| | |
| Zawartość | Nr strony |
|---|
| Wstęp | XVII |
| | |
| Wstęp do drugiego wydania | XIX |
| | |
| Wstęp do trzeciego wydania | XXI |
| | |
| Wstęp do czwartego wydania | XXIII |
| | |
| Wstęp do piątego wydania | XXV |
| | |
| Wstęp do szóstego wydania | XXVII |
| | |
| Wstęp do siódmego wydania | XXIX |
| | |
| Wstęp do ósmego wydania | XXXI |
| | |
| Wykaz skrótów | XXXIII |
| | |
| Opracowania encyklopedyczne i słowniki, podręczniki, wybory źródeł, prace pomocnicze | XXXVII |
| | |
| Wprowadzenie | |
| | |
| Rozdział I. Znaczenie nauki prawa rzymskiego | 1 |
| § 1. Rola prawa rzymskiego w nauczaniu prawa | 1 |
| § 2. Znaczenie terminu „prawo rzymskie” | 3 |
| § 3. Znaczenie prawa rzymskiego w dziejach prawa w Europie | 5 |
| I. Korzenie współczesnej Europy | 7 |
| II. Prawo rzymskie jako podstawa współczesnego prawa prywatnego | 8 |
| III. Prawo rzymskie jako podstawa historycznego spojrzenia na prawo | 10 |
| | |
| Rozdział II. Rzymskie definicje prawa, systematyzacje prawa i pojęcia prawne | 13 |
| § 4. Definicja prawa | 13 |
| I. Uwagi wstępne | 14 |
| II. Elementy definicji prawa w tekstach jurystów rzymskich | 16 |
| § 5. Podziały prawa | 17 |
| I. Znaczenie podziałów w definiowaniu prawa | 17 |
| II. Zasada personalności prawa i wynikające z niej podziały prawa | 18 |
| 1. Zasada personalności a zasada terytorialności prawa | 18 |
| 2. Ius civile | 19 |
| 3. Ius gentium | 20 |
| 4. Ius honorarium | 21 |
| 5. Ius vetus – ius novum | 21 |
| III. Podział prawa na ius strictum i ius aequum | 22 |
| IV. Podział prawa na publiczne i prywatne | 24 |
| V. Podział stosunków prawnych na stosunki chronione za pomocą actiones in rem oraz actiones in personam | 25 |
| 1. Uwagi wstępne | 25 |
| 2. Prawa władcze skuteczne erga omnes | 25 |
| 3. Prawa względne, skuteczne wobec określonych osób (inter partes) | 26 |
| § 6. Rzymskie systematyzacje prawa prywatnego | 28 |
| I. Znaczenie systematyki prawa | 28 |
| II. Systematyka ustawy XII tablic | 28 |
| III. Systematyka edyktowa | 31 |
| IV. Systematyka naukowa | 31 |
| 1. Idee Cycerona dotyczące sposobu przedstawiania prawa | 31 |
| 2. Systematyka Instytucji Gaiusa | 32 |
| 3. Systematyka pandektowa | 34 |
| § 7. Zdarzenia wywołujące skutki prawne | 34 |
| I. Uwagi wstępne | 35 |
| II. Działania prawne – pojęcie i klasyfikacja | 35 |
| 1. Pojęcie | 35 |
| 2. Czynności formalne i nieformalne | 36 |
| 3. Czynności jednostronne i dwustronne | 37 |
| 4. Czynności między żyjącymi (inter vivos) i na wypadek śmierci (mortis causa) | 37 |
| 5. Czynności rozporządzające i zobowiązujące | 37 |
| 6. Czynności odpłatne i nieodpłatne (pod tytułem darmym) | 38 |
| 7. Czynności przyczynowe (kauzalne) i czynności abstrakcyjne (oderwane) | 38 |
| 8. Czynności fiducjarne | 40 |
| III. Elementy czynności prawnej | 40 |
| 1. Essentialia, naturalia i accidentalia negotii | 40 |
