Opis publikacji

W książce przedstawiono przebieg sprawy o podział majątku wspólnego małżonków zarówno w ujęciu materialnym, jak i procesowym. Autorka – sędzia sądu odwoławczego – prowadzi czytelnika przez kolejne etapy postępowania, zwracając uwagę na najczęstsze problemy pojawiające się w toku spraw.

Wyjaśnia m.in. metody ustalania wartości składników majątkowych, dopuszczalne sposoby podziału oraz techniczne aspekty dokonywania rozliczeń.

W opracowaniu szczegółowo przedstawiono m.in.:

zasady ustalania składu majątku wspólnego,
sposoby wyceny rzeczy i praw majątkowych,
rozliczanie nakładów i wydatków między majątkiem wspólnym a majątkami osobistymi
przesłanki ustalenia nierównych udziałów,
przebieg post...

W książce przedstawiono przebieg sprawy o podział majątku wspólnego małżonków zarówno w ujęciu materialnym, jak i procesowym. Autorka – sędzia sądu odwoławczego – prowadzi czytelnika przez kolejne etapy postępowania, zwracając uwagę na najczęstsze problemy pojawiające się w toku spraw.

Wyjaśnia m.in. metody ustalania wartości składników majątkowych, dopuszczalne sposoby podziału oraz techniczne aspekty dokonywania rozliczeń.

W opracowaniu szczegółowo przedstawiono m.in.:

zasady ustalania składu majątku wspólnego,
sposoby wyceny rzeczy i praw majątkowych,
rozliczanie nakładów i wydatków między majątkiem wspólnym a majątkami osobistymi
przesłanki ustalenia nierównych udziałów,
przebieg postępowania sądowego oraz ryzyko prekluzji roszczeń,
możliwość stosowania klauzuli generalnej z art. 5 k.c. w sprawach o podział majątku wspólnego,
środki zaskarżenia i granice kontroli instancyjnej.

Obecne wydanie zostało wzbogacone o najnowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych. Istotnym walorem jest odwołanie do konkretnych stanów faktycznych, co pozwala lepiej zrozumieć praktyczne znaczenie omawianych instytucji, a przykładowe rozstrzygnięcia mogą stanowić cenne wsparcie w prowadzeniu spraw.

Dodatkowym atutem publikacji są zamieszczone wzory pism i orzeczeń, które mogą okazać się pomocne w toku sprawy o podział majątku wspólnego.

Książka przeznaczona jest dla prawników cywilistów: sędziów, adwokatów, radców prawnych, będzie też przydatna w nauce aplikantom i studentom prawa.

Zawarte w publikacji wzory pism są dostępne w wersji elektronicznej:
https://www.profinfo.pl/materialy-dodatkowe Wzory można modyﬁkować i dostosowywać do indywidualnych potrzeb.

Opis publikacji aktualny na dzień: 2026-06-16

Zobacz spis treści

Informacje

Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska

Kraj produkcji: Polska

Producent: Wolters Kluwer Polska

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 5

Liczba stron: 712

Seria: Komentarze z wokandy

Rodzaj: Komentarz Książki z materiałami dodatkowymi

Okładka:

Format: A5

Towar w kategorii: Prawo cywilne

Wersja publikacji: Książka papier + Smarteca (App) + Ebook

ISBN: 978-83-8438-435-0, pdf 978-83-8438-439-8, epub 978-83-8438-523-4

Kod towaru: NEX-0162 W05P01, EBO-1849 W05P01, EBO-1849 W05E01

4,7/5 Poznaj opinie

Dane producenta: Wolters Kluwer Polska sp. z o.o. | Przyokopowa 33 | 01-208 | Warszawa | PL | pl-obsluga.profinfo@wolterskluwer.com | +48 801 04 45 45

Spis treści

...

Spis treści „Komentarz do spraw o podział majątku wspólnego małżonków”
Zawartość	Nr strony
Wykaz skrótów	15

Słowo wstępne	17

Wprowadzenie	19

Część pierwsza. Umowny podział majątku wspólnego	29

Spis treści „Komentarz do spraw o podział majątku wspólnego małżonków”
Zawartość	Nr strony
Wykaz skrótów	15

Słowo wstępne	17

Wprowadzenie	19

Część pierwsza. Umowny podział majątku wspólnego	29

Część druga. Sądowy podział majątku wspólnego	37

Rozdział I. Rodzaje postępowań sądowych, w ramach których możliwe jest dokonanie podziału majątku wspólnego – uwagi ogólne	39
1. Postępowanie o podział majątku wspólnego (art. 566 i 567 k.p.c.)	39
2. Postępowanie o dział spadku bądź zniesienie współwłasności (art. 689 k.p.c.)	39
3. Postępowanie o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa (art. 58 § 3, art. 613 § 1 i art. 21 k.r.o.)	40
4. Zawezwanie do próby ugodowej (art. 185 § 1 k.p.c.)	41
5. Zapis na sąd polubowny (art. 1157 k.p.c.)	47

