Wykaz skrótów
str. 11

Wstęp
str. 13

Rozdział 1
Prawo podatkowe Unii Europejskiej
str. 23

1. Prawo podatkowe Unii Europejskiej - próba definicji
str. 23

2. Unijne prawo podatkowe a krajowe prawo podatkowe
str. 26

2.1. Przyczyny i tempo powstania krajowego prawa podatkowego i unijnego prawa podatkowego
str. 26

2.2. Cele i funkcje unijnego prawa podatkowego i krajowego prawa podatkowego
str. 27

3. Specyfika unijnego prawa podatkowego
str. 29

4. Podsumowanie
str. 30

Rozdział 2
Organy dokonujące wykładni unijnego prawa podatkowego
str. 32

1. Wprowadzenie
str. 32

2. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
str. 33

2.1. Uwagi ogólne
str. 33

2.2. Sędziowie Trybunału
str. 35

2.3. Rzecznicy generalni
str. 40

2.4. Zakres jurysdykcji Trybunału
str. 43

2.5. Znaczenie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w aspekcie trudności we wprowadzaniu zmian legislacyjnych w prawie podatkowym Unii Europejskiej
str. 46

3. Krajowe organy administracji podatkowej i sądy administracyjne
str. 47

4. Wzajemny stosunek Trybunału Sprawiedliwości i organów krajowych państw członkowskich
str. 50

5. Podsumowanie
str. 52

Rozdział 3
Typologia i charakterystyka materiałów interpretacyjnych
str. 55

1. Wstęp
str. 55

2. Akty prawa unijnego
str. 56

3. Orzecznictwo sądowe
str. 59

4. Opinie rzeczników generalnych
str. 60

5. Materiały komparatystyczne
str. 64

6. Doktryna prawnicza
str. 67

7. Specjalistyczna wiedza nieprawnicza, opinie biegłych i ekspertyzy naukowe
str. 68

8. Materiały przygotowawcze (travaux preparatoires)
str. 69

9. Podsumowanie
str. 73

Rozdział 4
Wykładnia prawa podatkowego Unii Europejskiej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości
str. 74

1. Wstęp
str. 74

2. Wykładnia językowa prawa podatkowego Unii Europejskiej
str. 75

2.1. Wielojęzyczność prawa unijnego i jej wpływ na sposób wykładni językowej dokonywanej przez Trybunał Sprawiedliwości
str. 75

2.2. Autentyczność wszystkich wersji językowych
str. 79

2.3. Wykładnia w przypadku rozbieżności między poszczególnymi wersjami językowymi przepisu prawa Unii Europejskiej
str. 85

2.4. Badanie przez Trybunał Sprawiedliwości różnych wersji językowych przepisów. Znaczenie większości wersji
str. 96

2.5. Wielojęzyczność a zasada pewności prawa
str. 99

2.6. Autonomiczne pojęcia prawa unijnego
str. 101

2.7. Wielokulturowość prawna Unii Europejskiej i jej wpływ na wykładnię językową prawa podatkowego
str. 103

2.8. Sposób prowadzenia wykładni językowej przez Trybunał Sprawiedliwości
str. 104

2.9. Podsumowanie
str. 106

3. Wykładnia systemowa prawa podatkowego Unii Europejskiej
str. 109

3.1. Wstęp
str. 109

3.2. Subsydiarność wykładni systemowej
str. 110

3.3. Wykładnia systemowa wewnętrzna i zewnętrzna
str. 113

3.4. Wykładnia zgodna z zasadami prawa
str. 117

3.5. Wykładnia historyczna
str. 121

3.6. Podsumowanie
str. 123

4. Wykładnia celowościowa prawa podatkowego Unii Europejskiej
str. 124

4.1. Wstęp
str. 124

4.2. Cel unijnego aktu prawnego a cel unijnego prawodawcy
str. 125

4.3. Miejsce wykładni celowościowej w procesie wykładni. Zagadnienie subsydiarności wykładni celowościowej
str. 127

4.4. Przebieg wykładni celowościowej
str. 138

4.5. Cele powoływane w orzecznictwie TS i sposoby ich ustalania
str. 143

4.6. Granice wykładni celowościowej
str. 147

4.7. Wykładnia historyczna
str. 150

4.8. Podsumowanie
str. 156

5. Deklarowane a faktycznie zastosowane przez TS metody wykładni
str. 158

5.1. Uwagi wstępne
str. 158

5.2. Wyroki z grupy 1
str. 158

5.3. Wyroki z grupy 2
str. 161

5.4. Wyroki z grupy 3
str. 164

5.5. Podsumowanie
str. 166

6. Wykładnia ścisła, rozszerzająca i zawężająca europejskiego prawa podatkowego w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości
str. 166

