Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych

Wykaz skrótów
str. 15

Wprowadzenie
str. 19

Rozdział I
Obowiązek ogłoszenia wezwania
str. 23

1. Wprowadzenie
str. 23

2. Przesłanki ziszczenia się obowiązku
str. 25

2.1. Wezwanie uprzednie
str. 25

2.1.1. Nabycie znacznego pakietu akcji w krótkim okresie
str. 26

2.2. Wezwanie następcze
str. 29

3. Treść obowiązku. Charakter prawny wezwania
str. 30

3.1. Postawienie problemu
str. 30

3.2. Wezwanie jako oferta
str. 31

3.3. Oferta jako oświadczenie woli oferenta. Odrzucenie koncepcji oferty jako jednostronnej czynności prawnej prowadzącej do powstania po stronie oblata prawa podmiotowego kształtującego
str. 35

3.4. Forma oświadczenia oblata
str. 39

3.5. Zawarcie umowy sprzedaży lub zamiany akcji
str. 40

3.6. Okres związania ofertą
str. 42

3.7. Możliwość odwołania oferty (odstąpienie od ogłoszonego wezwania). Problem kontrwezwania
str. 42

3.8. Możliwość zmiany treści oferty
str. 45

3.9. Wyłączenie możliwości stosowania przepisów modyfikujących ogólne regulacje dotyczące oferty w relacjach między przedsiębiorcami
str. 46

4. Postępowanie związane z ogłoszeniem wezwania
str. 47

4.1. Zawiadomienie o zamiarze ogłoszenia wezwania
str. 48

4.2. Treść wezwania
str. 48

4.3. Przekazanie informacji o wezwaniu, wraz z jego treścią, pracownikom spółki
str. 49

4.4. Żądanie przez Komisję Nadzoru Finansowego wprowadzenia niezbędnych zmian do wezwania
str. 50

4.5. Przyjmowanie zapisów. Rozliczenie wezwania. Nabywanie znacznych pakietów akcji po zakończeniu wezwania
str. 50

5. Cena akcji proponowana w wezwaniu
str. 52

5.1. Zagadnienia ogólne
str. 52

5.2. Świadczenie wzajemne przy umowie zamiany
str. 53

5.3. Dopłata różnicy
str. 59

6. Wezwanie dobrowolne
str. 60

6.1. Wprowadzenie. Stan de lege lata
str. 60

6.2. Przymus pośrednictwa firmy inwestycyjnej. Problem

kompetencji nadzorczych Komisji Nadzoru Finansowego
str. 63

6.3. Cena akcji w wezwaniu
str. 63

Rozdział II
Obowiązki informacyjne
str. 66

1. Wprowadzenie
str. 66

2. Przesłanki ziszczenia się obowiązku oraz jego treść
str. 68

2.1. Przekroczenie progu określonego w art. 69

ust. 1 lub 2 u.o.p.
str. 68

2.2. Obowiązki informacyjne emitenta związane z walnym zgromadzeniem spółki publicznej
str. 71

3. Obowiązki informacyjne nabywców znacznych pakietów akcji banków, zakładów ubezpieczeń, towarzystw funduszy inwestycyjnych oraz domów maklerskich
str. 73

3.1. Obowiązek informacyjny względem Komisji Nadzoru Finansowego, prawo zgłoszenia sprzeciwu
str. 74

3.2. Obowiązek informacyjny względem banku
str. 74

3.3. Podsumowanie
str. 74

Rozdział III
Szczegółowe problemy po stronie podmiotowej w zakresie obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji
str. 76

1. Wprowadzenie
str. 76

2. Wyłączenia i ograniczenia zakresu obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji
str. 77

2.1. Nabywanie akcji w obrocie pierwotnym przez wnoszenie ich do spółki jako wkład niepieniężny oraz w przypadku połączenia lub podziału spółki
str. 77

2.2. Nabywanie akcji od Skarbu Państwa
str. 77

2.3. Regulacja art. 90 u.o.p.
str. 78

3. Rozszerzenie zakresu zastosowania obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji
str. 79

3.1. Działanie w porozumieniu
str. 79

3.2. Problem nabywania akcji własnych przez spółki publiczne
str. 81

3.3. Posiadanie akcji przez osobę trzecią w imieniu własnym, lecz na zlecenie lub na rzecz nabywcy znacznego pakietu akcji
str. 83

Rozdział IV
Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji w prawie porównawczym
str. 92

1. Prawo Unii Europejskiej
str. 92

2. Prawo niemieckie
str. 93

2.1. Wprowadzenie
str. 93

2.2. Zakaz wykonywania praw z akcji
str. 94

2.3. Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie obowiązku ogłoszenia wezwania
str. 97

