Prawo żywnościowe w warunkach członkostwa Polski w Unii Europejskiej

Wykaz skrótów
str. 11

Przedmowa
str. 13

Rozdział I
WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO
str. 15

1. Pojęcie prawa
str. 15
1.1. Prawo a inne systemy normujące stosunki społeczne
str. 15
1.2. Definicja prawa
str. 17
2. Stosunek prawny i jego elementy
str. 18
3. Norma prawna, przepisy, wykładnia prawa
str. 18
4. Prawo publiczne (w tym administracyjne) i prawo prywatne
str. 21
5. Formalne źródła prawa
str. 23
5.1. Rodzaje formalnych źródeł prawa polskiego
str. 23
5.2. Rodzaje formalnych źródeł prawa wspólnotowego
str. 24
5.3. Ogłaszanie (publikacja) aktów prawnych normatywnych
str. 25

Rozdział II
HISTORIA POLSKIEGO PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO
str. 27

1. Okresy historii polskiego prawa żywnościowego
str. 27
2. Okres od średniowiecza do połowy XIX w.
str. 28
3. Okres od drugiej połowy XIX w. do 1918 r.
str. 29
4. Okres międzywojenny i okupacji od 1919 r. do 1945 r.
str. 31
5. Okres powojenny od 1945 r. po czasy najnowsze
str. 34

Rozdział III
PRAWO ŻYWNOŚCIOWE W POLSKIM SYSTEMIE PRAWA
str. 37

1. Konstytucyjne podstawy ochrony konsumenta
str. 37
2. Ustawowe ograniczenia działalności gospodarczej związane
z ochroną zdrowia konsumenta
str. 37
3. Zdefiniowanie i zakres polskiego prawa żywnościowego na tle regulacji wspólnotowych
str. 40
3.1. Definicja polskiego prawa żywnościowego
str. 40
3.2. Definicja legalna prawa żywnościowego we Wspólnocie Europejskiej
str. 41
3.3. Zakres przedmiotowy polskiego prawa żywnościowego
str. 43
3.4. Zakres podmiotowy polskiego prawa żywnościowego
str. 44
4. Miejsce prawa żywnościowego w polskim systemie prawa
str. 45
4.1. Miejsce prawa żywnościowego w polskim systemie prawa ze względu na przedmiot i cel regulacji
str. 46
4.2. Miejsce prawa żywnościowego w polskim systemie prawa z punktu widzenia metody regulacji stosunków prawnych
str. 47

Rozdział IV
OGÓLNE WYMAGANIA I ZASADY WSPÓŁCZESNEGO PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO
str. 50

1. Ogólne wymagania prawa żywnościowego
str. 50
2. Zasady prawa żywnościowego
str. 52
2.1. Zasady ogólne prawa żywnościowego
str. 53
2.1.1. Ogólne cele prawa żywnościowego
str. 53
2.1.2. Zasada analizy ryzyka
str. 54
2.1.3. Zasada ostrożności
str. 55
2.1.4. Zasada ochrony interesów konsumenta
str. 56
2.2. Zasady przejrzystości prawa żywnościowego
str. 56
2.2.1. Zasada konsultacji społecznej
str. 56
2.2.2. Zasada informacji publicznej
str. 57

Rozdział V
PODSTAWOWE POJĘCIA POLSKIEGO I WSPÓLNOTOWEGO PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO
str. 58

1. Funkcje definicji legalnych
str. 58
2. Ogólna charakterystyka aktualnie obowiązujących definicji legalnych
str. 58
3. Podstawowe pojęcia i definicje legalne polskiego i wspólnotowego prawa żywnościowego
str. 60
3.1. Żywność (środki spożywcze), artykuły rolno-spożywcze, produkty pochodzenia zwierzęcego
str. 60
3.2. Substancje obce (zanieczyszczenia, pozostałości)
str. 64
3.3. Żywność niebezpieczna, szkodliwa dla zdrowia lub życia człowieka oraz zepsuta
str. 65
3.4. Żywność zafałszowana
str. 68
3.5. Środek spożywczy niespełniający wymagań zdrowotnych
str. 70
3.6. Jakość handlowa żywności
str. 71
3.7. Produkcja żywności i obrót nią
str. 73
3.8. Zakład, przedsiębiorca, kierujący zakładem
str. 76