| 2. Warunek | 41 |
| a. Warunki zawieszające i rozwiązujące | 42 |
| b. Warunki potestatywne, kazualne i mieszane | 42 |
| c. Warunki dodatnie i ujemne | 43 |
| 3. Termin | 43 |
| 4. Polecenie | 44 |
| IV. Oświadczenie woli i jego wady | 44 |
| 1. Zamierzona rozbieżność między wolą a oświadczeniem | 44 |
| 2. Niezamierzona rozbieżność między wolą a oświadczeniem | 45 |
| V. Modyfikacja nieważnej czynności prawnej | 47 |
| VI. Skutki zdarzeń prawnych | 47 |
| VII. Zastępstwo | 48 |
| | |
| Rozdział III. Źródła prawa | 50 |
| § 8. Periodyzacja prawa rzymskiego | 50 |
| § 9. Źródła prawa w okresie archaicznym | 50 |
| I. Zwyczaj | 51 |
| II. Leges regiae | 51 |
| III. Ustawa XII tablic | 52 |
| IV. Leges i plebiscita | 53 |
| V. Interpretacja ustawy XII tablic i początki rzymskiej jurysprudencji | 55 |
| § 10. Źródła prawa w okresie przedklasycznym | 56 |
| I. Edykty urzędników | 56 |
| II. Wpływ jurystów na rozwój i doskonalenie prawa | 58 |
| § 11. Źródła prawa w okresie klasycznym | 59 |
| I. Zaprzestanie uchwalania leges | 60 |
| II. Senatus consulta | 60 |
| III. Uporządkowanie edyktów | 61 |
| IV. Konstytucje cesarskie | 62 |
| V. Prawotwórcza działalność prawników | 63 |
| 1. Ius respondendi | 63 |
| 2. Szkoły prawa i najwybitniejsi juryści | 64 |
| 3. Instytucje Gaiusa | 65 |
| § 12. Źródła prawa w okresie poklasycznym | 66 |
| I. Pierwsze zbiory konstytucji cesarskich | 67 |
| II. Próby uporządkowania ius | 68 |
| III. Upadek jurysprudencji i kultury prawnej | 68 |
| IV. Przedjustyniańskie próby kodyfikacji leges i ius | 69 |
| § 13. Źródła prawa justyniańskiego | 70 |
| | |
| Część I. Prawo dotyczące osób | |
| | |
| Rozdział IV. Osoby | 75 |
| § 14. Prawo dotyczące osób w systematyce Instytucji Gaiusa | 75 |
| § 15. Osoby fizyczne | 75 |
| I. Wolni – niewolnicy | 77 |
| 1. Uwagi wstępne | 77 |
| 2. Powstanie niewoli | 78 |
| 3. Sytuacja prawna niewolników | 78 |
| 4. Formalne i nieformalne sposoby wyzwolenia niewolnika | 82 |
| 5. Ustawodawstwo Augusta dotyczące niewolników | 85 |
| 6. Sytuacja prawna wyzwoleńców | 85 |
| 7. Osoby in mancipio i stany podobne | 86 |
| II. Obywatele rzymscy – nieobywatele | 87 |
| III. Osoby sui iuris i alieni iuris – więź agnacyjna | 88 |
| IV. Pokrewieństwo kognacyjne | 90 |
| V. Zdolność prawna | 92 |
| § 16. Osoby prawne | 94 |
| | |
| Rozdział V. Rodzina | 97 |
| § 17. Wprowadzenie | 97 |
| § 18. Prawo małżeńskie | 98 |
| I. Zaręczyny (sponsalia) | 100 |
| II. Iustum matrimonium | 101 |
| 1. Definicje małżeństwa | 101 |
| 2. Zawarcie małżeństwa | 101 |
| 3. Wymogi iustum matrimonium | 102 |
| 4. Rozwiązanie małżeństwa | 103 |
| III. Conventio in manum | 103 |
| IV. Stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami | 105 |
| 1. Stosunki osobiste | 105 |
| 2. Stosunki majątkowe | 106 |
| 3. Posag | 106 |
| 4. Donatio ante nuptias | 108 |
| V. Ustawodawstwo małżeńskie Augusta | 108 |
