Opis publikacji

Książka w przystępny i usystematyzowany sposób przedstawia zagadnienia z zakresu postępowania administracyjnego ogólnego, obejmujące: pojęcie, rodzaje, zasady ogólne oraz przebieg postępowania administracyjnego, kwestie dotyczące podmiotów postępowania – organu administracji, strony, podmiotów na prawach strony oraz innych uczestników. Szczegółowo omawia zarówno rozstrzygnięcia podejmowane w toku postępowania (w tym decyzje, postanowienia, ugody i milczące załatwienie sprawy), jak i zwyczajne środki zaskarżenia, takie jak: odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zażalenie.

Istotną część publikacji stanowią zagadnienia związane z weryfikacją decyzji i postanowień ostatecznych, w tym wznowieniem postępowania, stwierdzeniem nieważności oraz odwołalności fakultatywnej i subsydiarnej. Autorzy poruszają również problematykę administracyjnych kar pieniężnych, opłat i kosztów p...

Książka w przystępny i usystematyzowany sposób przedstawia zagadnienia z zakresu postępowania administracyjnego ogólnego, obejmujące: pojęcie, rodzaje, zasady ogólne oraz przebieg postępowania administracyjnego, kwestie dotyczące podmiotów postępowania – organu administracji, strony, podmiotów na prawach strony oraz innych uczestników. Szczegółowo omawia zarówno rozstrzygnięcia podejmowane w toku postępowania (w tym decyzje, postanowienia, ugody i milczące załatwienie sprawy), jak i zwyczajne środki zaskarżenia, takie jak: odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zażalenie.

Istotną część publikacji stanowią zagadnienia związane z weryfikacją decyzji i postanowień ostatecznych, w tym wznowieniem postępowania, stwierdzeniem nieważności oraz odwołalności fakultatywnej i subsydiarnej. Autorzy poruszają również problematykę administracyjnych kar pieniężnych, opłat i kosztów postępowania administracyjnego oraz postępowania egzekucyjnego w administracji – jego zakresu, zasad, podmiotów, przebiegu, środków egzekucyjnych, środków prawnych, kosztów i postępowania zabezpieczającego.

Drugie wydanie uwzględnia najnowsze zmiany dotyczące m.in.:

doręczeń przy niemożności ustalenia adresu,
umorzenia postępowania po jego zawieszeniu,
administracyjnych kar pieniężnych,
obowiązków organu I instancji po uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy,
mediacji (charakteru sprawy mediacyjnej i adnotacji mediacyjnej).

Publikacja przeznaczona jest dla studentów prawa i administracji oraz aplikantów zawodów prawniczych. Może być także przydatna nauczycielom akademickim w pracy naukowej i dydaktycznej oraz sędziom, adwokatom, radcom prawnym i urzędnikom w praktyce zawodowej.

Opis publikacji aktualny na dzień: 2026-06-09

Zobacz spis treści

Dostęp do programu LEX Testy

Kupując publikację otrzymasz 3-miesięczny dostęp do programu LEX Testy z zakresu Prawo administracyjne oraz roczny dostęp do programu LEX Student - aktualnej bazy wiedzy prawniczej: krajowe i europejskie akty prawne, orzecznictwo i procedury.

Kody dostępu znajdziesz w książce w formie zdrapki lub po zakupie e-booka w potwierdzeniu zamówienia. W przypadku zamówienia pakietu książka + e-book, kody otrzymasz w książce w formie zdrapki.

Dostęp możesz aktywować w dowolnym momencie – tak, aby skorzystać z niego wtedy, gdy będzie Ci najbardziej potrzebny.

Fragment dla Ciebie

Nie możesz się zdecydować? Przeczytaj fragment publikacji!

Przeczytaj fragment

Informacje

Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska

Kraj produkcji: Polska

Producent: Wolters Kluwer Polska

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 2

Liczba stron: 512

Seria: Akademicka z testami

Rodzaj: Podręcznik Testy

Okładka:

Format: B5

Towar w kategorii: Prawo i postępowanie administracyjne

Wersja publikacji: Książka papier + Smarteca (App) + Ebook

ISBN: 978-83-8438-310-0, pdf 978-83-8438-436-7, epub 978-83-8438-440-4

Kod towaru: KAM-4810 W02P01, EBO-3844 W02P01, EBO-3844 W02E01

Dane producenta: Wolters Kluwer Polska sp. z o.o. | Przyokopowa 33 | 01-208 | Warszawa | PL | pl-obsluga.profinfo@wolterskluwer.com | +48 801 04 45 45

Spis treści

...