Rozdział VI
WYMAGANIA DOTYCZĄCE JAKOŚCI ŻYWNOŚCI
str. 79

1. Cechy jakości środków spożywczych będące przedmiotem regulacji prawnych
str. 79
2. Wymagania dotyczące jakości zdrowotnej żywności
str. 79
2.1. Substancje obce (substancje niepożądane)
str. 80
2.1.1. Substancje zanieczyszczające
str. 84
2.1.2. Zanieczyszczenia biologiczne
str. 88
2.1.3. Ciała obce
str. 92
2.1.4. Szkodniki lub ich części
str. 94
2.1.5. Pozostałości pestycydów
str. 94
2.1.6. Pozostałości weterynaryjnych produktów leczniczych
str. 95
2.1.7. Skażenia promieniotwórcze
str. 96
2.2. Substancje dodatkowe, substancje pomagające w przetwarzaniu, aromaty
str. 97
3. Szczegółowe wymagania dotyczące jakości handlowej żywności
str. 113
3.1. Formalne źródła szczegółowych wymagań jakości handlowej żywności i zakres asortymentowy przepisów wykonawczych
str. 113
3.2. Wymagania jakości handlowej wybranych artykułów żywności - przykłady
str. 115

Rozdział VII
WYMAGANIA DOTYCZĄCE WARUNKÓW PRODUKCJI ŻYWNOŚCI I JEJ OBROTU - HIGIENA ŻYWNOŚCI
str. 122

1. Istota i znaczenie higieny żywności
str. 122
2. Higiena żywności jako wstępny warunek rozpoczęcia działalności zakładu branży spożywczej
str. 123
3. Źródła prawa dotyczące wymagań higieny produkcji żywności i jej obrotu - "dualizm sanitarno-weterynaryjny"
str. 125
4. Zakres przedmiotowy wymagań higienicznych i weterynaryjnych dotyczących żywności
str. 127
5. Wymagania higieniczne na podstawie rozporządzenia (WE) Nr 852/2004
str. 129
5.1. Ogólna charakterystyka rozporządzenia
str. 129
5.2. Wymagania higieny dotyczące produkcji pierwotnej (podstawowej)
str. 132
5.3. Wymagania higieny dotyczące produkcji żywności i jej obrotu dla wszystkich podmiotów, poza produkcją pierwotną (podstawową)
str. 136
5.3.1. Wymagania higieny zabudowań i pomieszczeń o charakterze trwałym i tymczasowym
str. 137
5.3.2. Wymagania higieny transportu żywności
str. 139
5.3.3. Wymagania higieny wyposażenia ruchomego - sprzętu i urządzeń
str. 140
5.3.4. Wymagania dotyczące odpadów żywnościowych i związanych z produkcją żywności oraz jej dystrybucją
str. 141
5.3.5. Wymagania dotyczące wody
str. 142
5.3.6. Wymagania dotyczące higieny osobistej personelu
str. 143
5.3.7. Wymagania higieny związane bezpośrednio z żywnością
str. 145
5.3.8. Wymagania higieny opakowań środków spożywczych
str. 146
5.3.9. Wymagania dotyczące obróbki cieplnej żywności wprowadzanej do obrotu w hermetycznych opakowaniach
str. 147
5.3.10. Wymagania dotyczące przygotowania zawodowego personelu - szkolenia
str. 147
6. Szczególne wymagania higieny produkcji i obrotu żywnością pochodzenia zwierzęcego
str. 149
6.1. Szczególne wymagania higieny produkcji i obrotu żywnością pochodzenia zwierzęcego w rozporządzeniu (WE) Nr 853/2004
str. 149
6.2. Szczególne wymagania higieny produkcji i obrotu żywności pochodzenia zwierzęcego na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 2006 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego
str. 151
7. Higiena żywienia zbiorowego
str. 153
8. Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) jako źródło wymagań higieniczno-sanitarnych w produkcji żywności
str. 154

Rozdział VIII
ZNAKOWANIE I PREZENTACJA ŻYWNOŚCI
str. 157

1. Znaczenie dla konsumenta informacji o środku spożywczym
str. 157
2. Znakowanie, prezentacja, reklama - znaczenie pojęć
str. 159
3. Ustawowe zasady znakowania, prezentacji i reklamy żywności
str. 160
4. Podstawowe elementy informacji o środku spożywczym
str. 161
4.1. Nazwa środka spożywczego
str. 162
4.2. Informacje dotyczące składników środka spożywczego
str. 164
4.3. Data minimalnej trwałości albo termin przydatności do spożycia
str. 171
4.4. Sposób przygotowania lub stosowania środka spożywczego
str. 174
4.5. Dane identyfikujące producenta środka spożywczego i miejsce pochodzenia
str. 174
4.6. Zawartość netto lub liczba sztuk środka spożywczego w opakowaniu
str. 175
4.7. Warunki przechowywania
str. 176
4.8. Partia produkcyjna
str. 176
4.9. Klasa jakości handlowej albo inny wyróżnik jakości handlowej
str. 177
4.10. Wartość odżywcza
str. 178
5. Szczególne wymagania znakowania niektórych rodzajów środków spożywczych
str. 180
6. Znakowanie żywności sprzedawanej luzem (bez opakowań)
str. 181
7. Szczególne wymagania znakowania żywności pochodzenia zwierzęcego
str. 182
8. Dobrowolne elementy znakowania o charakterze promocyjnym
str. 184
8.1. "Żywność ekologiczna"
str. 184
8.2. Pochodzenie geograficzne
str. 185
8.3. Oświadczenia żywieniowe i zdrowotne
str. 187
9. Cena detaliczna produktu
str. 190