| VI. Konkubinat | 112 |
| § 19. Patria potestas | 113 |
| I. Wejście pod patria potestas | 114 |
| 1. Uwagi wstępne | 114 |
| 2. Urodzenie z iustum matrimonium | 114 |
| 3. Przysposobienie: adoptio i adrogatio | 115 |
| 4. Legitimatio | 117 |
| II. Uprawnienia i obowiązki wynikające z patria potestas | 117 |
| III. Wyjście spod patria potestas | 119 |
| IV. Sytuacja prawna osób będących pod patria potestas | 120 |
| § 20. Opieka (tutela) i kuratela | 122 |
| I. Powołanie opiekuna | 123 |
| II. Tutela impuberum | 123 |
| III. Tutela mulierum | 124 |
| IV. Kuratela | 125 |
| § 21. Zdolność do czynności prawnych | 126 |
| | |
| Część II. Prawo dotyczące rzeczy | |
| | |
| Rozdział VI. Rzeczy i ich podziały | 131 |
| § 22. Pojęcie rzeczy | 131 |
| I. Pojęcie res w prawie rzymskim | 131 |
| II. Pożytki (fructus) | 132 |
| § 23. Podziały rzeczy | 132 |
| I. Podziały rzeczy w Instytucjach Gaiusa | 133 |
| 1. Res in patrimonio – res extra patrimonium | 133 |
| 2. Res corporales – res incorporales | 134 |
| 3. Res mancipi – res nec mancipi | 134 |
| II. Inne podziały rzeczy w prawie rzymskim | 135 |
| 1. Rzeczy ruchome (res mobiles) – nieruchomości (res immobiles) | 135 |
| 2. Rzeczy oznaczone co do gatunku (genus) – rzeczy oznaczone co do tożsamości (species) | 135 |
| 3. Rzeczy zużywalne – rzeczy niezużywalne | 136 |
| 4. Rzeczy podzielne – rzeczy niepodzielne | 136 |
| 5. Rzeczy pojedyncze – rzeczy złożone – rzeczy zbiorowe | 137 |
| | |
| Rozdział VII. Władanie rzeczami (prawo rzeczowe) | 138 |
| § 24. Wprowadzenie | 138 |
| § 25. Formy władania rzeczami | 138 |
| I. Własność | 139 |
| 1. Pojęcie własności | 139 |
| 2. Rodzaje własności rzymskiej | 140 |
| 3. Uprawnienia właściciela i ich ograniczenia | 142 |
| 4. Współwłasność | 144 |
| II. Posiadanie | 145 |
| 1. Pojęcie posiadania | 145 |
| 2. Rodzaje posiadania | 146 |
| § 26. Nabycie władania rzeczami | 147 |
| I. Nabycie własności | 148 |
| 1. Uwagi wstępne | 148 |
| 2. Mancipatio | 149 |
| 3. In iure cessio | 150 |
| 4. Traditio | 151 |
| 5. Usucapio i longi temporis praescriptio | 153 |
| 6. Occupatio | 157 |
| 7. Accessio | 157 |
| 8. Specificatio | 159 |
| 9. Thesaurus | 160 |
| 10. Fructus | 160 |
| II. Nabycie posiadania | 160 |
| § 27. Ochrona władania rzeczami | 162 |
| I. Ochrona własności (ochrona petytoryjna) | 162 |
| 1. Uwagi wstępne | 162 |
| 2. Rei vindicatio | 163 |
| 3. Actio negatoria | 166 |
| 4. Actio Publiciana | 167 |
| 5. Środki ochrony wynikające ze stosunków sąsiedzkich | 169 |
| II. Ochrona posiadania (ochrona posesoryjna) | 170 |
| 1. Uwagi wstępne | 170 |
| 2. Interdykty retinendae posssessionis | 171 |
| 3. Interdykty recuperandae possessionis | 172 |
| 4. Zmiany w prawie poklasycznym i justyniańskim | 173 |
| 5. Interdykty adipiscendae possessionis | 174 |
| § 28. Prawa na rzeczy cudzej (tzw. iura in re aliena) | 174 |
