| Zawartość | Nr strony |
|---|
| Wykaz skrótów | 11 |
| | |
| Wstęp | 15 |
| | |
| Rozdział I Pojęcie systemów zautomatyzowanego podejmowania decyzji oraz ich znaczenie dla działalności administracji publicznej | 23 |
| 1. Uwagi wprowadzające | 23 |
| 2. Pojęcie systemów ADM | 25 |
| 3. Systemy ADM a sztuczna inteligencja i algorytmy | 34 |
| 4. Obszary zastosowania systemów ADM | 44 |
| 5. Znaczenie systemów zautomatyzowanego podejmowania decyzji dla administracji publicznej | 53 |
| 6. Podsumowanie | 62 |
| | |
| Rozdział II Zastosowanie systemów zautomatyzowanego podejmowania decyzji w postępowaniu administracyjnym | 65 |
| 1. Wprowadzenie | 65 |
| 2. Pojęcie postępowania administracyjnego | 66 |
| 3. Systemy ADM a postępowanie administracyjne w Polsce | 71 |
| 3.1. Profilowanie osób bezrobotnych | 72 |
| 3.1.1. Brak przejrzystości zautomatyzowanych procedur | 75 |
| 3.1.2. Brak odpowiedniej procedury odwoławczej | 76 |
| 3.1.3. Uproszczenie złożonych sytuacji życiowych | 78 |
| 3.2. Wykrywanie nadużyć podatkowych | 81 |
| 3.3. Waloryzacja świadczeń emerytalnych | 88 |
| 4. Systemy ADM a postępowanie administracyjne na świecie | 91 |
| 4.1. Wykrywanie nadużyć w pobieraniu świadczeń socjalnych w Australii | 93 |
| 4.2. Deportacja oraz uchylenie wizy w Zjednoczonym Królestwie | 99 |
| 4.3. Pozwolenia na wycinkę drzew na obszarze zielonej sieci w Estonii | 105 |
| 5. Podsumowanie | 110 |
| | |
| Rozdział III Europejskie ramy prawne zautomatyzowanego podejmowania decyzji | 113 |
| 1. Wprowadzenie | 113 |
| 2. Ogólne ramy zautomatyzowanego podejmowania decyzji wynikające z RODO | 114 |
| 2.1. Przesłanki wyznaczające zakres zastosowania art. 22 ust. 1 RODO | 116 |
| 2.2. Podstawa prawna zautomatyzowanego podejmowania decyzji przez organy administracji | 124 |
| 2.3. Właściwe środki ochrony praw, wolności i prawnie uzasadnionych interesów osoby, której dane dotyczą. | 129 |
| 2.3.1. Prawo do ludzkiej interwencji | 131 |
| 2.3.2. Prawo do zakwestionowania decyzji | 133 |
| 2.3.3. Prawo do wyrażenia własnego stanowiska | 135 |
| 2.3.4. Prawo do bycia poinformowanym o zasadach podejmowania całkowicie zautomatyzowanych decyzji | 136 |
| 2.4. Automatyczne decydowanie nieobjęte zakresem zastosowania art. 22 ust. 1 RODO | 141 |
| 2.5. Ograniczenie prawa do niepodlegania decyzjom automatycznym | 143 |
| 2.6. Ocena wpływu na ochronę danych osobowych (data protection impact assessment) | 145 |
| 3. Wymogi wobec systemów AI wynikające z AI Act | 151 |
| 3.1. Ogólne założenia AI Act | 151 |
| 3.2. Pojęcie systemu AI | 152 |
| 3.3. Role organu publicznego na gruncie AI Act | 158 |
| 3.4. Zakazane praktyki | 159 |
| 3.5. Systemy wysokiego ryzyka | 161 |
| 3.6. Ocena skutków dla praw podstawowych (fundamental rights impact assessment) | 167 |
| 3.7. Systemy ograniczonego ryzyka w zakresie transparentności | 171 |
| 3.8. Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania | 173 |
| 3.9. Stosunek do istniejących regulacji | 174 |
| 4. Podsumowanie | 178 |
| | |
| Rozdział IV Uwarunkowania aksjologiczne stosowania systemów zautomatyzowanego podejmowania decyzji w postępowaniu administracyjnym | 181 |
| 1. Wprowadzenie | 181 |
| 2. Aksjologia postępowania administracyjnego | 183 |
| 3. Automatyzacja a demokratyczne państwo prawne | 187 |
| 3.1. Systemy regułowe | 191 |
| 3.2. Systemy oparte na uczeniu maszynowym | 193 |
| 4. Automatyzacja a sprawiedliwość proceduralna | 197 |
| 4.1. Prawda obiektywna | 203 |
| 4.2. Czynny udział w postępowaniu | 206 |
| 4.3. Prawo do zaskarżenia decyzji | 211 |
| 5. Automatyzacja a władza dyskrecjonalna organu | 218 |
| 6. Automatyzacja a proporcjonalność | 225 |
| 7. Podsumowanie | 231 |
| | |