Rozdział IX
MATERIAŁY I WYROBY PRZEZNACZONE DO KONTAKTU Z ŻYWNOŚCIĄ
str. 192

1. Zdefiniowanie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością
str. 192
2. Wymagania dotyczące materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością
str. 193

Rozdział X
SZCZEGÓLNE KATEGORIE ŻYWNOŚCI
str. 196

1. Żywność szczególnego rodzaju - pojęcie
str. 196
2. Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, suplementy diety i substancje wzbogacające
str. 197
2.1. Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego
str. 197
2.2. Suplementy diety
str. 202
2.3. Środki spożywcze wzbogacane
str. 202
3. Naturalne wody mineralne, wody źródlane i wody stołowe
str. 205
4. Nowa żywność i żywność genetycznie zmodyfikowana
str. 208
5. Żywność napromieniowana
str. 213
6. Produkty rolnictwa ekologicznego ("żywność ekologiczna")
str. 215
7. Grzyby i przetwory grzybowe
str. 218
8. Napoje alkoholowe
str. 221
9. Woda przeznaczona do spożycia przez ludzi (woda pitna)
str. 222

Rozdział XI
WEWNĘTRZNA (ZAKŁADOWA) KONTROLA JAKOŚCI ŻYWNOŚCI
str. 224

1. Wewnętrzna kontrola jakości żywności jako przedmiot regulacji prawnej
str. 224
2. Szczegółowy zakres wewnętrznej kontroli przestrzegania warunków i zasad higieny w produkcji żywności i jej obrocie
str. 227
3. System HACCP w wewnętrznej kontroli jakości
str. 232
4. Obowiązki kierującego zakładem
str. 237

Rozdział XII
ŻYWNOŚĆ W OBROCIE MIĘDZYNARODOWYM
str. 238

1. Ogólne zasady regulacji prawnej międzynarodowego obrotu żywnością
str. 238
2. Nadzór nad przywozem (importem) żywności z państw nienależących do Unii Europejskiej
str. 240
3. Obrót żywnością z państw należących do Unii Europejskiej (swobodny obrót)
str. 245

Rozdział XIII
URZĘDOWA KONTROLA ŻYWNOŚCI (NADZÓR)
str. 248

1. Podstawy urzędowej kontroli żywności
str. 248
1.1. Uzasadnienie urzędowej kontroli żywności (nadzoru)
str. 248
1.2. Źródła prawa dotyczące urzędowej kontroli żywności
str. 248
1.3. Pojęcie nadzoru, kontroli i inspekcji w polskim prawie administracyjnym
str. 249
1.4. Definicje związane z urzędową kontrolą żywności
str. 250
2. Organy urzędowej kontroli żywności (nadzoru)
str. 252
2.1. Zakresy kompetencji inspekcji urzędowej kontroli żywności
str. 252
2.2. Wewnętrzna struktura instancyjna podstawowych inspekcji urzędowej kontroli żywności - organy
str. 256
2.2.1. Struktura Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Inspekcji Weterynaryjnej
str. 256
2.2.2. Struktura Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych i Inspekcji Handlowej
str. 257
3. Sprawowanie nadzoru przez organy urzędowej kontroli żywności
str. 258
3.1. Zakres urzędowej kontroli żywności oraz sposób i tryb jej przeprowadzania
str. 258
3.2. Szczegółowy zakres i częstotliwość przeprowadzania urzędowych kontroli żywności
str. 260
3.3. Przebieg urzędowej kontroli zakładu w nadzorze bieżącym
str. 263
3.4. Ustawowe uprawnienia organów nadzoru w stosunku do nadzorowanych podmiotów
str. 265
3.5. Postępowanie organów nadzoru w wypadku podejrzenia lub stwierdzenia niespełniania wymagań jakości zdrowotnej żywności
str. 266
3.6. Decyzje pokontrolne w sferze administracyjnej
str. 268
4. Kodeks postępowania administracyjnego w urzędowej kontroli żywności
str. 269
4.1. Rola kodeksu postępowania administracyjnego w urzędowej kontroli żywności
str. 269
4.2. Zasady ogólne postępowania administracyjnego
str. 271

Rozdział XIV
ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA - SANKCJE
str. 274

1. Odpowiedzialność karna - sankcje karne
str. 274
2. Odpowiedzialność administracyjna - sankcje niepieniężne i pieniężne
str. 279
3. Odpowiedzialność cywilna
str. 281
3.1. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
str. 281
3.2. Odpowiedzialność z tytułu niezgodności środka spożywczego z umową w sprzedaży konsumenckiej
str. 284

Bibliografia
str. 287

Wykaz podstawowych aktów prawnych
str. 291