| I. Uwagi wstępne | 175 |
| II. Służebności (servitutes) | 176 |
| 1. Służebności gruntowe (servitutes praediorum) | 176 |
| 2. Służebności osobiste (tzw. servitutes personarum) | 177 |
| 3. Ustanowienie i wygaśnięcie służebności | 179 |
| 4. Ochrona służebności | 179 |
| 5. Zasady dotyczące służebności | 180 |
| III. Zastaw | 180 |
| 1. Uwagi wstępne | 180 |
| 2. Fiducia | 181 |
| 3. Zastaw ręczny (pignus) | 181 |
| 4. Zastaw umowny (hipoteka) | 182 |
| 5. Ustanowienie i wygaśnięcie zastawu | 183 |
| 6. Przedmiot zastawu | 183 |
| 7. Realizacja zastawu | 184 |
| 8. Ochrona zastawu | 184 |
| 9. Wielość zastawów | 185 |
| IV. Emfiteuza | 185 |
| V. Superficies | 187 |
| | |
| Rozdział VIII. Spadki | 188 |
| § 29. Miejsce spadków w systematyce Instytucji Gaiusa | 188 |
| § 30. Hereditas i bonorum possessio | 189 |
| I. Hereditas – pojęcie – podstawy powołania | 189 |
| II. Bonorum possessio | 190 |
| 1. Geneza bonorum possessio | 190 |
| 2. Sytuacja prawna dziedzica prawa pretorskiego | 191 |
| § 31. Dziedziczenie testamentowe | 192 |
| I. Pojęcie testamentu | 193 |
| II. Rodzaje testamentów | 194 |
| 1. Archaiczne formy testamentu | 194 |
| 2. Mancipatio familiae – testament mancypacyjny | 194 |
| 3. Testament pretorski | 195 |
| 4. Testamenty w okresie poklasycznym | 195 |
| 5. Testament żołnierski | 196 |
| III. Treść testamentu | 196 |
| 1. Heredis institutio | 196 |
| 2. Substituti o | 198 |
| 3. Inne postanowienia zawarte w testamencie | 199 |
| 4. Wydziedziczenie (exheredatio) i tzw. dziedziczenie przeciwtestamentowe | 200 |
| IV. Nieważność i nieskuteczność testamentu | 203 |
| V. Kodycyl | 204 |
| § 32. Dziedziczenie beztestamentowe | 204 |
| I. Uwagi wstępne | 204 |
| II. Dziedziczenie według ustawy XII tablic | 205 |
| III. Dziedziczenie według edyktu pretorskiego | 206 |
| IV. Zmiany w dziedziczeniu beztestamentowym w okresie pryncypatu | 207 |
| V. Dziedziczenie według Nowel justyniańskich | 208 |
| § 33. Nabycie spadku i jego skutki | 211 |
| I. Nabycie spadku | 211 |
| II. Sytuacja prawna spadkobiercy | 213 |
| III. Wielość współspadkobierców | 214 |
| IV. Ochrona spadkobiercy | 214 |
| § 34. Przysporzenia kosztem spadku | 215 |
| I. Zapisy testamentowe (legata) | 216 |
| II. Fideikomisy (fideicommissa) | 219 |
| | |
| Rozdział IX. Zobowiązania | 221 |
| § 35. Wprowadzenie | 221 |
| I. Miejsce zobowiązań w systematyce Instytucji Gaiusa | 221 |
| II. Pojęcie zobowiązania | 221 |
| 1. Uwagi wstępne | 221 |
| 2. Określenia zobowiązań w źródłach prawa rzymskiego | 222 |
| 3. Elementy rzymskiej obligatio | 223 |
| III. Teorie odnoszące się do genezy rzymskiej obligatio | 224 |
| § 36. Podziały zobowiązań | 226 |
| I. Znaczenie klasyfikacji zobowiązań | 226 |
| II. Podziały zobowiązań z uwagi na ich charakter | 227 |
| 1. Podział zobowiązań na jednostronnie zobowiązujące i dwustronnie zobowiązujące. | 227 |
