Promocja czasowa

Sprzedaliśmy {{ prices.groupon_info.saled }} z {{ prices.groupon_info.limited_to }} szt.

Kara umowna. Konstrukcja i praktykaBeata Stryjewska

Stan prawny: 30 marca 2026 r.

Wydanie: 1

Liczba stron: 332

Więcej informacji

Pełny opis

Mniej

-25%

Kara umowna. Konstrukcja i praktyka

Beata Stryjewska

Przeczytaj fragment Zobacz spis treści

Pełny opis

Mniej

Planowana data dodruku: 15.06.2026

Stan prawny: 30 marca 2026 r.

Wydanie: 1

Liczba stron: 332

Więcej informacji

Opis publikacji Fragment dla Ciebie Informacje Spis treści Autorzy Tagi Opinie

Opis publikacji

Autorka szczegółowo analizuje konstrukcję kary umownej w Kodeksie cywilnym, jej relację do winy, szkody i interesu wierzyciela, a także granice dopuszczalności zastrzegania kar umownych przy zobowiązaniach pieniężnych, odstąpieniu od umowy czy naruszeniu obowiązku współdziałania. Czytelnik otrzymuje nie tylko pogłębione omówienie doktryny i orzecznictwa, ale także praktyczne wskazówki dotyczące dochodzenia roszczeń z tytułu kary umownej oraz obrony przed nieuzasadnionym lub nadmiernym żądaniem zapłaty.

Książka odpowiada na pytania, które regularnie pojawiają się przy konstruowaniu umów, prowadzeniu sporów sądowych i ocenie ryzyk kontraktowych, m.in.:

Czy kara umowna może być dochodzona bez wykazania szkody?
Kiedy dłużnik może skutecznie bronić się przed jej zapłatą?
Jak rozumieć rażąco wygórowaną karę umowną i w jakich sytuacjach sąd może ją obniżyć?
Czy zastrzeg...

Książka odpowiada na pytania, które regularnie pojawiają się przy konstruowaniu umów, prowadzeniu sporów sądowych i ocenie ryzyk kontraktowych, m.in.:

Czy kara umowna może być dochodzona bez wykazania szkody?
Kiedy dłużnik może skutecznie bronić się przed jej zapłatą?
Jak rozumieć rażąco wygórowaną karę umowną i w jakich sytuacjach sąd może ją obniżyć?
Czy zastrzeganie kar umownych w zamówieniach publicznych zawsze jest dopuszczalne?

Szczególne miejsce w publikacji zajmuje sądowe miarkowanie kary umownej. Autorka wyjaśnia, kiedy kara umowna może zostać uznana za rażąco wygórowaną, jakie kryteria bierze pod uwagę sąd, jak rozkłada się ciężar dowodu oraz jakie znaczenie mają m.in. stopień winy dłużnika, częściowe wykonanie zobowiązania, wysokość szkody czy relacja kary do wartości świadczenia.

Publikacja omawia również karę umowną w zamówieniach publicznych, w tym problem kar za brak lub nieterminową zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, sytuację prawną zamawiającego dokonującego bezpośredniej zapłaty oraz skutki regulacji szczególnych związanych z COVID-19. To szczególnie ważna część dla wykonawców, zamawiających, podwykonawców i prawników obsługujących kontrakty publiczne.

To książka dla prawników praktyków, radców prawnych, adwokatów, sędziów, aplikantów, pracowników działów prawnych, osób zajmujących się zamówieniami publicznymi oraz wszystkich, którzy chcą bezpieczniej konstruować umowy, skuteczniej dochodzić roszczeń i lepiej oceniać ryzyko związane z karami umownymi.

Dzięki tej publikacji zyskasz:

uporządkowane omówienie instytucji kary umownej w Kodeksie cywilnym,
praktyczną analizę przesłanek odpowiedzialności dłużnika,
wskazówki dotyczące pozwów, zarzutów procesowych i strategii obrony,
pogłębione wyjaśnienie miarkowania kary umownej przez sąd,
aktualne ujęcie problemów kary umownej w zamówieniach publicznych,
wsparcie w interpretacji najtrudniejszych zagadnień związanych z winą, szkodą, przedawnieniem i rażącym wygórowaniem kary.