2.3.1. Stanowisko doktryny
str. 97

2.3.2. Wyrok OLG z Frankfurtu nad Menem z dnia 27 maja 2003 r. (Wella AG) i wyrok OLG z Frankfurtu nad Menem z dnia 4 lipca 2003 r. (Wella AG II)
str. 104

2.3.3. Wyrok OLG z Frankfurtu nad Menem z dnia 9 października 2003 r. (ProSieben AG)
str. 107

2.3.4. Podsumowanie
str. 108

2.4. Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie obowiązków informacyjnych
str. 110

2.4.1. § 823 ust. 2 BGB jako podstawa odpowiedzialności deliktowej
str. 110

2.4.2. Problem związku przyczynowego i szkody
str. 113

2.5. Obowiązek zapłaty odsetek
str. 114

3. Prawo włoskie
str. 115

3.1. Fuzja SAI/Fondiaria. Stan faktyczny
str. 116

3.2. Wyrok sądu pierwszej instancji i sądu apelacyjnego
str. 118

3.3. Stanowisko włoskiej doktryny
str. 121

3.3.1. Stanowisko krytyczne (U. Morello, G. Guizzi)
str. 121

3.3.2. Stanowisko z perspektywy ekonomicznej analizy prawa (M. Gatti, P. Giudici)
str. 123

3.4. Ostatnie zmiany we włoskiej regulacji przejęć
str. 124

4. Prawo francuskie
str. 124

5. Prawo amerykańskie
str. 127

5.1. Williams Act jako podstawa regulacji obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji
str. 127

5.2. Możliwość przypisania deliktowej odpowiedzialności odszkodowawczej w wypadku braku wyraźnej podstawy ustawowej
str. 128

Rozdział V
Naruszenie obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji
str. 133

1. Naruszenie obowiązków informacyjnych
str. 133

1.1. Zagadnienia ogólne
str. 133

1.2. Zwłoka
str. 134

1.3. Forma zawiadomienia
str. 135

1.4. Problem winy
str. 135

1.5. Nienależyte wykonanie obowiązku
str. 139

1.6. Wady zawiadomienia niewpływające na obraz sytuacji w akcjonariacie spółki publicznej
str. 140

2. Naruszenie obowiązku ogłoszenia wezwania
str. 141

2.1. Zagadnienia ogólne
str. 141

2.2. Zwłoka
str. 142

2.3. Forma wezwania
str. 143

2.4. Problem winy
str. 143

2.5. Nienależyte wykonanie obowiązku
str. 145

2.5.1. Ustalenie ceny z naruszeniem art. 79 u.o.p.
str. 145

2.5.2. Wadliwa treść wezwania
str. 146

Rozdział VI
Zakaz wykonywania prawa głosu z akcji
str. 149

1. Regulacja art. 89 u.o.p.
str. 149

1.1. Zagadnienia ogólne
str. 149

1.2. Podmiotowy zakres sankcji
str. 152

1.3. Czas trwania pozbawienia prawa głosu
str. 154

1.4. Szczególna sytuacja akcjonariuszy przekraczających próg 33 i 66% ogólnej liczby głosów w okolicznościach opisanych w art. 73 ust. 2 lub 3 i art. 74 ust. 2 lub 5 u.o.p.
str. 156

1.5. Pozbawienie prawa głosu za naruszenie obowiązków informacyjnych przez nabywców znacznych pakietów akcji
str. 157

1.6. Szczegółowe problemy z ustaleniem podmiotowego zakresu sankcji w przypadku działania w porozumieniu
str. 157

2. Sankcja pozbawienia prawa głosu a inne uprawnienia organizacyjne akcjonariuszy
str. 161

2.1. Prawo uczestniczenia w walnym zgromadzeniu spółki
str. 162

2.2. Prawo zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia spółki
str. 164

2.3. Prawo do wyznaczenia przewodniczącego walnego zgromadzenia
str. 165

2.4. Prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia lub stwierdzenie jej nieważności
str. 166

2.5. Prawo zasięgania informacji o stanie spółki
str. 168

2.6. Wybór członków rady nadzorczej grupami
str. 168

2.7. Uprawnienia osobiste
str. 170

3. Analiza dostępnych środków w celu zapewnienia zgodności wykonywania przez akcjonariusza prawa głosu na walnym zgromadzeniu z przepisami ustawy o ofercie publicznej
str. 171

3.1. Sporządzenie listy akcjonariuszy uprawnionych do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu spółki
str. 172

3.2. Sporządzenie listy obecności
str. 175

3.3. Prawa i obowiązki przewodniczącego walnego zgromadzenia akcjonariuszy
str. 176

3.4. Prawa i obowiązki notariusza na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy
str. 180

4. Nieważność uchwały jako skutek oddania głosu na walnym zgromadzeniu przez akcjonariusza pozbawionego prawa głosu, w sytuacji gdy mógł on mieć wpływ na wynik głosowania
str. 182

