Wykaz skrótów | str. 11

Wstęp | str. 13

Rozdział 1
Geneza prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 19
1.1. Pierwsze regulacje z zakresu planowania przestrzennego | str. 19
1.2. Prawne regulacje w zakresie planowania przestrzennego w Polsce | str. 22
1.2.1. Okres przed II wojną światową | str. 22
1.2.2. Okres po II wojnie światowej | str. 27
1.3. Okres po 1989 r | str. 44

Rozdział 2
Przestrzeń a środowisko jako przedmiot prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 57
2.1. Pojęcie przestrzeni | str. 57
2.2. Przestrzeń jako dobro prawne | str. 64
2.3. Pojęcie środowiska i jego związki z przestrzenią | str. 77
2.4. Planowanie a zagospodarowanie przestrzenne | str. 89
2.5. Gospodarowanie przestrzenią | str. 100

Rozdział 3
Prawo planowania i zagospodarowania przestrzennego (gospodarowania przestrzenią) i jego miejsce w systemie prawa | str. 103
3.1. Uwagi ogólne na temat systemu prawa | str. 103
3.2. Prawo planowania i zagospodarowania przestrzennego jako (pod)system prawa administracyjnego | str. 114
3.3. Związki prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego z wybranymi podsystemami prawa | str. 130
3.4. Prawo planowania i zagospodarowania przestrzennego z punktu widzenia środowiska i systemu prawa ochrony środowiska. Uwagi ogólne | str. 139
3.5. System prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego a projekt Kodeksu urbanistyczno-budowlanego | str. 147

Rozdział 4
Zasady i wartości w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym | str. 149
4.1. Rozważania ogólne na temat zasad i wartości | str. 149
4.2. Zasady i wartości w prawie planowania i zagospodarowania przestrzennego – uwagi ogólne | str. 158
4.3. Zasady ogólne o charakterze systemowym w prawie planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 166
4.3.1. Zasada dobra wspólnego | str. 166
4.3.2. Zasada zrównoważonego rozwoju | str. 172
4.4. Zasada uwzględniania ładu przestrzennego w ustalaniu i kształtowaniu polityki przestrzennej jako zasada stanowiąca podstawę kształtowania polityki przestrzennej | str. 184
4.5. Wartości wskazane ustawowo uwzględniane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2 u.p.z.p.) | str. 194
4.5.1. Interes publiczny | str. 199
4.5.2. Prawo własności | str. 208
4.5.3. Walory architektoniczne i krajobrazowe | str. 218
4.5.4. Wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej | str. 220
4.5.5. Wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób niepełnosprawnych | str. 222
4.5.6. Walory ekonomiczne przestrzeni | str. 224
4.5.7. Potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa | str. 225
4.5.8. Potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, w szczególności sieci szerokopasmowych | str. 228
4.5.9. Ochrona środowiska | str. 229
4.6. Zasada władztwa planistycznego gminy (samodzielności planistycznej gminy) | str. 237
4.7. Zasada partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym | str. 252
4.8. Zasada podziału zadań w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej oraz trójszczeblowego systemu aktów planowania przestrzennego (art. 3 u.p.z.p.) | str. 259
4.9. Zasada fachowości i odpowiedzialności osób przygotowujących projekty aktów planowania przestrzennego (art. 5 u.p.z.p.) | str. 265
4.10. Zasady i wartości w projekcie Kodeksu urbanistyczno-budowlanego. Założenia ogólne | str. 267

Rozdział 5
Źródła prawa i polityki planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 279
5.1. Hierarchiczna budowa systemu źródeł prawa i polityki planowania przestrzennego. Uwagi ogólne | str. 279
5.2. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w prawie europejskim (obszary morskie) | str. 284
5.3. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w Konstytucji RP | str. 291
5.4. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w przepisach ustaw | str. 293
5.4.1. Rola ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sferze planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 293
5.4.2. Pozostałe ustawy z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego | str. 301
5.5. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne w aktach wykonawczych | str. 318
5.6. Prawo miejscowe | str. 324
5.7. Akty polityki planowania przestrzennego | str. 342
5.7.1. Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju | str. 342
5.7.2. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa | str. 346
5.7.3. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy | str. 350
5.8. Programy rządowe oraz programy wojewódzkie | str. 357

Rozdział 6
Prawne związki pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz prawem ochrony środowiska a kierunki rozwoju prawa gospodarowania przestrzenią | str. 361
6.1. Uwagi ogólne na temat związków między prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 361
6.2. Związki aksjologiczne pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 367
6.2.1. Zasada zrównoważonego rozwoju | str. 367
6.2.2. Zrównoważony rozwój a sprawiedliwość ekologiczna | str. 380
6.2.3. Ochrona środowiska i jej znaczenie jako wartości w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym | str. 387
6.2.4. Od „niedoszacowania” zasad i wartości w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez praktykę po ich instrumentalizację przez ustawodawcę | str. 391
6.2.5. Zasady i wartości dotyczące ochrony środowiska w projekcie Kodeksu urbanistyczno-budowlanego | str. 399
6.3. Związki merytoryczne pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 402
6.3.1. Związki uwarunkowane wspólnymi elementami ochrony | str. 402
6.3.2. Związki uwarunkowane podziałem zadań administracji publicznej w ochronie środowiska i przestrzeni | str. 407
6.3.3. Związki normatywne wynikające z Prawa ochrony środowiska i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym | str. 413
6.3.4. Obszary specjalne jako szczególna instytucja z zakresu ochrony środowiska i przestrzeni | str. 422
6.4. Związki instytucjonalne pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego
a prawem ochrony środowiska | str. 429
6.5. Związki proceduralne pomiędzy prawem planowania i zagospodarowania przestrzennego a prawem ochrony środowiska | str. 437
6.6. Ewolucja w stronę integracji gospodarowania przestrzenią z prawem ochrony środowiska? Kierunki rozwoju prawa gospodarowania przestrzenią | str. 448

Podsumowanie | str. 465

Bibliografia | str. 483

Akty prawne | str. 511

Orzecznictwo | str. 517