Własność lokali i wspólnota mieszkaniowa. Komentarz

Wykaz skrótów
str. 15

Przedmowa
str. 19

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
str. 21

Rozdział 1
Cel i zakres obowiązujących regulacji prawnych
str. 23

1.1. Własność lokali jako element reform ustrojowych lat 90. XX w.
str. 23

1.2. Charakterystyka sytuacji przed wejściem w życie ustawy o własności lokali
str. 24

1.3. Ogólny charakter i zakres regulacji ustawy o własności lokali
str. 31

1.4. Przygotowanie do wejścia w życie ustawy
str. 42

1.5. Zmiany ustawy o własności lokali
str. 46

Rozdział 2
Lokal stanowiący przedmiot odrębnej własności i nieruchomość wspólna
str. 48

2.1. Lokal
str. 48

2.1.1. Definicja i podstawowe cechy lokalu w świetle ustawy o własności lokali, pomieszczenia pomocnicze i przynależne
str. 48

2.1.2. Szczególne cechy lokali mieszkalnych
str. 75

2.1.3. Lokale o innych funkcjach
str. 77

2.1.4. Oznaczanie graficzne lokali - załączniki graficzne do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu
str. 82

2.2. Nieruchomość wspólna
str. 86

2.2.1. Pojęcie nieruchomości wspólnej
str. 86

2.2.2. Udziały w nieruchomości wspólnej
str. 98

2.2.3. Powierzchnia użytkowa lokalu
str. 107

2.2.4. Granice między nieruchomością wspólną a własnością indywidualną
str. 111

2.3. Prawo użytkowania wieczystego gruntu jako składnik nieruchomości wspólnej
str. 121

2.3.1. Charakter prawa wieczystego użytkowania gruntu i jego wpływ na własność lokali
str. 121

2.3.2. Sposób postępowania w przypadku ustanawiania odrębnej własności lokali w budynku stojącym na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste
str. 131

2.3.3. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność
str. 136

2.4. Podział nieruchomości wspólnej
str. 146

Rozdział 3
Ustanawianie odrębnej własności lokali
str. 152

3.1. Dotychczasowy właściciel
str. 152

3.2. Formy ustanawiania odrębnej własności lokali
str. 156

3.3. Zniesienie współwłasności lokalu
str. 184

3.4. Wygaśnięcie własności lokalu
str. 186

Rozdział 4
Wspólnota mieszkaniowa
str. 189

4.1. Pojęcie i cechy wspólnoty mieszkaniowej
str. 189

4.1.1. Wspólnota mieszkaniowa w świetle art. 6 u.w.l.
str. 189

4.1.2. Wspólnota mieszkaniowa jako osoba ustawowa
str. 194

4.1.3. Odrębna własność lokali bez wspólnoty mieszkaniowej
str. 212

4.1.4. Ograniczenia w przypadku własności lokali w spółdzielniach mieszkaniowych
str. 214

4.1.5. Aktywizacja wspólnoty mieszkaniowej w spółdzielni mieszkaniowej
str. 221

4.1.6. Wspólnota mieszkaniowa jako podmiot gospodarki narodowej
str. 226

4.1.7. Siedziba (adres) wspólnoty mieszkaniowej
str. 229

4.2. Zróżnicowanie wspólnot w zależności od liczby lokali (małe i duże wspólnoty)
str. 231

Rozdział 5
Prawa i obowiązki właścicieli lokali
str. 235

5.1. Prawa i obowiązki właścicieli lokali wynikające z kodeksu cywilnego
str. 235

5.2. Prawa i obowiązki właścicieli lokali wynikające z ustawy o własności lokali
str. 237

5.3. Przedstawicielstwo i pełnomocnictwo
str. 246

5.4. Koszty zarządu nieruchomością wspólną
str. 250

5.4.1. Koszty zarządu nieruchomością wspólną - składniki i wysokość
str. 250

5.4.2. Odpowiedzialność finansowa właścicieli lokali względem wspólnoty mieszkaniowej
str. 262

5.4.3. Dochodzenie należności z tytułu kosztów zarządu nieruchomością wspólną w odróżnieniu od należności z tytułu towarów i usług dostarczanych do lokali stanowiących indywidualną własność
str. 266

5.5. Odpowiedzialność właścicieli lokali za nieruchomość wspólną
str. 279

5.5.1. Pozbawienie własności
str. 279

5.5.2. Odpowiedzialność za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej
str. 283

5.5.3. Egzekucja z lokali stanowiących odrębną własność
str. 290

Rozdział 6
Zarząd nieruchomością wspólną
str. 291

6.1. Formy zarządu nieruchomością wspólną
str. 291

6.1.1. Rodzaje form zarządu nieruchomością wspólną i możliwość wyboru określonej formy, wybrany zarząd i zarząd powierzony
str. 291