| 2. Podział zobowiązań na zobowiązania ścisłego prawa (stricti iuris) i dobrej wiary (bonae fidei) | 228 |
| 3. Tzw. zobowiązania cywilne (obligationes civiles) i zobowiązania naturalne (obligationes naturales) | 229 |
| § 37. Świadczenie | 230 |
| I. Pojęcie i rodzaje świadczenia | 230 |
| II. Wymagania dotyczące świadczenia | 232 |
| III. Świadczenie w rzeczach określonych co do genus lub co do species | 234 |
| IV. Wielość świadczeń | 234 |
| 1. Zobowiązanie przemienne (obligatio alternativa) | 234 |
| 2. Upoważnienie przemienne (facultas alternativa) | 235 |
| V. Podzielność świadczenia i solidarność | 235 |
| 1. Podzielność świadczenia | 235 |
| 2. Solidarność | 236 |
| § 38. Źródła zobowiązań | 237 |
| I. Uwagi wstępne | 237 |
| II. Klasyfikacja źródeł zobowiązań przedstawiona przez Gaiusa w Instytucjach i jej rozwój w Res cottidianae | 238 |
| 1. Dwójpodział źródeł zobowiązań w Instytucjach Gaiusa | 238 |
| 2. Trójpodział źródeł zobowiązań w Res cottidianae | 239 |
| III. Klasyfikacja źródeł zobowiązań w Instytucjach justyniańskich | 240 |
| IV. Inne klasyfikacje źródeł zobowiązań | 240 |
| § 39. Zobowiązania z kontraktów i zdarzeń do nich zbliżonych | 241 |
| I. Geneza i rozwój rzymskiego systemu kontraktowego | 244 |
| II. Klasyfikacja kontraktów | 246 |
| III. Kontrakty realne (obligationes re contractae) | 247 |
| 1. Pożyczka (mutuum) | 247 |
| 2. Użyczenie (commodatum) | 249 |
| 3. Przechowanie (depositum) | 251 |
| 4. Zastaw ręczny (pignus) | 252 |
| IV. Kontrakty słowne (obligationes verbis contractae) | 253 |
| V. Kontrakty literalne (obligationes litteris contractae) | 256 |
| VI. Kontrakty konsensualne (obligationes consensu contractae) | 257 |
| 1. Kupno-sprzedaż (emptio venditio) | 257 |
| 2. Najem (locatio conductio) | 262 |
| 3. Spółka (societas) | 265 |
| 4. Zlecenie (mandatum) | 269 |
| VII. Rozszerzenie rzymskiego systemu kontraktowego | 270 |
| 1. Uwagi wstępne | 270 |
| 2. Kontrakty realne nienazwane | 271 |
| 3. Pacta | 272 |
| 4. Rozszerzenie pojęcia kontraktów | 274 |
| VIII. „Jakby kontrakty” (obligationes quasi ex contractu) | 275 |
| 1. Pojęcie „jakby kontraktów” | 275 |
| 2. Negotiorum gestio | 275 |
| 3. Tutela | 276 |
| 4. Legatum per damnationem oraz sinendi modo | 276 |
| 5. Solutio indebiti | 276 |
| § 40. Zobowiązania powstałe z czynów niedozwolonych i ze zdarzeń do nich zbliżonych | 278 |
| I. Pojęcie czynu niedozwolonego (delictum) w prawie rzymskim | 281 |
| II. Poszczególne delikty | 283 |
| 1. Furtum | 283 |
| a. Furtum w ustawie XII tablic i w prawie przedklasycznym | 283 |
| b. Furtum w prawie klasycznym | 285 |
| c. Furtum w prawie poklasycznym | 287 |
| 2. Rapina | 287 |
| 3. Damnum iniuria datum | 287 |
| a. Odpowiedzialność za bezprawne wyrządzenie szkody w cudzym majątku według ustawy XII tablic | 287 |
| b. Odpowiedzialność za bezprawne wyrządzenie szkody majątkowej według lex Aquilia | 288 |