Spis treści „Postępowanie administracyjne - ogólne i egzekucyjne”
Zawartość	Nr strony
Wykaz skrótów	13

Rozdział I Zagadnienia ogólne	15
1. Pojęcie postępowania administracyjnego i jego rodzaje	15
2. Prawo o postępowaniu administracyjnym, jego cele i geneza	18

Spis treści „Postępowanie administracyjne - ogólne i egzekucyjne”
Zawartość	Nr strony
Wykaz skrótów	13

Rozdział I Zagadnienia ogólne	15
1. Pojęcie postępowania administracyjnego i jego rodzaje	15
2. Prawo o postępowaniu administracyjnym, jego cele i geneza	18
3. Rodzaje postępowań uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego i ich charakter prawny	22
4. Przesłanki pozytywne obowiązywania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w ogólnym postępowaniu administracyjnym	25
5. Przesłanki pozytywne obowiązywania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w pozostałych postępowaniach kodeksowych	31
6. Przesłanka negatywna – wyłączenia spod mocy obowiązującej Kodeksu	34

Rozdział II Podmioty postępowania administracyjnego	43
1. Organ administracji publicznej	43
1.1. Pojęcie organów administracji publicznej	43
1.2. Właściwość organów administracji publicznej	45
1.3. Spory o właściwość	48
1.4. Instytucja wyłączenia	50
2. Strona postępowania administracyjnego	56
2.1. Pojęcie strony	56
2.2. Zdolność administracyjnoprawna i zdolność administracyjnoprocesowa	61
2.3. Pełnomocnictwo	65
2.4. Następstwo procesowe	68
2.5. Współuczestnictwo	70
3. Podmioty na prawach strony	73
3.1. Pojęcie podmiotu na prawach strony	73
3.2. Organizacja społeczna	74
3.3. Prokurator	79
3.4. Rzecznik Praw Obywatelskich	83
3.5. Rzecznik Praw Dziecka	83
3.6. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców	84
3.7. Pozostałe podmioty na prawach strony	85
4. Inni uczestnicy postępowania administracyjnego	86

Rozdział III Zasady ogólne postępowania administracyjnego	87
1. Cechy charakterystyczne i funkcje zasad ogólnych postępowania administracyjnego	87
2. Katalog zasad ogólnych postępowania administracyjnego	89
2.1. Zasada praworządności	89
2.2. Zasada prawdy obiektywnej (materialnej)	91
2.3. Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli	94
2.4. Zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony	96
2.5. Zasada współdziałania organów administracji publicznej	98
2.6. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie	99
2.7. Zasada poszanowania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw	101
2.8. Zasada informowania	104
2.9. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu	106
2.10. Zasada przekonywania	107
2.11. Zasada szybkości i prostoty postępowania	109
2.12. Zasada koncyliacyjności	110
2.13. Zasada pisemności postępowania	111
2.14. Zasada oceny działania organów administracji publicznej	114
2.15. Zasada dwuinstancyjności	115
2.16. Zasada (względnej) trwałości decyzji ostatecznych	116
2.17. Zasada sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych	119

Rozdział IV Czynności techniczno-procesowe	121
1. Podanie	121
1.1. Pojęcie podania	121
1.2. Sposoby wnoszenia podania	122
1.3. Wymogi formalne co do treści podania	124
1.4. Braki formalne podania i ich usuwanie	126
2. Doręczenia	127
2.1. Zagadnienia ogólne	127
2.2. Sposoby dokonywania doręczeń	128
2.2.1. Doręczenia elektroniczne	128
2.2.2. Doręczenia tradycyjne	136
2.2.3. Pozostałe formy informowania o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej	142
3. Wezwania	145
4. Utrwalanie czynności procesowych	147
4.1. Uwagi wstępne	147
4.2. Protokoły	147
4.3. Adnotacje	149
4.4. Metryki	149
5. Udostępnianie akt	150
6. Terminy	152
6.1. Pojęcie terminu	152
6.2. Zasady obliczania terminów procesowych	154
6.3. Zasady przywracania terminów procesowych	155

