SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów11
Wstęp15
Rozdział pierwszy
Pojęcie i istota samorządu terytorialnego17
1.Wprowadzenie17
2.Podmiot samorządu20
3.Przedmiot samorządu23
4.Zadania samorządu27
5.Nadzór nad samorządem29
6.Samorząd a autonomia30
Rozdział drugi
Kształt oraz funkcjonowanie polskiej administracji terenowej w latach 1918–193935
1.Organy administracji rządowej o kompetencjach ogólnych35
2.Pojęcie i istota samorządu terytorialnego42
3.Samorząd terytorialny w Polsce lat 1918–193947
Rozdział trzeci
Struktura organizacyjna gminy53
1.Koncepcja gminy samorządowej53
2.Formy demokracji bezpośredniej57
A.Konsultacje58
B.Referendum gminne78
3.Organy gminy83
A.Rada gminy84
B.Wójt (burmistrz, prezydent miasta)103
4.Jednostki pomocnicze gmin141
A.Sołectwo142
B.Dzielnica (osiedle)147
5.Klasyfikacja zadań rady gminy149
A.Kompetencje ustrojowe i organizacyjne149
B.Kompetencje gospodarczo-majątkowe150
C.Kompetencje finansowe152
D.Kompetencje administracyjne152
E.Kompetencje lokalno-porządkowe152
F.Nadawanie honorowego obywatelstwa gminy153
G.Stanowienie aktów prawa miejscowego153
H.Kompetencje kontrolne i nadzorcze153
I.Kompetencje procesowe154
Rozdział czwarty
Ustrój powiatu155
1.Koncepcja powiatu samorządowego155
2.Formy demokracji bezpośredniej157
A.Konsultacje158
B.Wybory160
C.Referendum powiatowe160
3.Organy powiatu161
A.Rada powiatu161
B.Zarząd powiatu167
4.Miasto na prawach powiatu180
Rozdział piąty
Struktura organizacyjna województwa samorządowego191
1.Region samorządowy191
2.Pojęcie regionu192
3.Europejska Karta Samorządu Regionalnego (EKSR)195
4.Region w ujęciu Unii Europejskiej199
5.Koncepcja województwa samorządowego202
6.Formy demokracji bezpośredniej207
7.Organy samorządu województwa209
A.Sejmik województwa210
B.Zarząd województwa216
8.Administracja zespolona221
Rozdział szósty
Zasada jawności i dostęp do informacji publicznej223
1.Jawność działania władz publicznych i dostęp do informacji publicznej w prawie międzynarodowym223
2.Prawo do informacji w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej227
3.Zasada jawności w ustawie o dostępie do informacji publicznej229
A.Pojęcie informacji publicznej231
B.Podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej237
C.Formy udostępniania informacji publicznej239
D.Ograniczenia jawności działania władz publicznych245
E.Środki prawne służące w razie odmowy udzielenia informacji publicznej246
4.Zasada jawności działania organów samorządu terytorialnego248
A.Reguły ogólne248
B.Zasada jawności podejmowania uchwał248
C.Jawność gospodarki finansowej250
D.Jawność aktów prawa miejscowego251
E.Oświadczenia majątkowe253
5.Uwagi końcowe253
Rozdział siódmy
Ograniczenia antykorupcyjne dotyczące funkcjonariuszy samorządowych255
1.Wprowadzenie255
2.Przyczyny korupcji257
3.Przepisy antykorupcyjne w samorządzie terytorialnym259
4.Pojęcie funkcjonariusza publicznego w przepisach antykorupcyjnych260
A.Pojęcie zawarte w Kodeksie karnym260
B.Pojęcie zawarte w ustawie o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa266
5.Ograniczenia dotyczące radnych273
A.Zakaz łączenia mandatu radnego z innymi funkcjami273
B.Zakaz zawierania umów z radnymi274
C.Zakaz podważania zaufania wyborców i nadużywania sprawowanej funkcji275
D.Ograniczenia dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej276
E.Zakaz uczestniczenia we władzach spółek handlowych279
F.Zakaz posiadania akcji lub udziałów280
