobecność
str. 194

3. Wynagrodzenie lub rekompensata za zwolnienie od pracy
str. 195

3.1. Zwolnienie, za które płaci dyrektor
str. 195

3.2. Ustalanie wynagrodzenia
str. 196

3.3. Rekompensata wypłacana przez organ wzywający do stawienia się
str. Rozdział XI
Świadczenia i uprawnienia wynikające ze stosunku pracy
str. 198

1. Zasiłek na zagospodarowanie
str. 198

1.1. Przesłanki i terminy
str. 198

1.2. Ustalanie i wypłata zasiłku przy zatrudnia niu w kilku szkołach
str. 200

1.3. Realizowanie uprawnienia
str. 201

2. Urlop zdrowotny
str. 202

2.1. Wydanie orzeczenia
str. 203

2.2. Odwołanie od orzeczenia
str. 204

2.3. Decyzja o udzieleniu urlopu dla poratowania zdrowia
str. 204

2.4. Zakaz zatrudnienia i prowadzenia działalności
str. 206

2.5. Orzeczenie o urlopie a wypowiedzenie umowy o pracę
str. 206

2.6. Inne zasady udzielania urlopu
str. 208

3. Świadczenie urlopowe
str. 208

4. Dodatek wiejski
str. 209

5. Prawo do lokalu i dodatku mieszkaniowego
str. 209

5.1. Prawo do dwóch dodatków
str. 212

6. Nagroda jubileuszowa
str. 214

6.1. Zasady ustalania i wypłacania nagrody jubileuszowej
str. 214

7. Nagrody za osiągnięcia
str. 217

7.1. Nagroda dyrektora
str. 217

7.2. Nagroda "wójta, burmistrza, prezydenta"
str. 219

8. Pomoc zdrowotna
str. 221

8.1. Przykładowe regulaminy
str. 223

9. Świadczenia dla studiujących
str. 225

9.1. Skierowanie na studia
str. 226

9.2. Zwolnienia i urlopy
str. 227

9.3. Administrowanie pomocą
str. 229

9.4. Urlopy szkoleniowe
str. 229

10. Dodatkowe wynagrodzenie roczne (trzynastka)
str. 231

10.1. Ustalenie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego i jego wysokość
str. Rozdział XII
Zasady ustalania i udzielania urlopu wypoczynkowego
str. 234

1. Zatrudnieni w placówkach feryjnych
str. 234

1.1. Siedem dni urlopu do dyspozycji szkoły
str. 235

1.2. Zatrudnienie w dwóch szkołach
str. 236

1.3. Zasady i terminy ustalania i udzielania urlopu uzupełniającego
str. 236

1.4. Ekwiwalent zamiast urlopu zwyczajnego i uzupełniającego
str. 238

1.5. Wysokość ekwiwalentu a okres świadczenia pracy
str. 240

1.6. Zastosowanie zasady proporcjonalności a zatrudnienie w trakcie roku szkolnego
str. 241

2. Zatrudnieni w placówkach nieferyjnych
str. 242

2.1. Stosowanie zasady proporcjonalności w przypadku nawiązania lub ustania stosunku pracy
str. 242

2.2. Udzielanie i wymiar urlopu dla osób niepełnozatrudnionych
str. 244

2.3. Urlop uzupełniający i zaległy - różnice
str. 245

2.4. Udzielanie i wykorzystanie urlopu
str. 245

2.4.1. Plan urlopu albo umowa z pracodawcą
str. 245

2.4.2. Przesunięcie terminu urlopu
str. 246

2.4.3. Wypowiedzenie a wykorzystanie urlopu
str. 247

2.4.4. Zawiadomienie pracodawcy
str. 247

2.4.5. Odwołanie z urlopu
str. 248

2.4.6. Urlop wypoczynkowy na wniosek nauczyciela po urlopie macierzyńskim i ojcowskim
str. 250

2.4.7. Wykroczenia przeciwko prawom urlopowym
str. 250

3. Urlop na żądanie
str. 250

3.1. Bez konieczności skonsumowania urlopu
str. 251

3.2. Prawo do urlopu w każdej szkole
str. 251

3.3. Rozliczanie urlopu na żądanie w przypadku niepełnozatrudnionych
str. 251

3.4. Zgoda pracodawcy
str. 252

Rozdział XIII
Współpraca dyrektora ze związkami zawodowymi
str. 254

1. Kogo reprezentują i chronią związki zawodowe
str. 254

1.1. Porozumienie w sprawie ochrony
str. 254

2. Współpraca z zakładową organizacją związkową
str. 256

3. Reprezentowanie interesów zbiorowych
str. 257

4. Konsultacje w konkretnych sprawach
str. 258

5. Konsultacja w przypadku wypowiedzenia i rozwiązania umowy
str. 260

5.1. Zwolnienia grupowe
str. 261

6. Realizowanie uprawnień związkowych
str. 262

Rozdział XIV
Odpowiedzialność dyscyplinarna
str. 265

1. Wszczęcie postępowania. Postępowanie wyjaśniające
str. 266

2. Orzekanie w komisji dyscyplinarnej w pierwszej instancji przy wojewodzie
str. 269

3. Orzekanie w komisji dyscyplinarnej w drugiej instancji przy właściwym ministrze
str. 273

4. Wykonanie orzeczenia przez dyrektora szkoły
str. 275

5. Odwołanie do sądu apelacyjnego (sądu pracy)
str. 276

6. Zawieszenie nauczyciela (dyrektora) w pełnieniu obowiązków
str. 276

Rozdział XV
Kara porządkowa
str. 279

1. Katalog kar
str. 280

2. Procedura stosowania kary
str. 281

2.1. Zawiadomienie o zastosowanej karze
str. 282

2.2. Przesłanki wymierzenia kary
str. 284

2.3. Wniesienie sprzeciwu. Uwzględnienie lub odrzucenie przez pracodawcę
str. 284

2.4. Zatarcie kary
str. 286

Rozdział XVI
Ochrona rodzicielstwa
str. 288

1. Szczególna ochrona stosunku pracy
str. 288

2. Urlop macierzyński
str. 293

2.1. Łączenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego z pracą
str. 294