Rozdział V Postępowanie przed organem I instancji	159
1. Wszczęcie postępowania administracyjnego i jego skutki	159
2. Czynności wstępne	166
3. Postępowanie wyjaśniające	173
3.1. Postępowanie wyjaśniające a postępowanie dowodowe	173
3.2. Katalog środków dowodowych	174
3.3. Zasady postępowania dowodowego	180
3.4. Formy postępowania dowodowego	186
4. Postępowanie mediacyjne	190
5. Postępowanie uproszczone	197
6. Zawieszenie postępowania	202

Rozdział VI Rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym	211
1. Rodzaje rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym	211
2. Decyzje administracyjne	213
2.1. Charakter prawny i rodzaje decyzji	213
2.2. Elementy decyzji	223
2.3. Związanie decyzją i jej wykonalność	228
2.4. Rektyfikacja decyzji	235
3. Milczące załatwienie sprawy	238
3.1. Charakter prawny, zakres stosowania i postaci milczącego załatwienia sprawy	238
3.2. Termin milczącego załatwienia sprawy	242
3.3. Zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy	243
3.4. Skutki milczącego załatwienia sprawy	245
4. Postanowienia	246
4.1. Charakter prawny i rodzaje postanowień	246
4.2. Elementy postanowień	249
4.3. Odpowiednie stosowanie przepisów o decyzjach	249
5. Ugoda administracyjna	250
5.1. Charakter prawny i przesłanki zawarcia ugody administracyjnej	250
5.2. Tryb zawarcia ugody administracyjnej	252
5.3. Forma i elementy ugody administracyjnej	252
5.4. Związanie ugodą i jej wykonalność	253

Rozdział VII Zwyczajne środki zaskarżenia	257
1. Zwyczajne środki zaskarżenia a administracyjny tok instancji	257
2. Odwołanie	259
2.1. Przedmiot odwołania	259
2.2. Legitymacja procesowa	261
2.3. Wymagania odwołania	264
2.4. Skutki prawne odwołania	267
3. Postępowanie odwoławcze	268
3.1. Wszczęcie postępowania odwoławczego	268
3.1.1. Czynności organu I instancji	268
3.1.2. Czynności organu odwoławczego	271
3.2. Postępowanie wyjaśniające	274
3.3. Rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym	276
3.3.1. Rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego	276
3.3.2. Zakaz reformationis in peius	284
4. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy	286
4.1. Charakter prawny wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy	286
4.2. Postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy	289
5. Zażalenie	291
5.1. Charakter prawny zażalenia	291
5.2. Postępowanie zażaleniowe	293

Rozdział VIII Weryfikacja decyzji i postanowień ostatecznych	297
1. Uwagi wstępne	297
2. Wznowienie postępowania	299
2.1. Przedmiot i przesłanki wznowienia postępowania	299
2.2. Tryb wznowienia	308
2.3. Rodzaje decyzji w postępowaniu wznowieniowym	310
3. Nieważność decyzji	312
3.1. Przedmiot i przesłanki postępowania nieważnościowego	312
3.2. Tryb stwierdzania nieważności	319
3.3. Rodzaje decyzji w postępowaniu nieważnościowym	321
4. Nieakt a nieważność	323
5. Odwołalność fakultatywna	325
6. Odwołalność subsydiarna	331
7. Weryfikacja związana z kontrolą wykonania decyzji	334
8. Odwołalność szczególna	337

Rozdział IX Administracyjne kary pieniężne	339
1. Uwagi wstępne	339
2. Zakres zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o administracyjnych karach pieniężnych	341
3. Zasada prawa międzyczasowego – lex mitior retro agit	345
4. Dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej	346
5. Niedopuszczalność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i ulgi w jej wykonaniu	348
6. Przedawnienie nałożenia i egzekucji administracyjnej kary pieniężnej	353

Rozdział X Niejurysdykcyjne postępowania uproszczone	355
1. Wprowadzenie	355
2. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń	356
2.1. Pojęcie zaświadczenia i jego charakter prawny	356
2.2. Przebieg postępowania w sprawie wydania zaświadczenia	357
2.3. Zakaz żądania zbędnych zaświadczeń	362
3. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków	364
3.1. Pojęcie skargi, wniosku i petycji	364
3.2. Przebieg postępowania skargowo-wnioskowego	366

Rozdział XI Opłaty i koszty w postępowaniu administracyjnym	375
1. Funkcje kosztów postępowania	375
2. Rodzaje należności	376
2.1. Uwagi wstępne	376
2.2. Opłaty	377
2.3. Koszty postępowania	379
2.4. Inne należności	381
3. Zasady ponoszenia opłat, kosztów i innych należności	381