6.1.2. Umowa określająca sposób zarządu nieruchomością wspólną i ewentualnie powierzająca zarząd tą nieruchomością
str. 311

6.1.3. Umowa powierzająca lub zlecająca zarząd nieruchomością wspólną jako umowa o zarządzanie nieruchomością
str. 318

6.1.4. Szczególna sytuacja i brak możliwości wyboru formy zarządu nieruchomością wspólną w spółdzielniach mieszkaniowych
str. 345

6.1.5. Zarząd sprawowany bezpośrednio przez właścicieli lokali
str. 358

6.1.6. Zarząd przymusowy powoływany przez sąd
str. 362

6.2. Umowa o korzystanie z nieruchomości wspólnej i umowa quoad usum we wspólnocie mieszkaniowej
str. 384

6.2.1. Związek umowy o korzystanie ze współwłasności i umowy quoad usum ze współwłasnością
str. 384

6.2.2. Umowa współwłaścicieli o korzystanie ze współwłasności
str. 391

6.2.3. Regulacja sądowa w sprawie dopuszczenia do posiadania i umowy quoad usum
str. 393

6.2.4. Podział quoad usum
str. 396

6.2.5. Dopuszczalność zawarcia umowy quoad usum w odniesieniu do nieruchomości wspólnej
str. 401

6.2.6. Umowa quoad usum jako element umowy określającej sposób zarządu nieruchomością wspólną
str. 410

6.3. Prawa i obowiązki zarządu lub zarządcy
str. 411

6.3.1. Prawa i obowiązki zarządu lub zarządcy wynikające z ustawy o własności lokali
str. 411

6.3.2. Prawa i obowiązki zarządu lub zarządcy wynikające z umów o zarządzanie nieruchomościami, w tym o powierzeniu zarządu
str. 422

6.3.3. Zakres uprawnień i obowiązków zarządcy przymusowego ustanowionego przez sąd
str. 430

6.3.4. Wymóg posiadania licencji w zakresie zarządzania nieruchomościami w odniesieniu do różnych form zarządu nieruchomością wspólną
str. 443

6.4. Zarząd zwykły i czynności przekraczające zwykły zarząd
str. 446

6.4.1. Pojęcie zwykłego zarządu i rodzaje czynności przekraczających zarząd zwykły
str. 446

6.4.2. Wykonywanie uchwał w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu - zmiany udziałów i inne zmiany w stanie własności
str. 454

6.5. Uprawnienia właścicieli lokali względem zarządu lub zarządcy
str. 460

6.6. Konsekwencje wyboru określonej formy sprawowania zarządu nieruchomością wspólną
str. 463

6.7. Ograniczenie uprawnień kontrolnych właścicieli lokali i stosowanie przez wspólnotę mieszkaniową przepisów o ochronie danych osobowych
str. 466

Rozdział 7
Organizacja zarządu wspólną nieruchomością
str. 476

7.1. Podejmowanie uchwał
str. 476

7.2. Rozstrzyganie sporów w sprawie uchwał i rozstrzygnięć właścicieli lokali
str. 489

7.3. Inne możliwości rozstrzygania na drodze sądowej sporów przez wspólnoty mieszkaniowe
str. 501

7.4. Zebrania właścicieli lokali
str. 503

7.5. Eksploatacja nieruchomości i utrzymanie jej w stanie niepogorszonym
str. 520

7.5.1. Przejęcie nieruchomości i ustalenie jej stanu
str. 520

7.5.2. Utrzymanie należytego stanu nieruchomości
str. 527

7.5.3. Kontrola stanu nieruchomości mieszkalnych
str. 533

7.6. Korzystanie z usług i zakup towarów
str. 536

7.6.1. Zasady ogólne
str. 536

7.6.2. Problemy z zawieraniem umów oraz rozliczaniem dostarczania wody i ciepła oraz odprowadzania ścieków we wspólnotach mieszkaniowych
str. 540

7.6.3. Dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków
str. 541

7.6.4. Dostarczanie energii cieplnej
str. 546

7.6.5. Inne problemy z rozliczaniem usług we wspólnocie mieszkaniowej i zawieraniem umów o dostarczanie usług
str. 558

7.6.6. Problemy z odsprzedażą usług i ich fakturowaniem oraz problemy podatkowe
str. 563

7.6.7. Stosowanie przez wspólnoty mieszkaniowe przepisów o zamówieniach publicznych
str. 578

7.7. Prowadzenie spraw finansowych i rachunek z zarządu nieruchomością wspólną
str. 586

7.7.1. Prowadzenie spraw finansowych i pozaksięgowa ewidencja przychodów i kosztów oraz rozliczeń z innych tytułów związanych z nieruchomością wspólną
str. 586