2.2. Urlop zwykły i dodatkowy z tytułu przysposobienia
str. 294

2.3. Cesja urlopu macierzyńskiego na ojca
str. 295

2.4. Urlop ojcowski
str. 296

3. Przerwa na karmienie
str. 297

4. Dopuszczenie do pracy
str. 297

5. Urlop wychowawczy
str. 298

5.1. Podjęcie pracy i nauki
str. 301

5.2. Dwa dni opieki nad dzieckiem
str. 303

Rozdział XVII
Wykroczenia przeciwko prawom pracownika
str. 304

1. Najważniejsze obowiązki pracodawcy
str. 304

2. Najważniejsze obowiązki pracownika
str. 305

3. Przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu
str. 306

3.1. Dyskryminacja bezpośrednia
str. 306

3.2. Dyskryminacja pośrednia
str. 307

3.3. Zachęcanie i nakazywanie dyskryminacji
str. 308

3.4. Mobbing
str. 308

3.5. Przeciwdziałanie mobbingowi
str. 309

3.6. Pieniężne zadośćuczynienie za rozstrój zdrowia
str. 310

3.7. Rozwiązanie umowy i odszkodowanie w związku z mobbingiem
str. 310

4. Przestępstwa przeciwko prawom pracownika
str. 312

4.1. Naruszenie praw pracownika wynikających ze stosunku pracy
str. 313

4.2. Odmowa ponownego przyjęcia do pracy
str. 313

4.3. Naruszanie prawa o ubezpieczeniach społecznych
str. 315

4.4. Przestępstwa przeciwko bhp
str. 315

4.5. Obowiązek dokumentacji i powiadomienia o wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej
str. 316

5. Wykroczenia przeciwko prawom pracownika
str. 316

5.1. Niewypełnianie obowiązków związanych ze stosunkiem pracy
str. 317

5.2. Niewypełnianie innych obowiązków związanych z zatrudnieniem
str. 323

6. Bezpieczeństwo i higiena pracy
str. 328

6.1. Zakaz palenia wyrobów tytoniowych w szkole
str. 329

7. Ubezpieczenia
str. 330

Rozdział XVIII
Emerytury
str. 331

1. Emerytury wcześniejsze
str. 331

1.1. Emerytura bez względu na wiek
str. 332

1.2. Praca w szczególnym charakterze przesłanką do wcześniejszej emerytury
str. 333

1.3. Przejście z art. 184 u. e. r
str. 334

1.4. Zaliczenie do stażu emerytalnego pracy w gospodarstwie rolnym
str. 334

2. Emerytura mieszana
str. 335

2.1. Obliczanie emerytury
str. 336

3. Emerytury pomostowe
str. 338

3.1. Świadczenie rekompensacyjne
str. 340

4. Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne
str. 340

Rozdział XIX
Status zawodowy nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach publicznych i niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne
str. 346

1. Sposób nawiązania stosunku pracy
str. 346

2. Zakres stosowania przepisów Karty Nauczyciela
str. 347

3. Regulamin pracy
str. 349

4. Treść stosunku pracy
str. 350

5. Rozwiązanie stosunku pracy
str. 350

Rozdział XX
Stosunek pracy nienauczycieli
str. 352

1. Zawieranie i rozwiązywanie umów
str. 352

1.1. Okres próbny
str. 354

1.2. Umowy: na czas określony i nieokreślony
str. 355

1.2.1. Wypowiedzenie dwutygodniowe
str. 356

1.3. Skrócenie okresu wypowiedzenia
str. 356

1.4. Umowa na czas wykonywania określonej pracy
str. 357

1.5. Umowa na zastępstwo
str. 359

1.6. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron
str. 360

1.7. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika
str. 361

2. Stanowiska pracy i wynagrodzenie
str. 363

2.1. Zasady i wysokość innych składników wynagrodzenia
str. 364

2.1.1. Dodatek za wieloletnią pracę
str. 364

2.1.2. Nagroda jubileuszowa
str. 365

2.1.3. Odprawa emerytalna
str. 366

2.1.4. Stawka godzinowa i proporcjonalność wynagrodzenia
str. 366

2.1.5. Zatrudnienie małżonka i osób bliskich
str. 366

3. Nabór na stanowiska urzędnicze oraz ocena pracy
str. 367

4. Wymiar urlopu i ekwiwalent dla nienauczycieli
str. 368

5. Czas pracy
str. 370

5.1. Systemy i rozkład czasu pracy
str. 370

5.1.1. Zadaniowy czas pracy
str. 371

5.1.2. Równoważny czas pracy
str. 371

5.1.3. Praca w ruchu ciągłym
str. 371

5.1.4. Indywidualny czas pracy
str. 372

5.1.5. Przerywany czas pracy
str. 372

5.1.6. Praca w weekendy
str. 372

5.2. Godziny nadliczbowe
str. 373

5.2.1. Wysokość dodatków za godziny nadliczbowe
str. 373

5.2.2. Praca w porze nocnej oraz w niedziele i święta
str. 374

5.2.3. Prawo do odpoczynku
str. 374

5.2.4. Prawo do przerwy
str. 374