Rozdział II. Sądowy podział majątku wspólnego dokonywany w trybie postępowania nieprocesowego	48
1. Uwagi ogólne	48
2. Właściwość sądu	49
3. Podmioty uprawnione do złożenia wniosku	51
4. Uczestnicy postępowania o podział majątku wspólnego	53
5. Wymogi formalne wniosku o podział majątku wspólnego	57

Rozdział III. Postępowanie w sprawie o podział majątku wspólnego	66
1. Uwagi ogólne	66
2. Ustalanie składu i wartości majątku wspólnego	85
2.1. Uwagi ogólne	85
2.2. Składniki majątku wspólnego	113
2.2.1. Uwagi ogólne	113
2.2.2. Przykładowe składniki majątku wspólnego	126
2.2.2.1. Wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków	126
2.2.2.2. Dochody z majątku wspólnego i z majątku osobistego każdego z małżonków	128
2.2.2.3. Środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków	132
2.2.2.4. Kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w art. 40a u.s.u.s.	137
2.2.2.5. Spółdzielcze prawo do lokalu	146
2.2.2.6. Prawo własności domu	154
2.2.2.7. Prawo najmu	156
2.2.2.8. Ekspektatywa	162
2.2.2.9. Przedmioty uzyskane z przestępstwa	165
2.2.2.10. Gospodarstwo rolne przekazane następcy	167
2.2.2.11. Nieruchomość nabyta na podstawie art. 1 ust. 1 u.u.w.	178
2.2.2.12. Rzeczy nabyte przez zasiedzenie	183
2.2.2.13. Akcje pracownicze	188
2.2.2.14. Akcje i udziały w spółkach	192
2.2.2.15. Wkład do spółki ze środków z majątku wspólnego	200
2.2.2.16. Składniki majątkowe, których skuteczność nabycia zależy od dodatkowych wymogów	204
2.2.2.17. Posiadanie	208
2.2.2.18. Przynależność poszczególnych składników do majątku wspólnego a oświadczenia małżonków zawarte w umowie ich nabycia	209
2.2.2.19. Przedmioty zwykłego urządzenia domowego	214
2.2.2.20. Przynależność składników majątkowych przesuniętych wolą małżonków z majątku wspólnego do majątku osobistego jednego z nich	216
2.2.2.21. Roszczenie z art. 231 k.c. – budowa na cudzym gruncie	221
2.2.2.22. Wierzytelności i inne prawa majątkowe (prawo do kwatery stałej, odprawy mieszkaniowej, prawa wynikające z umowy leasingu, renoma przedsiębiorstwa – goodwill – i inne)	223
2.2.3. Przedmioty majątkowe wchodzące w skład majątku osobistego małżonka	241
2.2.3.1. Uwagi ogólne	241
2.2.3.2. Przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej (art. 33 pkt 1 k.r.o.)	244
2.2.3.3. Przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (art. 33 pkt 2 k.r.o.)	247
2.2.3.4. Prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom (art. 33 pkt 3 k.r.o.)	253
2.2.3.5. Przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków (art. 33 pkt 4 k.r.o.)	258
2.2.3.6. Prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie (art. 33 pkt 5 k.r.o.)	260
2.2.3.7. Przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 33 pkt 6 k.r.o.)	262
2.2.3.8. Wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków (art. 33 pkt 7 k.r.o.)	266
2.2.3.9. Przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków (art. 33 pkt 8 k.r.o.)	267
2.2.3.10. Prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy (art. 33 pkt 9 k.r.o.)	269
2.2.3.11. Przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego (art. 33 pkt 10 k.r.o.)	269
2.3. Ustalanie wartości przedmiotów majątkowych wchodzących w skład majątku wspólnego	285
2.3.1. Uwagi ogólne	285
2.3.2. Wartość nieruchomości obciążonej hipoteką	286
2.3.3. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu	301
2.3.3.1. Metody ustalania wartości	301
2.3.3.2. Możliwość podwyższenia lub obniżenia wartości stosownie do szczególnych okoliczności występujących w danej sprawie	308
2.3.4. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego	312
2.3.5. Prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej	313
2.3.6. Własność nieruchomości	314
2.3.7. Nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków w postaci wspólnej budowy domu	316
2.3.8. Użytkowanie wieczyste	317
2.3.9. Prawo najmu	317
2.3.10. Wkład do spółki	324
2.3.11. Nakład na rzecz osoby trzeciej	327
2.3.12. Zbiór rzeczy	329

3. Żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym	330
3.1. Uwagi ogólne	330
3.2. Przesłanki ustalenia nierównych udziałów	332
3.2.1. Definicja	332
3.2.2. Zgłoszenie żądania	333
3.2.3. „Ważne powody” w rozumieniu art. 43 § 2 k.r.o.	334
3.2.4. Stopień przyczyniania się małżonków do powstania majątku wspólnego	345
3.3. Tryb postępowania	365
3.4. Skutki prawne ustalenia nierównych udziałów	374
3.5. Swoboda małżonków w ustalaniu wielkości ich udziałów w majątku wspólnym	376

4. Sposób podziału majątku wspólnego	378
4.1. Uwagi ogólne	378
4.2. Podział fizyczny	387
4.2.1. Uwagi ogólne	387
4.2.1.1. Definicja	387
4.2.1.2. Podział sprzeczny z przepisami ustawy	389
4.2.1.3. Zgodność podziału fizycznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy	400
4.2.1.4. Istotna zmiana rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości jako dalsze negatywne przesłanki podziału fizycznego	415
4.2.2. Sposoby podziału fizycznego nieruchomości	417
4.2.2.1. Uwagi ogólne	417
4.2.2.2. Podział budynku	419
4.2.2.3. Ustanowienie odrębnej własności lokalu	422
4.2.2.4. Zniesienie odrębnej własności lokali i podział fizyczny budynku, w którym tę własność ustanowiono	434
4.2.3. Podział fizyczny zbioru rzeczy	437
4.3. Przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedaż rzeczy	439
4.4. Reguły dotyczące zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego	472
4.5. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego	481
4.6. Wzory postanowień	482
4.6.1. Wzór postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego przez podział fizyczny nieruchomości składającej się z kilku działek	482
4.6.2. Wzór postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego przez podział fizyczny nieruchomości na kilka nowo tworzonych działek	484
4.6.3. Wzór postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego przez podział fizyczny i ustanowienie odrębnej własności lokali	486
4.6.4. Wzór postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego przez podział fizyczny nieruchomości wraz z podziałem pionowym budynku	488
4.6.5. Wzór postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego przez zniesienie odrębnej własności lokali i podział fizyczny nieruchomości	490
4.6.6. Wzór postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego przez przyznanie rzeczy jednemu z małżonków	493
4.6.7. Wzór postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego przez przyznanie rzeczy obojgu małżonkom	495
4.6.8. Wzór postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego przez zarządzenie sprzedaży rzeczy	497
5. Spłaty i dopłaty	499
5.1. Uwagi ogólne	499
5.2. Termin i sposób uiszczenia spłaty lub dopłaty	503
5.3. Wysokość i termin uiszczenia odsetek	506
5.4. Sposób zabezpieczenia	514
5.5. Odroczenie terminu zapłaty rat już wymagalnych	516
5.6. Możliwość sądowej waloryzacji zasądzonej spłaty lub dopłaty	518
5.7. Możliwość obniżenia spłat i dopłat zasądzonych w sprawie o podział majątku wspólnego z powołaniem się na art. 5 k.c.	521
6. Żądania i roszczenia podlegające rozpoznaniu w postępowaniu o podział majątku wspólnego	526
6.1. Roszczenia z tytułu wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty każdego z małżonków oraz z tytułu wydatków i nakładów, które każde z małżonków poczyniło ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny	526
6.2. Rozliczenia dokonywane na podstawie art. 45 k.r.o. stosowanego w drodze analogii oraz na podstawie art. 415 k.c.	564
6.3. Roszczenie z tytułu posiadania przedmiotów należących do majątku objętego wspólnością	574
6.4. Roszczenie z tytułu pobranych pożytków i innych przychodów z majątku wspólnego w okresie między ustaniem wspólności a dokonaniem podziału majątku wspólnego	591
6.5. Roszczenie z tytułu spłaconych długów	601
6.6. Roszczenie z art. 231 k.c.	616
6.7. Żądanie rozliczenia nakładów i wydatków dokonanych z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego	622

Rozdział IV. Wpływ postępowania o podział majątku wspólnego na inne sprawy majątkowe między małżonkami	627
1. Uwagi ogólne	627
2. Sprawy pozostające poza kognicją sądu orzekającego w sprawie o podział majątku wspólnego	636