Rozdział XII Europeizacja postępowania administracyjnego	387
1. Charakter prawny europeizacji postępowania administracyjnego	387
2. Europeizacja norm kodeksowych	389
2.1. Jednorodność aksjologiczna zasad ogólnych	389
2.2. Europejska współpraca administracyjna	391
2.3. Obowiązek informacyjny w zakresie ochrony danych	393
2.4. Wznowienie postępowania na skutek orzeczenia TSUE	396

3. Kształtowanie się zintegrowanych z prawem Unii Europejskiej postępowań administracyjnych	398

Rozdział XIII Postępowanie egzekucyjne w administracji	409
1. Podstawowe założenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego	409
1.1. Cechy charakterystyczne postępowania egzekucyjnego i egzekucji administracyjnej	409
1.2. Postępowanie egzekucyjne a jurysdykcyjne postępowanie administracyjne	413
2. Zasady ogólne postępowania egzekucyjnego	415
2.1. Charakter zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego	415
2.2. Zasada celowości	415
2.3. Zasada obowiązku prowadzenia egzekucji	416
2.4. Zasady dotyczące stosowania środków egzekucyjnych	416
2.5. Zasada współpracy	417
2.6. Zasada zagrożenia	418
2.7. Zasada poszanowania minimum egzystencji	419
2.8. Zasada prowadzenia egzekucji w sposób najmniej uciążliwy dla zobowiązanego	420
2.9. Zasada gospodarnego prowadzenia egzekucji	420
2.10. Zasada niezależności środków egzekucyjnych od środków represyjnych	421
3. Podmioty postępowania egzekucyjnego	422
3.1. Katalog podmiotów	422
3.2. Organy egzekucyjne i ich właściwość	422
3.3. Organ rekwizycyjny	425
3.4. Egzekutor i poborca skarbowy	425
3.5. Komornik skarbowy	425
3.6. Wierzyciel	426
3.7. Zobowiązany	427
3.8. Organy nadzorujące	428
3.9. Organy pomocnicze i organy asystujące	429
3.10. Dłużnik zajętej wierzytelności	429
3.11. Osoby trzecie	430
3.12. Świadkowie	431
3.13. Biegły skarbowy, biegły sądowy i rzeczoznawca majątkowy	431
3.14. Dozorca zajętej ruchomości i zarządca nieruchomości	432

4. Przebieg postępowania egzekucyjnego	433
4.1. Stadia postępowania egzekucyjnego	433
4.2. Zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego	437
4.3. Zbieg egzekucji	442

5. Środki egzekucyjne	444
5.1. Charakter prawny środków egzekucyjnych	444
5.2. Środki egzekucyjne należności pieniężnych	445
5.3. Środki egzekucyjne obowiązków niepieniężnych	456

6. Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym	459
6.1. Podstawowe środki prawne uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji	459
6.2. Szczególne środki prawne uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji	466
6.3. Środki ochrony sądowej	468

7. Postępowanie zabezpieczające	472

8. Koszty egzekucyjne	476

Bibliografia	485

Skorowidz	499

O autorach	509

Autorzy

Dagmara Gut

Dagmara Gut [ORCID: 0000-0003-2761-4486] – magister prawa, asystent w Katedrze Postępowania Administracyjnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; radca prawny.

Małgorzata Jaśkowska

Małgorzata Jaśkowska [ORCID: 0000-0002-2696-7733] – doktor habilitowany nauk prawnych, profesor uczelni; wieloletni kierownik Katedry Postępowania Administracyjnego UKSW w Warszawie; sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie spoczynku; autorka około 120 publikacji z zakresu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego oraz dostępu do informacji publicznej; współautorka komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego, podręcznika z postępowania administracyjnego (ogólnego i egzekucyjnego) oraz podręcznika z postępowania sądowoadministracyjnego.

Konrad Łuczak

Martyna Wilbrandt-Gotowicz

Martyna Wilbrandt-Gotowicz – doktor habilitowana nauk prawnych, profesor uczelni; kierownik Katedry Postępowania Administracyjnego w Instytucie Nauk Prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; autorka wielu monografii, podręczników i artykułów naukowych z zakresu postępowania administracyjnego i przed sądami administracyjnymi.