Nie możesz pomóc drugiemu człowiekowi bez pomagania sobie

Czy z podobną troską, jaką otaczamy naszych pacjentów, umiemy traktować samych siebie? Czy nadajemy własnym potrzebom odpowiedni priorytet? Czy w pracy psychoterapeutycznej z należytą uwagą monitorujemy nasz wewnętrzny stan?

John C. Norcross i Gary R. VandenBos przekonują, że dbanie o siebie to jeden z podstawowych obowiązków terapeuty – nie luksus, nie fanaberia, lecz profesjonalna i etyczna konieczność. Opierając się na wynikach badań empirycznych i korzystając z wieloletniego doświadczenia klinicznego, ukazują, jak powszechnym problemem wśród przedstawicieli zawodów pomocowych jest zaniedbywanie własnych potrzeb. Autorzy poddają analizie najważniejsze obszary terapeutycznej samoopieki. Uczą, jak rozpoznawać sygnały przeciążenia i zapobiegać wypaleniu zawodowemu, rozwijać uważność i wyznaczać zdrowe granice. Podkreślają wagę terapii własnej, rozwoju pasji i kreatywności oraz umiejętnej regeneracji jako integralnych elementów odpowiedzialnej praktyki terapeutycznej.

W ręce psychoterapeutów, niezależnie od obranego nurtu, oddajemy przewodnik, który pomaga wypracować własne reguły dbania o siebie. Nie jest to jedynie lista zadań do wykonania, lecz świadoma postawa i długofalowe zobowiązanie wobec pacjentów.

W książce przytoczono badania i zaprezentowano obserwacje kliniczne obalające mity na temat psychoterapeutów. Przekonanie, że ten zawód jest misją i wymaga poświęcenia – nawet jeżeli prawdziwe – negatywnie wpływa na proces terapii, gdy terapeuta nie zaopiekuje się sobą. W trosce o swoje granice nie jest prostą instrukcją, jak o siebie zadbać, lecz przewodnikiem świadomego życia – również poza gabinetem.

dr n. hum. Ewa Pragłowska, specjalistka psychologii klinicznej, psychoterapeutka i superwizorka terapii poznawczo-behawioralnej Klinika Terapii Poznawczo-Behawioralnej Uniwersytetu SWPS

Psychoterapia obciąża nie tylko kalendarz, lecz także uwagę, ciało i zdolność pozostawania w dobrym kontakcie z pacjentem. Norcross i VandenBos wychodzą od solidnie udokumentowanego ustalenia: osoba terapeuty i relacja terapeutyczna wpływają na wynik leczenia co najmniej w takim samym stopniu jak stosowana metoda. Autorzy opisują kilkanaście strategii samoopieki: od stawiania granic i pracy z własnymi przekonaniami po uważność i zdrowe formy odpoczynku. Każdą osadzają w badaniach i wspierają głosami doświadczonych klinicystów, a przy tym żadnej nie narzucają jako uniwersalnej recepty. Dla terapeutów wszystkich nurtów to książka potrzebna: praktyczna, realistyczna i oparta na dowodach. Przydatna zwłaszcza w środowisku, które zbyt często normalizuje przeciążenie, zawodową samotność i pracę ponad własne zasoby.

Kamila Grochowska-Kramek, psycholożka, psychoterapeutka, wiceprzewodnicząca zarządu PTTPB

John C. Norcross, PhD– profesor psychologii, klinicysta i wykładowca na Uniwersytecie w Scranton oraz Stanowym Uniwersytecie Nowego Jorku. Przewodniczący Międzynarodowego Towarzystwa Psychologii Klinicznej. Laureat licznych nagród branżowych m.in. wyróżnienia Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego za wkład w rozwój edukacji i kształcenia. Autor i redaktor ponad czterystu publikacji naukowych.

Gary R. VandenBos, PhD – profesor emeritus Uniwersytetu w Bergen i certyfikowany psycholog kliniczny. Wieloletni redaktor naczelny czasopism naukowych m.in. „American Psychologist" i „Professional Psychology". Autor i redaktor kilkudziesięciu książek oraz licznych artykułów naukowych poświęconych m.in. schizofrenii i zachowaniom agresywnym.