4.1. Wprowadzenie
str. 182

4.2. Problem nieważności uchwał walnego zgromadzenia akcjonariuszy w polskiej doktrynie
str. 185

4.2.1. Charakter prawny uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych
str. 186

4.2.2. Stosowanie art. 58 § 1 k.c. do uchwał walnego zgromadzenia akcjonariuszy
str. 188

4.2.3. Znaczenie art. 2 k.s.h.
str. 189

4.2.4. Charakter prawny wyroku sądu orzekającego na tle art. 425 k.s.h.
str. 190

4.2.5. Argumenty funkcjonalne
str. 191

4.2.6. Wpływ art. 425 § 4 k.s.h. na stanowiska stron
str. 194

4.2.7. Wpływ art. 427 § 1 i 2 k.s.h. na stanowiska stron
str. 195

4.3. Problem nieważności uchwał walnego zgromadzenia akcjonariuszy w orzecznictwie Sądu Najwyższego
str. 196

4.4. Przyjęcie stanowiska
str. 198

4.4.1. Argumentacja dogmatyczna de lege lata
str. 198

4.4.2. Argumentacja pragmatyczna de lege lata
str. 200

4.5. Uchwały bezwzględnie nieważne a uchwały nieistniejące
str. 201

4.6. Regulacja pozbawienia prawa głosu na tle ustaw szczegółowych
str. 206

4.7. Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały. Problem powództwa na podstawie art. 189 k.p.c. o stwierdzenie bezskuteczności wykonywania prawa głosu. Postanowienia zabezpieczające
str. 207

Rozdział VII
Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji w zakresie wezwań
str. 211

1. Negatywne ustalenia podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej nabywców znacznych pakietów akcji w prawie polskim
str. 211

1.1. Odrzucenie kontraktowego źródła odpowiedzialności wywiedzionego z umowy spółki akcyjnej
str. 211

1.2. Odrzucenie kontraktowego źródła odpowiedzialności wywiedzionego z obowiązku lojalności między akcjonariuszami
str. 216

1.2.1. Obowiązek lojalności. Prawo porównawcze ze szczególnym uwzględnieniem prawa niemieckiego
str. 216

1.2.2. Stanowisko doktryny polskiej i orzecznictwo Sądu Najwyższego
str. 219

1.2.3. Przyjęcie stanowiska
str. 221

1.3. Możliwość uregulowania obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji w statucie spółki publicznej bądź w umowach między akcjonariuszami
str. 223

1.4. Odrzucenie istnienia uprzedniego stosunku zobowiązaniowego między nabywcą znacznego pakietu akcji a pozostałymi akcjonariuszami wynikającego z przepisów ustawy (zobowiązanie ustawowe sui generis)
str. 225

2. Odpowiedzialność za czyn własny jako podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej nabywców znacznych pakietów akcji w prawie polskim
str. 231

2.1. Bezprawność
str. 231

2.1.1. Założenia ogólne
str. 231

2.1.2. Ochronny cel normy jako przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej (problem tzw. bezprawności względnej)
str. 232

2.1.3. Problem deliktowej ochrony praw względnych (wzmianka)
str. 239

2.2. Wina z uwzględnieniem zagadnienia winy osoby prawnej
str. 240

2.3. Związek przyczynowy między szkodą a naruszeniem obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji
str. 243

2.3.1. Wprowadzenie
str. 243

2.3.2. Obowiązek działania
str. 244

2.4. Szkoda majątkowa
str. 245

2.4.1. Wprowadzenie
str. 245

2.4.2. Pozytywne przesądzenie kwestii wystąpienia szkody majątkowej - analiza na przykładach
str. 247

2.4.3. Szkoda majątkowa w postaci utraconych korzyści
str. 251

2.4.4. Szkoda majątkowa w postaci straty
str. 257

2.4.5. Szkoda majątkowa jako niepowstanie prawa opcji
str. 257

2.4.6. Zaliczenie uzyskanych korzyści
str. 259

2.4.7. Szczegółowe problemy związane z wyliczaniem szkody
str. 260

2.5. Sposób naprawienia szkody
str. 265

2.5.1. Przywrócenie stanu poprzedniego
str. 265

2.5.2. Zapłata odpowiedniej sumy pieniężnej (odszkodowanie)
str. 268

3. Podsumowanie
str. 268

3.1. Argumenty systemowe
str. 268

3.1.1. Adekwatność systemu ochrony
str. 268

3.1.2. Adekwatność systemu ochrony jako nakaz normy prawa Unii Europejskiej
str. 270

3.2. Argumenty aksjologiczne
str. 271

3.3. Znaczenie przyznania indywidualnego prawa do poszukiwania ochrony prawnej
str. 272

Rozdział VIII
Odpowiedzialność z tytułu culpa in contrahendo jako szczególny przypadek odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie obowiązków w zakresie wezwań oraz inne przypadki odpowiedzialności nabywców znacznych pakietów akcji
str. 277