Rozdział V. Orzeczenia merytoryczne wydawane w postępowaniu o podział majątku wspólnego	638
1. Postanowienie częściowe	638
2. Wzór postanowienia częściowego	643
3. Postanowienie wstępne	648
4. Postanowienie kończące postępowanie w sprawie o podział majątku wspólnego	655
4.1. Uwagi ogólne	655
4.2. Wzór postanowienia o podziale majątku wspólnego z orzeczeniem o braku uprawnienia do lokalu socjalnego	675
4.3. Wzór postanowienia o podziale majątku wspólnego z orzeczeniem o uprawnieniu do lokalu socjalnego	677
5. Sposób zaskarżenia	680
5.1. Uwagi ogólne	680
5.2. Dopuszczalność skargi kasacyjnej	689

Rozdział VI. Skutki zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego	696
1. Uwagi ogólne	696
2. Prekluzja z art. 618 § 3 k.p.c.	697
3. Podział uzupełniający	700

Rozdział VII. Zasady orzekania o kosztach postępowania o podział majątku wspólnego	703

Autorzy

Jacek Ignaczewski

Jacek Ignaczewski - Sędzia Sądu Rejonowego w Olsztynie, wykładowca na studiach podyplomowych z zakresu zamówień publicznych, publicysta.

Krystyna Skiepko

Krystyna Skiepko – sędzia Sądu Okręgowego w Olsztynie (Cywilny Wydział Odwoławczy), ma wieloletnią praktykę w zakresie orzekania w sprawach z zakresu prawa cywilnego, w tym w sprawach o podział majątku wspólnego.

Newsletter Profinfo.pl

Zapisz się do naszego newslettera i odbierz kupon 50 zł na zakupy

Zapisz się do newslettera

Tematyka, tagi

Majątek osobisty małżonków

Podział majątku wspólnego małżonków

Podział środków w razie rozwodu lub unieważnienia małżeństwa członka funduszu emerytalnego

Podziały nieruchomości

Stosunki majątkowe małżonków

Postanowienie wstępne w sprawie o podział majątku wspólnego

Zarząd majątkiem wspólnym małżonków

Opinie

Janek Niezweryfikowany zakup

Podziały majątku, to temat, który obejmuje wiele kwestii spornych, w stosunku do których pojawia się wiele pytań. Publikacja udziela odpowiedzi na pytania związane z podziałem majątku przez małżonków. Poprzez analizę licznych spraw, z łatwością wyciągnąć można wnioski, które skutkują opracowaniem zasad w kwestiach podziału. Publikacja w sposób konkretny i rzeczowy objaśnia zawarty w książce problem i wyczerpuje temat. Treść godna polecenia. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Julia Niezweryfikowany zakup

Kolejna moja publikacja z serii komentarze z wokandy ;) Jest to kompleksowe przedstawienie problematyki podziału majątku wspólnego małżonków. Zawiera aspekty prawa materialnego, procesowego, ale przede wszystkim nieprocesowego oraz orzeczenia SN. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Patryk Niezweryfikowany zakup

W tym komentarzu (z wokandy) realistycznie przedstawiono tytułowe zagadnienie. Powoływano się na przykłady z życia wzięte i starano dokładnie odzwierciedlić tok postępowania sądowego dotyczące podziału byłych małżonków. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Bartłomiej Niezweryfikowany zakup

Porządny i rzeczowy komentarz.. Komentarze z wokandy to praktyka poprzez lekturę, szczególnie jeśli chodzi o sprawy rodzinne, majątkowe. W takich przypadkach każda sprawa jest inna i inaczej trzeba ją rozpatrywać. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Damian Niezweryfikowany zakup

Komentarz super, natomiast z wydania na wydanie cena coraz wyższa, a dodatkowo widać cięcie kosztów. Najnowsze wydanie ma już miękką okładkę - za to ogromny minus dla wydawcy ! Dobrze, że zauważyłem nie realizuję zamówienia. Pozdrawiam (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Rajtek

Praktyczne podejście = skuteczne przyswojenie wiedzy i oswojenie się ze sprawami. Czyli w końcu coś realnego, a nie puste przepisy. Nic mi nie pozostaje jak tylko polecić książkę i podziękować autorom za taki Komentarz. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Gabrysia

Seria Komentarze z wokandy - nie jest to więc zwykły komentarz :) Ta niezwykłość polega na „komentowaniu spraw, a nie przepisów” zachęciła mnie do kupna. Jestem zachwycona błyskotliwością i indywidualnym podejściem autora-praktyka do swojej pracy. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Wiktor

W komentarzu znaleźć można wiele praktycznych wskazówek oraz liczne przykłady odnoszące się do funkcjonowania abstrakcyjnych i niekiedy oderwanych od rzeczywistości norm prawnych w konkretnych sprawach. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Gabi

Komentarz bardzo dobrze napisany. Wyjaśnia wszystko w temacie podziału majątku. Polecam. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Komentarz do spraw o podział majątku wspólnego małżonków [PRZEDSPRZEDAŻ]