G.Wyłączenie z głosowania w sprawie dotyczącej interesu prawnego radnego280
6.Ograniczenia dotyczące pozostałych funkcjonariuszy samorządowych281
A.Zakazy wynikające z ustawy antykorupcyjnej281
B.Zakazy wynikające z ustaw samorządowych286
C.Zakazy i ograniczenia wynikające z ustawy o pracownikach samorządowych288
7.Instrumenty służące ocenie i kontroli funkcjonariuszy samorządowych290
A.Oświadczenia majątkowe291
B.Rejestr Korzyści296
Rozdział ósmy
Formy współdziałania jednostek samorządu terytorialnego299
1.Związki międzygminne, związki powiatów i związki powiatowo-gminne299
A.Organizacja związku304
B.Kompetencje organów związku306
2.Stowarzyszenia gmin, powiatów i województw309
3.Porozumienia312
4.Partnerstwo publiczno-prywatne314
Rozdział dziewiąty
Zadania samorządu terytorialnego317
1.Podział zadań samorządu317
2.Zadania własne318
3.Zasada monizmu zadaniowego320
4.Koncepcja podziału zadań samorządu we współczesnym ustawodawstwie polskim321
A.Gmina323
B.Powiat325
C.Województwo330
Rozdział dziesiąty
Akty prawa miejscowego samorządu terytorialnego335
1.Pojęcie prawa miejscowego335
2.Miejsce aktów prawa miejscowego w hierarchii źródeł prawa341
3.Rodzaje aktów prawa miejscowego samorządu terytorialnego346
A.Kryterium rodzaju upoważnienia ustawowego346
B.Kryterium podmiotowe346
C.Kryterium przedmiotowe347
D.Kryterium przedmiotowo-formalne347
E.Kryterium przedmiotowe uzupełnione kryterium rodzaju upoważnienia ustawowego347
4.Akty normatywne stanowione przez organy samorządu terytorialnego349
A.Gminne akty prawa miejscowego349
B.Akty prawa miejscowego stanowione przez powiat358
C.Akty prawa miejscowego stanowione przez województwo365
D.Hierarchia aktów prawa miejscowego samorządu terytorialnego366
5.Procedura uchwałodawcza368
A.Przygotowanie projektu uchwały368
B.Postępowanie z projektem uchwały na sesji rady (sejmiku)370
C.Promulgacja i wejście uchwały w życie371
Rozdział jedenasty
Mienie gmin, powiatów i województw samorządowych377
1.Pojęcie mienia samorządowego377
2.Pochodzenie mienia gminnego385
A.Przejęcie mienia386
B.Nabycie mienia390
3.Pochodzenie mienia powiatów i województw samorządowych392
4.Zarządzanie mieniem samorządowym398
A.Pojęcie zarządzania mieniem samorządowym398
B.Zasady zarządzania mieniem samorządowym400
5.Oświadczenia woli406
6.Działalność gospodarcza jednostek samorządu terytorialnego407
A.Pojęcie działalności gospodarczej407
B.Formy prowadzenia działalności gospodarczej przez samorząd terytorialny410
C.Uwagi końcowe418
Rozdział dwunasty
Nadzór nad samorządem terytorialnym421
1.Cele, funkcje i kryteria nadzoru421
A.Cele nadzoru421
B.Funkcje nadzoru423
C.Kryteria nadzoru425
2.Organy nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego427
3.Środki nadzoru431
A.Środki informacyjno-doradcze431
B.Środki korygujące434
C.Wstrzymanie wykonania uchwały435
D.Stwierdzenie nieważności436
E.Wykonalność a prawomocność rozstrzygnięć nadzorczych440
F.Zarządzenie zastępcze443
G.Środki personalne446
H.Sądowa kontrola rozstrzygnięć nadzorczych450
4.Skarga do sądu administracyjnego wnoszona przez uprawniony podmiot na uchwały lub zarządzenia, bezczynność albo czynności faktyczne lub prawne organów samorządowych452
Rozdział trzynasty
Zarządzanie metropoliami465
1.Wprowadzenie465
2.Potrzeba reformy ustroju aglomeracji górnośląskiej469
3.Ustawa z 9.03.2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim472
Skorowidz489