Opis publikacji aktualny na dzień: 2026-04-21

Zobacz spis treści

Rozwiń opis Zwiń opis

Fragment dla Ciebie

Nie możesz się zdecydować? Przeczytaj fragment publikacji!

Przeczytaj fragment

Informacje

Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska

Kraj produkcji: Polska

Producent: Wolters Kluwer Polska

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 332

Seria: Monografie

Rodzaj: Monografie

Okładka: twarda

Format: A5

Towar w kategorii: Prawo cywilne , Postępowanie cywilne , Prawo cywilne materialne

Wersja publikacji: Książka papier

ISBN: 978-83-8438-211-0

Kod towaru: KAM-7137 W01D01

Dane producenta: Wolters Kluwer Polska sp. z o.o. | Przyokopowa 33 | 01-208 | Warszawa | PL | pl-obsluga.profinfo@wolterskluwer.com | +48 801 04 45 45

Spis treści

Spis treści „Kara umowna. Konstrukcja i praktyka”
Zawartość	Nr strony

Wykaz skrótów	13
Przedmowa	17
Wstęp	25
Rozdział I. Konstrukcja kary umownej w Kodeksie cywilnym	31
1. Koncepcja jednolitej kary umownej	31
1.1. ...

Spis treści „Kara umowna. Konstrukcja i praktyka”
Zawartość	Nr strony

Wykaz skrótów	13
Przedmowa	17
Wstęp	25
Rozdział I. Konstrukcja kary umownej w Kodeksie cywilnym	31
1. Koncepcja jednolitej kary umownej	31
1.1. Uwagi wstępne	31
1.2. Jednolite rozumienie instytucji kary umownej	35
1.3. Akcesoryjny i autonomiczny charakter kary umownej	38
2. Kara umowna z tytułu odstąpienia od umowy	39
2.1. Koncepcja przełamania zasady akcesoryjności	39
2.2. Art. 494 k.c. podstawą kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy	43
2.3. Wnioski	45
3. Kara umowna a zobowiązanie pieniężne	47
3.1. Uwagi wstępne	47
3.2. Poglądy doktryny	48
3.3. Nieważność bezwzględna kary umownej powiązanej z zobowiązaniem pieniężnym	52
4. Kara umowna za naruszenie obowiązku współdziałania	54
4.1. Uwagi wstępne	54
4.2. Umowy dwustronnie zobowiązujące o charakterze wzajemnym	55
4.3. Umowy jednostronnie zobowiązujące i dwustronnie zobowiązujące bez cechy wzajemności	58
5. Wnioski	59
Rozdział II. Kara umowna a ochrona uzasadnionego interesu wierzyciela	63
1. Wprowadzenie	63
2. Pojęcie i zakres szkody kontraktowej	64
2.1. Uwagi wstępne	64
2.2. Pojęcie szkody majątkowej i niemajątkowej	65
2.3. Zakres pojęcia szkody kontraktowej podlegającej naprawieniu	70
3. Pojęcie i zakres szkody w konstrukcji kary umownej	70
3.1. Treść uzasadnionego interesu wierzyciela	70
3.2. Czy interes wierzyciela powinien być oznaczony w umowie?	74
3.3. Czy szkoda jest obligatoryjną przesłanką roszczenia o karę umowną?	78
4. Funkcje i rodzaje kary umownej a przesłanka szkody	83
4.1. Uwagi ogólne	83
4.2. Kara umowna jako zryczałtowany surogat odszkodowania	86
4.3. Kara umowna niezależna od szkody	88
5. Wnioski	89
5.1. Uniwersalny charakter kary umownej w reżimie odpowiedzialności ex contractu	89
5.2. Propozycja de lege ferenda	93
Rozdział III. Kara umowna a wina dłużnika	97
1. Wprowadzenie	97
2. Ogólne reguły odpowiedzialności kontraktowej	99
2.1. Wzruszalne domniemanie winy dłużnika	99
2.2. Postacie winy w odpowiedzialności ex contractu	101