| Rozdział V Modele kontroli systemów zautomatyzowanego podejmowania decyzji w postępowaniu administracyjnym | 235 |
| 1. Wprowadzenie | 235 |
| 2. Kontrola administracji publicznej | 236 |
| 2.1. Pojęcie kontroli i jej znaczenie | 236 |
| 2.2. Przedmiot kontroli | 242 |
| 2.3. Kryteria kontroli | 243 |
| 2.4. Moment kontroli | 246 |
| 2.5. Podmioty kontrolujące | 247 |
| 2.6. Podsumowanie | 249 |
| 3. Pojęcie modelu kontroli | 250 |
| 4. Kontrola automatycznych aktów administracyjnych w toku instancji administracyjnej | 254 |
| 4.1. Uwagi ogólne | 254 |
| 4.2. Przedmiot | 257 |
| 4.3. Kryterium | 261 |
| 4.4. Moment | 262 |
| 4.5. Podmioty kontrolujące | 263 |
| 4.5.1. Kontrola indywidualna – strona postępowania | 263 |
| 4.5.2. Kontrola funkcjonalna – autokontrola organu | 264 |
| 4.5.3. Kontrola instytucjonalna – organ odwoławczy | 266 |
| 4.5.4. Kontrola uzupełniająca – podmioty na prawach strony | 267 |
| 4.6. Podsumowanie | 270 |
| 5. Kontrola automatycznych aktów administracyjnych przed sądem | 270 |
| 5.1. Uwagi ogólne | 270 |
| 5.2. Przedmiot | 272 |
| 5.2.1. Automatyczny akt administracyjny | 272 |
| 5.2.2. Samoistna kontrola aktów z zakresu administracji publicznej mających wpływ na treść decyzji | 278 |
| 5.3. Kryterium | 282 |
| 5.4. Moment | 286 |
| 5.5. Podmioty kontrolujące | 288 |
| 5.5.1. Kontrola indywidualna – skarżący | 288 |
| 5.5.2. Kontrola funkcjonalna – autokontrola organu | 289 |
| 5.5.3. Kontrola uzupełniająca – prokurator, rzecznicy oraz organizacje społeczne | 290 |
| 5.6. Podsumowanie | 292 |
| 6. Kontrola systemów teleinformatycznych służących do realizacji zadań publicznych | 293 |
| 6.1. Uwagi ogólne | 293 |
| 6.2. Przedmiot | 295 |
| 6.3. Kryterium | 299 |
| 6.4. Moment | 303 |
| 6.5. Podmioty kontrolujące | 305 |
| 6.5.1. Kontrola indywidualna | 305 |
| 6.5.2. Kontrola funkcjonalna – podmiot publiczny | 305 |
| 6.5.3. Kontrola instytucjonalna – właściwy organ kontrolny | 306 |
| 6.5.4. Kontrola uzupełniająca | 309 |
| 6.6. Podsumowanie | 309 |
| 7. Kontrola zautomatyzowanego przetwarzania danych w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowych | 310 |
| 7.1. Uwagi ogólne | 310 |
| 7.2. Przedmiot | 312 |
| 7.3. Kryterium | 314 |
| 7.4. Moment | 316 |
| 7.5. Podmioty kontrolujące | 318 |
| 7.5.1. Kontrola indywidualna – jednostka | 318 |
| 7.5.2. Kontrola funkcjonalna – podmiot przetwarzający dane osobowe | 322 |
| 7.5.3. Kontrola instytucjonalna – Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych | 327 |
| 7.5.4. Kontrola uzupełniająca – sąd administracyjny, sąd powszechny, trybunały, RPO, prokurator | 335 |
| 7.6. Podsumowanie | 341 |
| 8. Kontrola systemu AI w rozumieniu przepisów AI Act | 342 |
| 8.1. Uwagi ogólne | 342 |
| 8.2. Przedmiot | 343 |
| 8.3. Kryterium | 344 |
| 8.4. Moment | 345 |
| 8.5. Podmioty kontrolujące | 346 |
| 8.5.1. Kontrola indywidualna – jednostka | 346 |
| 8.5.2. Kontrola funkcjonalna – operator systemu AI | 352 |
| 8.5.3. Kontrola instytucjonalna – organ nadzoru rynku | 356 |
| 8.5.4. Kontrola uzupełniająca – SOKiK, trybunały, RPO, prokurator, podmioty społeczeństwa obywatelskiego | 365 |
| 8.6. Podsumowanie | 369 |
| 9. Wpływ przyjętego modelu na założenia sprawiedliwości proceduralnej | 370 |
| 9.1. Prawda materialna | 371 |
| 9.2. Udział w postępowaniu strony | 375 |
| 9.3. Prawo do wniesienia środka zaskarżenia | 377 |
| 9.4. Podsumowanie | 380 |
| 10. Podsumowanie | 380 |
| | |
| Rozdział VI: Kontrola systemów zautomatyzowanego podejmowania decyzji w ujęciu prawnoporównawczym | 385 |
| 1. Wprowadzenie | 385 |
| 2. Algorytmiczne oceny wpływu | 386 |
| 3. Wzorcowe zasady EIP | 388 |
| 4. Dyrektywa kanadyjska | 393 |
| 5. Algorithmic Accountability Act 2025 | 396 |
| 6. Podsumowanie | 403 |