| c. Rozwój odpowiedzialności z lex Aquilia w prawie pretorskim i klasycznym | 291 |
| 4. Iniuria | 294 |
| a. Pojęcie iniuria | 294 |
| b. Iniuria w ustawie XII tablic | 294 |
| c. Iniuria w prawie pretorskim i klasycznym | 295 |
| d. Odpowiedzialność kryminalna za iniuria | 297 |
| III. „Przestępstwa prawa pretorskiego” | 297 |
| 1. Uwagi wstępne | 297 |
| 2. Metus | 298 |
| 3. Dolus | 299 |
| 4. Servi corruptio | 300 |
| 5. Fraus creditorum | 300 |
| IV. Inne zdarzenia rodzące skargę penalną (obligationes quasi ex delicto) | 301 |
| 1. Pojęcie „jakby deliktów” | 301 |
| 2. Iudex qui litem suam fecit | 302 |
| 3. Effusum vel deiectum | 303 |
| 4. Positum aut suspensum | 305 |
| 5. Exercitores navis aut cauponae aut stabuli de damno aut furto | 305 |
| 6. Inne przypadki zaliczane do „jakby deliktów” | 306 |
| § 41. Umocnienie zobowiązań | 307 |
| I. Intercessio | 307 |
| II. Rzeczowe umocnienie zobowiązań | 307 |
| III. Osobowe umocnienie (zabezpieczenie) zobowiązań | 308 |
| IV. Kary umowne | 308 |
| § 42. Skutki niewykonania zobowiązań | 309 |
| I. Uwagi wstępne | 309 |
| II. Podstawy odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania | 309 |
| III. Szkoda majątkowa i odszkodowanie | 311 |
| IV. Zwłoka | 312 |
| § 43. Wygaśnięcie zobowiązań | 313 |
| I. Wykonanie świadczenia | 313 |
| II. Zwolnienie z długu | 315 |
| III. Niemożliwość świadczenia | 315 |
| IV. Novatio | 316 |
| V. Zmiana podmiotów w stosunku obligacyjnym | 316 |
| VI. Confusio | 317 |
| VII. Śmierć stron i upływ czasu | 317 |
| VIII. Potrącenie | 318 |
| | |
| Część III. Prawo dotyczące skarg | |
| | |
| Rozdział X. Ochrona praw prywatnych | 321 |
| § 44. Ochrona praw prywatnych w systematyce przedstawiania prawa w Rzymie | 321 |
| § 45. Postępowanie sądowe | 322 |
| I. Uwagi wstępne | 323 |
| II. Podstawowe pojęcia z zakresu procesu prywatnego | 323 |
| 1. Jurysdykcja (iurisdictio) | 323 |
| 2. Actio – skarga – powództwo | 325 |
| 3. Strony | 325 |
| 4. Kontradyktoryjność | 327 |
| 5. Ciężar dowodu | 328 |
| III. Przemiany postępowania sądowego w Rzymie | 329 |
| IV. Ogólna charakterystyka postępowania legisakcyjnego i formułkowego | 331 |
| 1. Podział postępowania na dwa stadia | 331 |
| 2. Pozew prywatny | 333 |
| 3. Litis contestatio | 334 |
| 4. Wyrok | 336 |
| 5. Postępowanie egzekucyjne | 336 |
| § 46. Postępowanie legisakcyjne | 337 |
| I. Ogólna charakterystyka | 338 |
| II. Poszczególne legis actiones | 338 |
| 1. Legis actio sacramento | 338 |
| 2. Legis actio per manus iniectionem | 341 |
| 3. Legis actio per iudicis (arbitrive) postulationem oraz legis actio per condictionem | 342 |
| 4. Legis actio per pignoris capionem | 344 |
| § 47. Postępowanie formułkowe | 344 |
| I. Ogólna charakterystyka | 345 |
| II. Formułka | 345 |
| 1. Istota formułki | 345 |
| 2. Części zwyczajne formułki | 346 |
