SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów11
Wstęp15
Rozdział I
Pojęcie administracji, jej cechy i funkcje17
1.Pojęcie administracji17
2.Cechy administracji22
3.Funkcje administracji i jej podziały24
4.Sprawa administracyjna, sprawa z zakresu administracji publicznej31
Rozdział II
Geneza, charakterystyka i definicje prawa administracyjnego37
1.Geneza prawa administracyjnego37
2.Prawo administracyjne a inne gałęzie prawa39
3.Zakres, wewnętrzna systematyka i cechy prawa administracyjnego44
4.Definicje prawa administracyjnego49
4.1.Zagadnienia wprowadzające49
4.2.Przegląd definicji prawa administracyjnego w doktrynie wybranych państw51
4.3.Wybrane definicje prawa administracyjnego w polskiej doktrynie przedwojennej53
4.4.Wybrane definicje prawa administracyjnego w polskiej doktrynie powojennej54
5.Europeizacja prawa administracyjnego59
Rozdział III
Podstawowe pojęcia prawa administracyjnego79
1.Stosunek administracyjnoprawny. Sytuacja administracyjnoprawna79
2.Cel publiczny, interes publiczny i dobro wspólne87
3.Publiczne prawo podmiotowe93
4.Władztwo administracyjne (państwowe) i sankcja administracyjna101
4.1.Władztwo administracyjne101
4.2.Sankcja administracyjna103
5.Uznanie administracyjne – władza dyskrecjonalna111
6.Dobra publiczne, świadczenia publiczne, obowiązki publiczne126
Rozdział IV
Zasady prawa administracyjnego i organizacji administracji135
1.Pojęcie, cechy i typologia zasad prawa administracyjnego135
2.Rodzaje zasad i ich charakterystyka142
2.1.Zasada demokratycznego państwa prawnego142
2.2.Zasada legalności, zasada równości wobec prawa i zasada sprawiedliwości społecznej151
2.3.Zasada ochrony godności człowieka160
2.4.Zasada proporcjonalności175
2.5.Zasada jawności administracyjnej187
2.6.Prawo do sądu200
2.7.Zasady postępowania administracyjnego206
2.7.1.Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego206
2.7.2.Zasada dwuinstancyjności209
2.7.3.Zasada sprawiedliwości proceduralnej211
2.8.Zasada pomocniczości (subsydiarności)214
2.9.Zasady centralizacji i decentralizacji oraz koncentracji i dekoncentracji220
2.10.Zasada kompetencyjności227
2.11.Dualizm i monizm w administracji230
2.12.Zasada zespolenia administracyjnego233
2.13.Zasada sprawności działań administracji (zasada efektywności)236
2.14.Zasada dobrej administracji241
Rozdział V
Źródła prawa administracyjnego249
1.Pojęcie prawa, określenie i charakterystyka systemu oraz źródeł prawa administracyjnego249
1.1.Źródła prawa administracyjnego w systemie prawa249
1.2.Delimitacja źródeł prawa256
1.3.Źródła prawa Unii Europejskiej w systemie źródeł polskiego prawa257
2.Konstytucja, ustawy i umowy międzynarodowe269
3.Akty prawne powszechnie obowiązujące, pochodzące od naczelnych organów władzy wykonawczej, akty prawa wewnętrznego i swoiste źródła prawa278
3.1.Akty prawne powszechnie obowiązujące, pochodzące od naczelnych organów władzy wykonawczej278
3.2.Akty prawa wewnętrznego281
3.3.Inne swoiste źródła prawa284
3.4.Znaczenie zwyczaju, orzecznictwa sądowego i doktryny286
4.Prawo miejscowe289
5.Ogłaszanie źródeł prawa305
6.Wykładnia prawa administracyjnego313
7.Luki i analogia w prawie administracyjnym321
Rozdział VI
Podmioty administrujące335
1.Pojęcie podmiotów administrujących i systemu administracji publicznej335
2.Cele i zadania, kompetencja i właściwość336
3.Pojęcie i rodzaje organów administracji publicznej, władza i urząd338
4.Zakład publiczny (administracyjny)343
5.Inne podmioty administrujące – agencje, instytucje, przedsiębiorstwa, spółki prawa publicznego, fundacje, organizacje społeczne347
5.1.Agencje347
5.2.Instytucje349
5.3.Przedsiębiorstwa350
5.4.Spółki prawa publicznego351
5.5.Fundacje352
5.6.Organizacje społeczne355
6.Powiązania organizacyjne i funkcjonalne między podmiotami administrującymi360
7.Instytucja zlecania funkcji z zakresu administracji publicznej i prywatyzacja zadań publicznych370
7.1.Zlecanie funkcji z zakresu administracji publicznej370
7.2.Prywatyzacja zadań publicznych372
Rozdział VII
Podział terytorialny377
1.Pojęcie podziału terytorialnego i jego rodzaje377
2.Ewolucja podziału terytorialnego378
3.Aktualny podział terytorialny381
3.1.Zasadniczy podział terytorialny382
3.1.1.Gmina383
3.1.2.Powiat386
3.1.3.Województwo389
3.2.Podział pomocniczy390
3.3.Podziały terytorialne specjalne392
Rozdział VIII
Ustrój administracji państwowej401
1.Administracja centralna401
1.1.Zagadnienia wstępne401