6.1. Wstęp
str. 166

6.2. Wykładnia ścisła europejskiego prawa podatkowego
str. 168

6.3. Wykładnia ścisła przepisów dotyczących zwolnień od opodatkowania VAT uregulowanych w art. 13 szóstej dyrektywy
str. 168

6.4. Wykładnia ścisła innych przepisów prawa podatkowego Unii Europejskiej
str. 179

6.5. Wykładnia ścisła a wykładnia celowościowa
str. 186

6.6. Wykładnia rozszerzająca
str. 188

6.7. Wykładnia zawężająca
str. 198

6.8. Podsumowanie
str. 200

7. Zastosowanie wnioskowania przez analogię i innych reguł wnioskowań prawniczych w wykładni europejskiego prawa podatkowego
str. 201

7.1. Wstęp
str. 201

7.2. Problem luk w unijnym prawie podatkowym. Charakter luk i sposoby ich zamykania
str. 202

7.3. Stosowanie analogii w europejskim prawie podatkowym
str. 209

7.4. Inne reguły wnioskowań prawniczych w orzecznictwie TS
str. 217

7.5. Podsumowanie
str. 221

Rozdział 5
Wykładnia prawa podatkowego Unii Europejskiej w orzecznictwie sądów krajowych
str. 223

1. Uwagi wstępne
str. 223

2. Sytuacja wykładni prawa unijnego przed sądami krajowymi
str. 227

3. Przebieg wykładni prawa unijnego dokonywanej przez sąd krajowy - na przykładzie orzecznictwa sądów polskich
str. 235

3.1. Wstęp
str. 235

3.2. Wykładnia zawarta w pytaniach prejudycjalnych
str. 237

3.3. Wykładnia zawarta w orzecznictwie sądów polskich
str. 243

4. Problemy wykładni prawa unijnego w sprawach podatkowych przed sądami krajowymi państw członkowskich Unii Europejskiej
str. 247

4.1. Uwagi wstępne
str. 247

4.2. Definiowane pojęć
str. 249

4.3. Wybór właściwego sposobu wykładni
str. 256

4.4. Problemy związane z wielojęzycznością prawa Unii Europejskiej
str. 257

5. Podsumowanie
str. 260

Rozdział 6
Wykładnia unijnego prawa podatkowego w praktyce organów administracji podatkowej
str. 264

1. Uwagi wstępne
str. 264

2. Zakres badania i materiały badawcze
str. 267

3. Sytuacja wykładni unijnego prawa podatkowego przez organ administracji podatkowej
str. 269

4. Przebieg wykładni unijnego prawa podatkowego dokonywanej przez krajowe organy administracji podatkowej
str. 270

4.1. Uwagi ogólne
str. 270

4.2. Pominięcie przepisów prawa Unii Europejskiej
str. 271

4.3. Wykładnia przepisów prawa unijnego contra legem
str. 273

4.4. Wykładnia rozszerzająca przepisów prawa Unii Europejskiej
str. 278

4.5. Pozornie prawidłowa wykładnia przepisów prawa unijnego
str. 279

4.6. Prawidłowa wykładnia przepisów prawa unijnego
str. 281

5. Wpływ orzecznictwa sądów na wykładnię unijnego prawa podatkowego stosowaną przez organy administracjipodatkowej
str. 282

5.1. Uwagi ogólne
str. 282

5.2. Wpływ orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych
str. 286

5.3. Wpływ orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego
str. 287

5.4. Wpływ orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości
str. 297

6. Podsumowanie
str. 301

Zakończenie
str. 305

Wykaz powołanych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości
str. 313

Wykaz powołanych opinii rzeczników generalnych
str. 327

Bibliografia
str. 331