7.7.2. Zdawanie rachunku z zarządu przez zarząd lub zarządcę
str. 594

Rozdział 8
Obowiązki podatkowe wspólnoty mieszkaniowej i właścicieli lokali
str. 597

8.1. Podatek od nieruchomości
str. 597

8.2. Inne obowiązki podatkowe wspólnoty mieszkaniowej
str. 603

8.3. Obowiązki podatkowe właścicieli lokali
str. 610

8.4. Fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej
str. 611

Rozdział 9
Sprzedaż i nabywanie nieruchomości, zmiany granic nieruchomości gruntowej i podział wspólnoty mieszkaniowej
str. 625

9.1. Sprzedaż i nabywanie nieruchomości przez wspólnotę mieszkaniową - zasady ogólne
str. 625

9.2. Zbycie części gruntu wchodzącego w skład nieruchomości
str. 632

9.3. Zbycie lokalu powstałego w wyniku nadbudowy lub przebudowy nieruchomości wspólnej
str. 636

9.3.1. Zasady ogólne
str. 636

9.3.2. Zbycie lokalu powstałego w wyniku nadbudowy lub przebudowy nieruchomości wspólnej stanowiącej współwłasność gminy, innej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa
str. 641

9.4. Nabycie lokalu na własność wspólnoty mieszkaniowej odrębną od nieruchomości wspólnej i zbycie takiego lokalu
str. 646

9.5. Zmiany granic nieruchomości gruntowej
str. 649

9.6. Zmiana udziałów w nieruchomości wspólnej
str. 655

9.6.1. Zasady ogólne
str. 655

9.6.2. Zmiana udziałów w nieruchomościach wspólnych z udziałem gminy lub Skarbu Państwa
str. 661

9.7. Podział wspólnoty mieszkaniowej
str. 667

Rozdział 10
Szczególne problemy związane z zarządem wspólną nieruchomością
str. 670

10.1. Dominacja jednego właściciela i problemy z nią związane
str. 670

10.2. Niektóre problemy związane z posiadaniem lokali przez gminę
str. 672

10.3. Bałagan we własności
str. 677

10.3.1. Źle określone udziały w nieruchomości wspólnej
str. 677

10.3.2. Niewłaściwe granice nieruchomości
str. 678

10.3.3. Nieuregulowane stany prawne
str. 681

10.3.4. Brak dokumentacji technicznej
str. 685

10.4. Trudności w utrzymaniu i dokonywaniu remontów nieruchomości oraz możliwości zrzeczenia się własności
str. 685

10.4.1. Zły stan techniczny nieruchomości
str. 685

10.4.2. Trudności w utrzymaniu przedmiotu własności przez właścicieli domów i lokali
str. 686

10.5. Korzystanie z kredytu bankowego przez wspólnotę mieszkaniową
str. 693

Rozdział 11
Spory związane ze stosowaniem niektórych innych ustaw i sposoby ich rozstrzygania
str. 700

11.1. Przyczyny sporów i sposoby ich rozstrzygania
str. 700

11.2. Wspólnota jako strona postępowania administracyjnego
str. 705

Rozdział 12
Wady i zalety polskich rozwiązań - interpretacje i wątpliwości prawne
str. 716

Wybrane przykłady z orzecznictwa

Uchwała SN z dnia 3 kwietnia 1986 r.
str. 725

Uchwała SN z dnia 15 marca 1989 r.
str. 729

Postanowienie SN z dnia 10 kwietnia 1989 r.
str. 732

Uchwała SN z dnia 30 listopada 1994 r.
str. 735

Uchwała SN z dnia 28 września 1995 r.
str. 746

Uchwała SN z dnia 26 stycznia 1996 r.
str. 751

Uchwała SN z dnia 28 lutego 1996 r.
str. 757

Uchwała SN z dnia 14 maja 1996 r.
str. 765

Postanowienie SN z dnia 13 marca 1997 r.
str. 770

Wyrok SN z dnia 16 czerwca 1997 r.
str. 774

Wyrok SN z dnia 20 czerwca 1997 r.
str. 778

Uchwała SN z dnia 28 sierpnia 1997 r.
str. 781

Wyrok SN z dnia 8 października 1998 r.
str. 785

Wyrok SN z dnia 2 grudnia 1998 r.
str. 791

Postanowienie SN z dnia 17 czerwca 1999 r.
str. 794

Uchwała SN z dnia 20 lipca 1999 r.
str. 799

Uchwała SN z dnia 9 grudnia 1999 r.
str. 801

Postanowienie SN z dnia 14 marca 2002 r.
str. 804

Wyrok SN z dnia 3 października 2002 r.
str. 807

Wyrok SN z dnia 29 listopada 2002 r.
str. 809

Wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r.
str. 812

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r.
str. 815

Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r.
str. 829

Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 1997 r.
str. 831

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2002 r.
str. 839

Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 26 marca 1997 r.
str. 840

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 27 lipca 1995 r.
str. 847

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 26 października 1995 r.
str. 850

Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 1998 r.
str. 851

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r.
str. 859

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 września 2002 r.
str. 863

Wyrok SN z dnia 8 lipca 2004 r.
str. 865

Postanowienie SN z dnia 14 września 2005 r.
str. 868

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2006 r.
str. 869

Wyrok SN z dnia 11 stycznia 2007 r.
str. 871

Postanowienie SN z dnia 15 lutego 2007 r.
str. 874

Wyrok SN z dnia 14 marca 2007 r.
str. 876

Uchwała SN z dnia 19 czerwca 2007 r.
str. 881

Wyrok SN z dnia 27 czerwca 2007 r.
str. 885

Postanowienie SN z dnia 5 października 2007 r.
str. 889

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2007 r.
str. 892

Uchwała SN z dnia 21 grudnia 2007 r.
str. 897

Wyrok SN z dnia 16 stycznia 2008 r.
str. 908

Wyrok SN z dnia 16 stycznia 2008 r.
str. 911

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 lutego 2008 r.
str. 913

Uchwała SN z dnia 21 lutego 2008 r.
str. 915

Wyrok SN z dnia 29 lutego 2008 r.
str. 919

Uchwała SN z dnia 7 marca 2008 r.
str. 922

Uchwała SN z dnia 13 marca 2008 r.
str. 925

Wyrok SN z dnia 3 kwietnia 2009 r.
str. 926

Postanowienie SN z dnia 7 maja 2008 r.
str. 927

Wyrok SN z dnia 3 kwietnia 2008 r.
str. 931

Uchwała SN z dnia 16 maja 2008 r.
str. 935

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2008 r.
str. 942

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2008 r.
str. 945

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2008 r.
str. 948

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2008 r.
str. 952

Wyrok SN z dnia 26 czerwca 2008 r.
str. 954

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r.
str. 958

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 czerwca 2008 r.
str. 961

Wyrok NSA z dnia 25 lipca 2008 r.
str. 964

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r.
str. 969

Wyrok SN z dnia 8 października 2008 r.
str. 971

Wyrok SN z dnia 8 października 2008 r.
str. 975

Wyrok SN z dnia 15 października 2008 r.
str. 978

Uchwała SN z dnia 16 października 2008 r.
str. 986

Wyrok SN z dnia 19 grudnia 2008 r.
str. 989

Wyrok SN z dnia 16 stycznia 2009 r.
str. 990

Uchwała SN z dnia 21 stycznia 2009 r.
str. 991

Wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r.
str. 992

Postanowienie SN z dnia 2 lutego 2009 r.
str. 1000

Postanowienie SN z dnia 27 lutego 2009 r.
str. 1001

Wyrok SN z dnia 8 kwietnia 2009 r.
str. 1003

Wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r.
str. 1004

Uchwała SN z dnia 25 czerwca 2009 r.
str. 1005

Postanowienie SN z dnia 25 czerwca 2009 r.
str. 1006

Postanowienie SN z dnia 9 lipca 2009 r.
str. 1016

Uchwała NSA z dnia 27 lipca 2009 r.
str. 1017

Postanowienie SN z dnia 12 sierpnia 2009 r.
str. 1022

Wyrok SN z dnia 3 września 2009 r.
str. 1026

Uchwała SN z dnia 7 października 2009 r.
str. 1030

Uchwała SN z dnia 20 listopada 2009 r.
str. 1033

Uchwała SN z dnia 5 lutego 2010 r.
str. 1037

Wyrok SN z dnia 12 lutego 2010 r.
str. 1039

Wyrok SA w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2010 r.
str. 1040

Wyrok SN z dnia 22 kwietnia 2010 r.
str. 1043

Postanowienie SN z dnia 10 listopada 2010 r.
str. 1047

Postanowienie SN z dnia 21 lipca 2010 r.
str. 1052

Uchwała NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r.
str. 1054

Uchwała SN z dnia 19 listopada 2010 r.
str. 1057

Postanowienie SN z dnia 24 listopada 2010 r.
str. 1065

Postanowienie SN z dnia 24 listopada 2010 r.
str. 1069

Uchwała SN z dnia 9 grudnia 2010 r.
str. 1071

Postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2011 r.
str. 1075

Wyrok SN z dnia 26 stycznia 2011 r.
str. 1077

Uchwała SN z dnia 10 maja 2011 r.
str. 1078

Postanowienie SN z dnia 18 maja 2011 r.
str. 1088

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
str. 1091

Bibliografia
str. 1109

Wykaz jednostek redakcyjnych
str. 1115