Wykaz skrótów 13
Wprowadzenie 19
Rozdział IPojęcie oraz charakter pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych
1. Pojęcie pytań prawnych 231.1. Uwagi wstępne 231.2. Doktrynalne ujęcie pojęcia "pytanie prawne" 271.3. Definicja pojęcia "pytanie prawne" 301.4. Pytanie prawne a zagadnienie wstępne 381.5. Pytanie prawne a pytanie prejudycjalne 43
2. Różnorodność form pytań prawnych 452.1. Uwagi wstępne 452.2. Kryterium podmiotu występującego z pytaniem prawnym 462.3. Kryterium rodzaju spraw, w których ma zastosowanie instytucja pytań prawnych 492.4. Kryterium podmiotu rozpoznającego pytanie prawne 502.5. Kryterium rodzaju kompetencji w zakresie przedstawiania pytań prawnych 512.6. Kryterium przedmiotu pytania prawnego 522.7. Kryterium wzorca oceny przedmiotu pytania prawnego 552.8. Kryterium skutku prawnego rozstrzygnięć w przedmiocie pytań prawnych 56
3. Pojęcie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 573.1. Pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej 573.2. Definicja pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 653.3. Przesłanki wyróżnienia pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 66
4. Kształtowanie się instytucji pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 71
Rozdział IIZakres podmiotowy pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 78
1. Podmioty rozpoznające pytania prawne w sprawach sądowoadministracyjnych 781.1. Uwagi wstępne 781.2. Naczelny Sąd Administracyjny 801.3. Trybunał Konstytucyjny 881.4. Europejski Trybunał Sprawiedliwości 96
2. Przesłanki podmiotowe procedury pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 1042.1. Podmioty inicjujące postępowanie uchwałodawcze przed Naczelnym Sądem Administracyjnym 1042.1.1. Podmioty uprawnione do przedstawiania abstrakcyjnych pytań prawnych 1042.1.1.1. Uwagi wstępne 1042.1.1.2. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego 1072.1.1.3. Prokurator Generalny 1092.1.1.4. Rzecznik Praw Obywatelskich 1102.1.2. Podmioty uprawnione do przedstawiania konkretnych pytań prawnych 1122.1.2.1. Składy orzekające Naczelnego Sądu Administracyjnego 1122.1.2.2. Składy orzekające wojewódzkich sądów administracyjnych 1182.2. Podmioty uprawnione do przedstawiania pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawach sądowoadministracyjnych 1192.3. Podmioty inicjujące procedurę pytań prawnych przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości w związku z rozpoznawaniem sprawy sądowoadministracyjnej 1262.3.1. Pojęcie sądu w prawie wspólnotowym 1262.3.2. Rodzaj kompetencji w zakresie występowania z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości 136
3. Podsumowanie 142
Rozdział IIIZakres przedmiotowy pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 146
1. Uwagi wstępne 146
2. Przesłanki przedmiotowe abstrakcyjnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1482.1. Ogólna charakterystyka 1482.2. Przesłanka materialna abstrakcyjnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1512.3. Przesłanka proceduralna abstrakcyjnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1542.4. Przesłanka funkcjonalna abstrakcyjnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 161
3. Przesłanki przedmiotowe konkretnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1633.1. Ogólna charakterystyka 1633.2. Przesłanki przedmiotowe pytań prawnych przedstawianych w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. 1673.2.1. Przesłanka materialna konkretnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1673.2.2. Przesłanka proceduralna konkretnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1753.2.3. Przesłanka funkcjonalna konkretnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1773.3. Przesłanki przedmiotowe pytań prawnych przedstawianych w trybie art. 269 p.p.s.a. 1823.3.1. Przesłanka materialna konkretnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1823.3.2. Przesłanka proceduralna konkretnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1843.3.3. Przesłanka funkcjonalna konkretnych pytań prawnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego 186
4. Przesłanki przedmiotowe pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego w sprawach sądowoadministracyjnych 1884.1. Ogólna charakterystyka 1884.2. Przesłanka materialna pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego 1924.3. Przesłanka proceduralna pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego 2004.4. Przesłanka funkcjonalna pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego 2034.5. Bezpośrednie stosowanie Konstytucji w kontekście zakresu przedmiotowego pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego 207
5. Przesłanki przedmiotowe pytań prawnych sądów administracyjnych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości 2175.1. Ogólna charakterystyka 2175.2. Przesłanka materialna pytań prawnych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości 2225.2.1. Zagadnienie wykładni aktów prawa wspólnotowego 2225.2.2. Zagadnienie obowiązywania aktów prawa wspólnotowego 2295.3. Przesłanka proceduralna pytań prawnych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości 2335.4. Przesłanka funkcjonalna pytań prawnych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości 234
Podsumowanie 241
Rozdział IVPostępowanie w przedmiocie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 246
1. Uwagi wstępne 246
2. Forma pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 2492.1. Forma pytań prawnych do powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego 2492.1.1. Forma abstrakcyjnych pytań prawnych do powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego 2492.1.2. Forma konkretnych pytań prawnych do powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego 2552.2. Forma pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego 2592.3. Forma pytań prawnych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości 265