1.2.Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej402
1.3.Rada Ministrów403
1.4.Prezes Rady Ministrów410
1.5.Ministrowie413
1.6.Organy centralne (kierownicy urzędów centralnych)416
2.Terenowa administracja rządowa420
2.1.Zagadnienia wstępne420
2.2.Wojewoda420
2.3.Rządowa administracja zespolona w województwie425
2.4.Wojewódzka administracja niezespolona428
Rozdział IX
Samorząd terytorialny433
1.Geneza, pojęcie i cechy samorządu terytorialnego433
1.1.Geneza samorządu terytorialnego433
1.2.Pojęcie i cechy samorządu terytorialnego436
2.Struktura organizacyjna samorządu terytorialnego445
2.1.Strukturalny model samorządu terytorialnego445
2.1.1.Gmina (miasto na prawach powiatu)446
2.1.2.Powiat448
2.1.3.Województwo samorządowe448
2.2.Formy demokracji bezpośredniej448
2.2.1.Referendum lokalne449
2.2.2.Zebranie wiejskie w sołectwie, ogólne zebranie mieszkańców w osiedlu454
2.2.3.Konsultacje z mieszkańcami455
2.2.4.Budżet obywatelski456
2.2.5.Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza457
2.3.Formy demokracji pośredniej458
2.3.1.Organy stanowiące i kontrolne jednostek samorządu terytorialnego459
2.3.2.Organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego475
2.4.Struktura organizacyjna jednostek pomocniczych490
2.5.Relacje między jednostkami samorządu terytorialnego495
3.Zadania samorządu terytorialnego509
3.1.Klasyfikacja zadań samorządu terytorialnego509
3.2.Zadania gminy511
3.3.Zadania powiatu512
3.4.Zadania województwa513
3.5.Sprzyjanie solidarności międzypokoleniowej, upowszechnianie idei samorządowej i tworzenie warunków do pobudzania aktywności obywatelskiej516
3.6.Działalność gospodarcza jednostek samorządu terytorialnego517
3.6.1.Zakres prawnej dopuszczalności prowadzenia działalności gospodarczej przez jednostki samorządu terytorialnego517
3.6.2.Organizacyjno-prawne formy prowadzenia działalności gospodarczej przez jednostki samorządu terytorialnego519
4.Współdziałanie i „ruch zadań” w systemie samorządu terytorialnego521
4.1.Współdziałanie międzygminne522
4.2.Współdziałanie powiatów527
4.2.1.Związki powiatów527
4.2.2.Porozumienia powiatów528
4.2.3.Stowarzyszenia powiatów529
4.3.Współdziałanie gmin i powiatów529
4.3.1.Związki powiatowo-gminne529
4.3.2.Związki powiatowo-gminne w celu wspólnej obsługi530
4.3.3.Związki powiatowo-gminne, związki międzygminne, stowarzyszenia, porozumienia powiatowo-gminne530
4.4.Współdziałanie województw (z udziałem województw)530
4.5.Uczestnictwo jednostek samorządu terytorialnego w międzynarodowych zrzeszeniach społeczności lokalnych i regionalnych532
4.6.Uwagi końcowe533
5.Kontrola i nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego544
5.1.Pojęcie, cechy, kryteria i organy nadzoru544
5.2.Środki nadzoru548
5.3.Nadzór regionalnych izb obrachunkowych551
5.4.Samorządowe kolegia odwoławcze552
5.5.Sądowa kontrola działalności samorządu terytorialnego552
Rozdział X
Prawne formy działania administracji publicznej557
1.Pojęcie i rodzaje prawnych form działania administracji557
2.Akty normatywne i akty generalne stosowania prawa563
2.1.Akty normatywne563
2.2.Akty generalne stosowania prawa566
3.Akty administracyjne – pojęcie i rodzaje568
4.Polecenie służbowe575
5.Ugody, porozumienia administracyjne, umowy publicznoprawne, publiczne, administracyjne, umowy cywilne578
6.Przyrzeczenie publiczne (administracyjne)589
7.Czynności materialno-techniczne594
8.Tworzenie planów, programów i strategii600
9.Działalność społeczno-organizatorska604
Rozdział XI
Kontrola administracji609
1.Pojęcie, cechy i rodzaje kontroli609
2.Kontrola sądowa administracji614
2.1.Zagadnienia ogólne614
2.2.Sądownictwo administracyjne616
2.3.Rola innych sądów w zabezpieczaniu legalności działania administracji626
3.Trybunał Konstytucyjny627
4.Trybunał Stanu629
5.Kontrola pozasądowa administracji632
5.1.Kontrola Najwyższej Izby Kontroli632
5.2.Kontrola administracji sprawowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich641
5.3.Kontrola administracji sprawowana przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych649
5.4.Kontrola społeczna653
6.Kontrola wewnętrzna administracji663
6.1.Kontrola wewnętrzna sensu stricto664
6.1.1.Kontrola w administracji rządowej664
6.1.2.Kontrola w samorządzie terytorialnym669
6.1.3.Kontrola regionalnych izb obrachunkowych671
6.1.4.Kontrola zarządcza673
6.1.5.Audyt wewnętrzny674
6.1.6.Kontrola instancyjna678
6.1.7.Kontrola prokuratorska680
6.2.Kontrola wewnętrzna sensu largo684
Autorzy689
Skorowidz691