2.3. Adekwatny związek przyczynowy	104
2.4. Okoliczności uwalniające dłużnika od odpowiedzialności kontraktowej	107
2.5. Rozszerzenie odpowiedzialności kontraktowej dłużnika	111
3. Odpowiedzialność dłużnika z tytułu kary umownej za opóźnienie	116
3.1. Poglądy doktryny i judykatury	116
3.2. Kara umowna „za opóźnienie” – problemy z wykładnią	119
3.3. Odpowiedzialność z tytułu kary umownej za opóźnienie na zasadach ogólnych	121
3.4. Odpowiedzialność z tytułu kary umownej za opóźnienie na zasadzie ryzyka	123
4. Klauzula zapłaty sumy pieniężnej skonstruowana na zasadzie swobody umów z art. 3531 k.c.	125
4.1. Klauzula kary umownej a klauzula indemnizacyjna	125
4.2. Umowa o karę umowną a umowa gwarancyjna	127
4.3. Kara umowna za opóźnienie a klauzula gwarancyjna	131
4.4. Koncepcja nietypowej kary umownej	132
5. Wnioski	135
Rozdział IV. Kara umowna w postępowaniu sądowym	139
1. Wysokość kary umownej dochodzonej pozwem	139
1.1. Sposób oznaczenia kary umownej	139
1.2. Maksymalna wysokość kary umownej	141
1.3. Dopuszczalność kumulacji kar umownych	146
2. Zarzut przedawnienia	150
2.1. Termin przedawnienia roszczenia o karę umowną	150
2.2. Termin wymagalności roszczenia o karę umowną	152
2.3. Przerwanie biegu terminu przedawnienia	154
2.4. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia	155
3. Zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oparte na klauzulach generalnych	156
3.1. Uwagi wstępne	156
3.2. Zarzut sprzeczności z zasadami współżycia społecznego	158
3.2.1. Pojęcie zasad współżycia społecznego	158
3.2.2. Wysokość kary umownej a naruszenie zasad współżycia społecznego	159
3.3. Zarzut sprzeczności z naturą (właściwością) instytucji kary umownej	163
3.3.1. Pojęcie natury (właściwości) stosunku prawnego	163
3.3.2. Sankcja sprzeczności z naturą (właściwością) stosunku prawnego	169
3.4. Zarzut nadużycia prawa podmiotowego	172
3.4.1. Pojęcie nadużycia prawa podmiotowego	172
3.4.2. Tymczasowy charakter sankcji nadużycia prawa podmiotowego	173
4. Aktywne formy obrony dłużnika przed zapłatą kary umownej	175
4.1. Charakter powództwa o ustalenie prawa lub stosunku prawnego	175
4.2. Pojęcie interesu prawnego w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego	178
4.3. Kara umowna a powództwo o ustalenie prawa lub stosunku prawnego	180
Rozdział V. Sądowe miarkowanie kary umownej	183
1. Zagadnienia ogólne	183
1.1. Miarkowanie uprawnieniem sądu o charakterze konstytutywnym	183
1.2. Miarkowanie tylko na wyraźny zarzut dłużnika	185
1.3. Uzasadniony interes wierzyciela jako przedmiot ochrony	190
1.4. Miarkowanie z perspektywy ekonomicznej analizy prawa	192
2. Zagadnienia procesowe	195
2.1. Rozkład ciężaru dowodu w sprawie o zapłatę kary umownej	195
2.2. Żądanie miarkowania a uprzednie potrącenie wierzytelności z tytułu kary umownej	198
2.3. Żądanie zmniejszenia kary umownej w drodze powództwa o ukształtowanie	201
3. Podmiotowe kryteria miarkowania kary umownej	205
3.1. Wykonanie zobowiązania w znacznej części	205
3.2. Stopień winy dłużnika	212
3.3. Przyczynienie się wierzyciela do powstania lub zwiększenia szkody	214