1. Postawienie problemu
str. 277

2. Odstąpienie od wezwania wbrew przepisom ustawy o ofercie publicznej
str. 278

3. Odstąpienie od wezwania zgodnie z przepisami ustawy o ofercie publicznej
str. 280

4. Odstąpienie od wezwania dobrowolnego
str. 280

5. Odpowiedzialność wzywającego w związku z dokumentem wezwania
str. 281

5.1. Odpowiedzialność wzywającego za nieprawdziwe informacje zawarte w treści wezwania
str. 281

5.2. Odpowiednie stosowanie art. 98 ust. 1 u.o.p. do odpowiedzialności wzywającego w związku z dokumentem wezwania
str. 283

5.3. Wykluczenie co do zasady możliwości ponoszenia odpowiedzialności za oświadczenia dotyczące szczegółowych zamiarów wzywającego w stosunku do spółki, której akcje są przedmiotem wezwania
str. 285

6. Odpowiedzialność nabywców znacznych pakietów akcji za wadliwe ustalenie ceny akcji. Kontraktowe roszczenie o wyrównanie do ceny minimalnej
str. 287

Rozdział IX
Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie obowiązków informacyjnych przez nabywców znacznych pakietów akcji
str. 292

1. Wprowadzenie
str. 292

2. Obowiązki informacyjne nabywców znacznych pakietów akcji jako element raportów bieżących i okresowych
str. 292

3. Obowiązki informacyjne nabywców znacznych pakietów akcji jako obowiązki ujawnienia informacji poufnych
str. 294

4. Podmioty odpowiedzialne
str. 296

4.1. Postawienie problemu
str. 296

4.2. Wykładnia pojęcia "podmiot, który sporządził lub brał udział w sporządzeniu informacji, o których mowa w art. 56"
str. 299

5. Artykuł 415 k.c. jako podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej nabywców/zbywców znacznych pakietów akcji
str. 302

5.1. Zagadnienia ogólne
str. 302

5.2. Szczegółowe problemy związane z odpowiedzialnością odszkodowawczą nabywców/zbywców znacznych pakietów akcji za naruszenie obowiązków informacyjnych
str. 306

6. Podsumowanie
str. 309

Rozdział X
Kolizyjnoprawne i jurysdykcyjne problemy regulacji cywilnoprawnych skutków naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji
str. 311

1. Wprowadzenie
str. 311

2. Kwalifikacja roszczeń
str. 317

2.1. Przyjęcie koncepcji kwalifikacji według "europejskiej" legis fori
str. 317

2.2. Kwalifikacja roszczeń z zakresu odpowiedzialności
str. 319

2.3. Kwalifikacja problematyki pozbawienia prawa głosu
str. 321

3. Problem przedmiotowego zakresu zastosowania rozporządzeń Rzym I i Rzym II
str. 321

3.1. Wyłączenie zobowiązań umownych i pozaumownych wynikających z weksli, czeków, weksli własnych oraz innych zbywalnych papierów wartościowych
str. 321

3.2. Wyłączenie kwestii wynikających z prawa spółek
str. 326

4. Prawo państwa, którego organ regulacyjny jest właściwy w sprawie oferty, jako prawo właściwe dla roszczeń z zakresu odpowiedzialności deliktowej na tle rozporządzenia Rzym II
str. 328

4.1. Wykluczenie łącznika miejsca szkody
str. 328

4.2. Zastosowanie klauzuli "znacznie ściślejszego związku" z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rzym II
str. 331

4.3. Koncepcja prawa właściwego dla materialnoprawnych obowiązków A. Hellgardta i W.G. Ringego oraz jej krytyka
str. 337

5. Właściwość wspólnego prawa personalnego stron jako wyjątek od właściwości prawa państwa, którego organ regulacyjny jest właściwy w sprawie oferty na tle rozporządzenia Rzym II
str. 340

6. Prawo właściwe dla roszczeń dotyczących stosunków organizacyjnych w spółce
str. 341

6.1. Regulacja polskiej ustawy kolizyjnej
str. 341

7. Zagadnienia jurysdykcyjne odpowiedzialności odszkodowawczej oraz roszczeń dotyczących stosunków organizacyjnych w spółce (wzmianka)
str. 341

Podsumowanie
str. 345

Bibliografia
str. 361