Książka w przystępny sposób przedstawia zarówno system ubezpieczeń społecznych, jak i świadczenia pozaubezpieczeniowe realizowane przez ZUS. Omawia zasady podlegania ubezpieczeniom – w tym ubezpieczeniu społecznemu rolników – wymiar składek, katalog przysługujących świadczeń oraz obowiązki płatników i ubezpieczonych. Wyjaśnia także przebieg postępowania przed organami rentowymi i sądami powszechnymi.
Publikacja zawiera bogaty przegląd orzecznictwa sądów krajowych i trybunałów międzynarodowych, a także przepisy rozproszone w licznych aktach prawnych, kluczowe dla pełnego zrozumienia systemu.

Autorka odpowiada na praktyczne pytania, m.in.:
• kto i w jakich warunkach podlega ubezpieczeniom,
• jak działa system filarowy,
• jakie świadczenia przysługują z poszczególnych ubezpieczeń,
• na jakich zasadach następuje zwrot świadczeń nienależnie pobranych,
• kiedy inne osoby ponoszą odpowiedzialność za zaległości składkowe,
• jak wnieść odwołanie od decyzji organów rentowych,
• jakie świadczenia nieskładkowe wypłaca ZUS i jakie warunki trzeba spełnić, by je uzyskać.

Vademecum uwzględnia najnowsze zmiany, w tym dotyczące wakacji składkowych, rent wdowich, świadczeń wspierających, świadczeń honorowych, zasiłków pogrzebowych oraz zasad orzecznictwa lekarskiego mających wpływ na prawo do zasiłku chorobowego. Szczegółowo omówiono również rozwiązania wprowadzone ustawą z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 26), w tym przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2027 r.

Książka przeznaczona jest dla praktyków prawa, którzy szybko odnaleźć chcą istotne rozwiązania dotyczące poszczególnych instytucji ubezpieczeniowych, osób poszukujących wiadomości z zakresu tematyki ubezpieczeniowej, a także studentów i aplikantów.