4. Przedmiotowe kryteria miarkowania rażąco wygórowanej kary umownej	219
4.1. Bezwzględna wysokość kary umownej	219
4.2. Stosunek wysokości kary umownej do wartości świadczenia	220
4.3. Stosunek wysokości kary umownej do wysokości szkody	221
4.4. Stosunek wysokości kary umownej do wysokości odszkodowania	223
5. Rola instytucji sądowego miarkowania	224
5.1. Otwarty katalog kryteriów oceny rażącego wygórowania	224
5.2. Trudna sytuacja majątkowa dłużnika a miarkowanie	227
5.3. Stopień redukcji kary umownej	231
5.4. Rozważania de lege ferenda	235
Rozdział VI. Kara umowna w zamówieniach publicznych	237
1. Wprowadzenie	237
1.1. Uwagi wstępne	237
1.2. Uwagi systemowe	241
2. Kara umowna z art. 437 ust. 1 pkt 7 lit. a p.z.p. – poglądy doktryny i judykatury	244
2.1. Dopuszczalność regulacji wobec niepieniężnego charakteru zobowiązania	244
2.1.1. Koncepcja zwolnienia dłużnika z obowiązku świadczenia	244
2.1.2. Koncepcja zobowiązania gwarancyjnego	246
2.1.3. Koncepcja odpowiedzialności kontraktowej za niezachowanie należytej staranności	246
2.2. Wadliwość regulacji	248
2.2.1. Wadliwość funkcjonalna	248
2.2.2. Wadliwość konstrukcyjna	250
2.2.3. Nieważność bezwzględna	252
3. Czy podwykonawca ma wobec zamawiającego roszczenie o zapłatę wynagrodzenia?	253
3.1. Koncepcja odpowiedzialności solidarnej zamawiającego i wykonawcy	253
3.2. Zapłata wynagrodzenia podwykonawcy – uprawnienie czy obowiązek zamawiającego?	257
3.3. Konstrukcja odpowiedzialności in solidum	261
4. Sytuacja prawna zamawiającego dokonującego bezpośredniej zapłaty podwykonawcy	263
4.1. Czy zamawiający ma regres do wykonawcy?	263
4.2. Czy zamawiający ma wobec wykonawcy roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia?	265
4.3. Wnioski de lege lata	266
4.4. Rozważania de lege ferenda	269
5. Kara umowna w zamówieniach publicznych a COVID-19	274
5.1. Uwagi wstępne	274
5.2. Ustawowe ograniczenia w dochodzeniu kary umownej w warunkach COVID-19	275
5.2.1. Wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminu przedawnienia	275
5.2.2. Ustawowe ograniczenie potrącenia	279
5.2.3. Ustawowe ograniczenie zaspokojenia z zabezpieczenia należytego wykonania umowy	282
5.3. Wyjątek od zasady dyscypliny finansów publicznych	285
5.4. Sądowa droga ochrony naruszonych praw wykonawcy	286
5.5. Wnioski	287
Zakończenie	289
Literatura	305
Orzecznictwo	315
Źródła prawa krajowego	323
Źródła prawa obcego	327
Akty prawa europejskiego oraz międzynarodowe i europejskie zasady modelowe	329

Rozwiń spis treści Zwiń spis treści

Autorzy

Beata Stryjewska

Beata Stryjewska – doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne; radca prawny; były sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie; mediator wpisany na listę stałych mediatorów Sądu Okręgowego w Warszawie; od 2004 r. wykładowca na zajęciach dla aplikantów zawodów prawniczych w ramach współpracy z Sądem Apelacyjnym w Warszawie, a następnie Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury, Okręgową Radą Adwokacką w Warszawie i Okręgową Izbą Radców Prawnych w Warszawie.