| 3. Części nadzwyczajne formułki | 348 |
| 4. Przykłady formułek | 350 |
| III. Klasyfikacje (podziały) skarg | 353 |
| 1. Znaczenie podziałów skarg | 353 |
| 2. Actiones in rem – actiones in personam | 354 |
| 3. Skargi cywilne (actiones civiles) – skargi pretorskie (actiones honorariae) | 354 |
| 4. Skargi ścisłego prawa (actiones stricti iuris) – skargi dobrej wiary (actiones bonae fidei) | 356 |
| 5. Skargi odszkodowawcze (actiones rei persecutoriae) – skargi penalne (actiones poenales) | 356 |
| 6. Skargi noksalne | 357 |
| 7. Inne podziały skarg | 358 |
| IV. Postępowanie egzekucyjne | 358 |
| § 48. Postępowanie kognicyjne (cognitio extra ordinem) | 360 |
| I. Ogólna charakterystyka | 360 |
| 1. Rozwój postępowania kognicyjnego | 360 |
| 2. Cechy charakterystyczne procesu kognicyjnego | 361 |
| II. Rozpoznawanie spraw w postępowaniu kognicyjnym | 362 |
| 1. System sądów cesarskich | 362 |
| 2. Rozpoczęcie procesu | 363 |
| 3. Rozprawa | 364 |
| 4. Wyrok | 364 |
| 5. Apelacja | 365 |
| III. Postępowanie egzekucyjne | 365 |
| IV. Szczególne rodzaje postępowania | 366 |
| § 49. Ochrona pozaprocesowa | 368 |
| I. Znaczenie ochrony pozaprocesowej | 368 |
| 1. W okresie postępowania legisakcyjnego i formułkowego | 368 |
| 2. W okresie postępowania kognicyjnego | 369 |
| II. Środki ochrony pozaprocesowej | 369 |
| 1. Interdykty (interdicta) | 369 |
| 2. Stypulacje pretorskie (stipulationes praetoriae) | 370 |
| 3. Missiones | 371 |
| 4. Restitutio in integrum | 371 |
| | |
| Zakończenie | |
| | |
| Rozdział XI. Pojustyniańskie dzieje prawa rzymskiego | 373 |
| § 50. Drogi recepcji prawa rzymskiego i jego wpływ na współczesną kulturę prawną | 373 |
| I. Pojustyniańskie dzieje prawa rzymskiego w Bizancjum | 380 |
| II. Pojustyniańskie dzieje prawa rzymskiego w Europie Zachodniej | 381 |
| III. Recepcja prawa rzymskiego | 382 |
| 1. Średniowiecze i czasy nowożytne | 382 |
| 2. Prawo rzymskie a nowoczesne kodyfikacje prawa cywilnego | 383 |
| § 51. Nauka prawa rzymskiego | 386 |
| I. Prawo rzymskie jako przedmiot badań naukowych | 391 |
| II. Prawo rzymskie jako przedmiot kształcenia uniwersyteckiego | 394 |
| § 52. Prawo rzymskie w Polsce | 403 |
| I. Rola prawa rzymskiego w Polsce przedrozbiorowej | 409 |
| II. Nauka prawa rzymskiego w okresie zaborów | 411 |
| III. Nauka prawa rzymskiego w okresie II Rzeczypospolitej | 413 |
| IV. Nauka prawa rzymskiego po II wojnie światowej | 415 |
| V. Obecność prawa rzymskiego w polskiej praktyce prawnej | 418 |
| | |
| Tablica synoptyczna | 427 |
| | |
| Indeks źródeł | 443 |
| | |
| Indeks terminów i zwrotów łacińskich | 453 |
![profinfo_targi_ksiazki_online_SPRING-5422_1920x60.jpg [34.49 KB]](https://www.profinfo.pl/storage/image/core_files/2023/5/17/bd8290e1adaf278016a173459040cade/jpg/wkprofinfo/frontend/profinfo_targi_ksiazki_online_SPRING-5422_1920x60.jpg.webp)