3. Tryb inicjowania procedury pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 2713.1. Tryb inicjowania procedury pytań prawnych do powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego 2713.1.1. Tryb przedstawiania abstrakcyjnych pytań prawnych do powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego 2713.1.2. Tryb przedstawiania konkretnych pytań prawnych do powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego 2723.2. Tryb inicjowania procedury pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego 2783.3. Tryb inicjowania procedury pytań prawnych do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości 283
4. Skutki przedstawienia pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 2904.1. Skutki przedstawienia pytań prawnych powiększonym składom Naczelnego Sądu Administracyjnego 2904.2. Skutki przedstawienia pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu 2964.3. Skutki przedstawienia pytań prawnych Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości 298
5. Tryb rozpoznania pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 3025.1. Tryb rozpoznania pytań prawnych przez powiększony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego 3025.2. Tryb rozpoznania pytań prawnych przez Trybunał Konstytucyjny 3065.3. Tryb rozpoznania pytań prawnych przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości 313
6. Podsumowanie 318
Rozdział VRozstrzygnięcia w przedmiocie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 325
1. Uwagi wstępne 325
2. Rodzaje rozstrzygnięć w przedmiocie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 3312.1. Rodzaje rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie abstrakcyjnych pytań prawnych 3312.1.1. Uchwała wyjaśniająca przepisy prawne, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie 3312.1.2. Postanowienie o odmowie podjęcia uchwały 3362.1.3. Postanowienie o umorzeniu postępowania 3412.2. Rodzaje rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie konkretnych pytań prawnych 3432.2.1. Rodzaje rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie pytań prawnych przedstawianych w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. 3432.2.1.1. Uchwała rozstrzygająca zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości 3432.2.1.2. Postanowienie o odmowie podjęcia uchwały 3472.2.1.3. Postanowienie o przejęciu sprawy do rozpoznania przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego 3502.2.1.4. Postanowienie o umorzeniu postępowania 3532.2.2. Rodzaje rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie pytań prawnych przedstawianych w trybie art. 269 p.p.s.a. 3542.2.2.1. Uchwała rozstrzygająca zagadnienie prawne związane z niepodzielaniem stanowiska zajętego w uprzedniej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego 3542.2.2.2. Uchwała o pozostawieniu przedstawionego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego bez rozpoznania 3562.2.2.3. Postanowienie o umorzeniu postępowania 3572.3. Rodzaje rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 3582.3.1. Wyrok w sprawie zgodności aktu normatywnego (lub jego części) z Konstytucją, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową 3582.3.2. Postanowienie o umorzeniu postępowania 3682.4. Rodzaje rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 3732.4.1. Wyrok w sprawie wykładni lub ważności prawa wspólnotowego 3732.4.2. Postanowienie podejmowane na podstawie art. 104 § 3 Regulaminu ETS 3782.4.3. Postanowienie podejmowane na podstawie art. 92 § 1 Regulaminu ETS 381
3. Skutki prawne rozstrzygnięć w przedmiocie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 3843.1. Skutki prawne rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie abstrakcyjnych pytań prawnych 3843.1.1. Zakres przedmiotowy mocy wiążącej rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie abstrakcyjnych pytań prawnych 3843.1.2. Zakres podmiotowy mocy wiążącej rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie abstrakcyjnych pytań prawnych 3883.1.3. Zakres temporalny mocy wiążącej rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie abstrakcyjnych pytań prawnych 3903.2. Skutki prawne rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie konkretnych pytań prawnych 3913.2.1. Zakres przedmiotowy mocy wiążącej rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie konkretnych pytań prawnych 3913.2.2. Zakres podmiotowy mocy wiążącej rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie konkretnych pytań prawnych 3933.2.3. Zakres temporalny mocy wiążącej rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie konkretnych pytań prawnych 3973.3. Skutki prawne rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 4013.3.1. Zakres przedmiotowy mocy wiążącej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie pytań prawnych 4013.3.2. Zakres podmiotowy mocy wiążącej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie pytań prawnych 4073.3.3. Zakres temporalny mocy wiążącej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie pytań prawnych 4103.4. Skutki prawne rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 4193.4.1. Zakres przedmiotowy mocy wiążącej rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie pytań prawnych 4193.4.2. Zakres podmiotowy mocy wiążącej rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie pytań prawnych 4233.4.3. Zakres temporalny mocy wiążącej rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie pytań prawnych 427
4. Podsumowanie 434
Rozdział VIWzajemne uwarunkowania pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 439
1. Uwagi wstępne 439
2. Podobieństwa i rozbieżności prawnej regulacji pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 4422.1. Podobieństwa prawnej regulacji pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 4422.2. Rozbieżności prawnej regulacji pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 449
3. Cechy charakterystyczne instytucji pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 455
4. Funkcje pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 460
5. Problem kolizji pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych 468
Zakończenie 479
Bibliografia 485
Wykaz aktów prawnych i orzeczeń 511
Wykaz stron internetowych 531
Skorowidz rzeczowy 533