Wstęp do prawoznawstwaAgnieszka Bielska-Brodziak

Wydanie: 6

Liczba stron: 404

W podręczniku zaprezentowano podstawowe pojęcia nauk prawnych, takie jak: przepis prawa, w tym jego rodzaje i adresaci, fakt prawny oraz skutek prawny.

-10%

Wstęp do prawoznawstwa

Agnieszka Bielska-Brodziak, Iwona Bogucka, Józef Nowacki, Lidia Rodak, Sławomir Tkacz, Zygmunt Tobor, Aleksandra Wentkowska

Przeczytaj fragment Zobacz spis treści

W podręczniku zaprezentowano podstawowe pojęcia nauk prawnych, takie jak: przepis prawa, w tym jego rodzaje i adresaci, fakt prawny oraz skutek prawny.

Wydanie: 6

Liczba stron: 404

Więcej informacji

Opis publikacji Fragment dla Ciebie Informacje Spis treści Autorzy Tagi Opinie

Opis publikacji

W podręczniku zaprezentowano podstawowe pojęcia nauk prawnych, takie jak: przepis prawa, w tym jego rodzaje i adresaci, fakt prawny oraz skutek prawny. Omówiono problematykę stanowienia i stosowania prawa, znaczenie wykładni prawa i argumentacji prawniczej w praktyce prawniczej, mechanizmy wpływające na treść finalnych rozstrzygnięć podejmowanych przez organy wymiaru sprawiedliwości. Autorzy wyjaśnili różnicę między przepisem prawnym a normą prawną, a także przedstawili sposoby powstawania prawa.

W szóstym wydaniu publikacji rozbudowano rozważania dotyczące m.in.:

adresatów przepisów prawa,
faktów prawnych,
podziału norm na zasady i reguły,
doktryny pasywizmu i aktywizmu sędziowskiego.

Ponadto uaktualniono rozważania dotyczące prawa europejskiego oraz etyki zawodów prawniczych oraz dodano nowe zakończenie.

Podręcznik cechuje krytyczne podejście do przedstawianych zagadnień, i...

W szóstym wydaniu publikacji rozbudowano rozważania dotyczące m.in.:

adresatów przepisów prawa,
faktów prawnych,
podziału norm na zasady i reguły,
doktryny pasywizmu i aktywizmu sędziowskiego.

Ponadto uaktualniono rozważania dotyczące prawa europejskiego oraz etyki zawodów prawniczych oraz dodano nowe zakończenie.

Podręcznik cechuje krytyczne podejście do przedstawianych zagadnień, ich bogata dokumentacja oraz wykazywanie zależności różnych koncepcji od przyjmowanych założeń wartościujących. Do zalet pracy należą jasny i zrozumiały język, przejrzysty układ materiału oraz ilustrowanie omawianych problemów umiejętnie dobranymi przykładami. Analiza kwestii omawianych w książce została dokonana w kontekście obowiązujących przepisów prawa i praktyki orzeczniczej.

Adresaci:
Opracowanie jest przeznaczone dla studentów wydziałów prawa, administracji, stosunków międzynarodowych, finansów oraz marketingu i zarządzania. Zainteresuje także praktyków prawa oraz osoby, które chcą poszerzyć swoją wiedzę w zakresie języka aktów prawnych oraz wspólnoty prawniczej, a przede wszystkim zrozumieć prawidłowości rządzące procesami stanowienia i stosowania prawa.

Opis publikacji aktualny na dzień: 2020-09-18

Zobacz spis treści

Rozwiń opis Zwiń opis

Fragment dla Ciebie

Nie możesz się zdecydować? Przeczytaj fragment publikacji!

Przeczytaj fragment

Informacje

Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska

Kraj produkcji: Polska

Producent: Wolters Kluwer Polska

Rok publikacji: 2020

Wydanie: 6

Liczba stron: 404

Seria: Akademicka z testami

Rodzaj: Podręcznik prawo Podręcznik dostępny online w Lexotece

Okładka: miękka

Format: B5

Towar w kategorii: Podręczniki ', ' Teoria i filozofia prawa

Wersja publikacji: Książka papier

ISBN: 978-83-8223-384-1

Kod towaru: KAM-0213 W06D09

5,0/5 Poznaj opinie

Dane producenta: Wolters Kluwer Polska sp. z o.o. | Przyokopowa 33 | 01-208 | Warszawa | PL | pl-obsluga.profinfo@wolterskluwer.com | 801 04 45 45

Spis treści

Spis treści „Wstęp do prawoznawstwa”
Zawartość	Nr strony

Wykaz skrótów	13

Wstęp do wstępu...	17

Wprowadzenie	21

Rozdział 1 Przepisy prawa	25
1. ...

Spis treści „Wstęp do prawoznawstwa”
Zawartość	Nr strony

Wykaz skrótów	13

Wstęp do wstępu...	17

Wprowadzenie	21

Rozdział 1 Przepisy prawa	25
1. Rozumienie przepisu prawa	25
2. Sposoby formułowania przepisów prawa	28
2.1. Uwagi o strukturze przepisów prawa	28
2.2. Wartość logiczna przepisów prawa	30
3. Adresaci przepisów prawa	31
4. Rodzaje przepisów prawa	34
4.1. Ius cogens – ius dispositivum	34
4.2. Przepisy nakazujące, zakazujące i uprawniające	35
4.3. Przepisy odsyłające i blankietowe	37
4.4. Lex generalis – lex specialis	40
4.5. Przepisy proste i złożone	41
4.6. Przepisy ogólne i jednostkowe	42
4.7. Przepisy generalne i indywidualne	42
4.8. Przepisy abstrakcyjne i konkretne	42
4.9. Przepisy pierwszego i drugiego stopnia	43

Rozdział 2 Fakty prawne, skutki prawne	46
1. Fakty prawne	46
1.1. Charakterystyka	46
1.2. Rodzaje faktów prawnych	47
1.3. Orzeczenie sądowe jako fakt prawny	49
2. Skutki prawne	51
3. Obowiązek	53
4. Uprawnienie	54
5. Kompetencje	55
6. Stosunek prawny	57
6.1. Uwagi wstępne	57
6.2. Charakterystyka ogólna stosunku prawnego	58
6.3. Elementy stosunku prawnego	59
6.4. Strony stosunku prawnego	60
6.5. Uprawnienie i obowiązek	61
6.6. Przedmiot stosunku prawnego	63
6.7. Uwagi o konstrukcjach stosunku prawnego	66
7. Sankcje	70
7.1. Sankcje represyjne	70
7.2. Sankcja egzekucyjna	72
8. Nieważność	73

Rozdział 3 Przepis prawny a norma prawna	77
1. Stosunek pojęć: „przepis prawa” – „norma prawna”	77
1.1. Zarys problemu	77
1.2. „Przepis prawa” jako pojęcie wyłączne	78
1.3. Równoznaczność określeń „przepis prawa”, „norma prawna”	80
1.4. Norma prawna jako znaczenie przepisu prawa	81
1.5. Norma prawna jako wypowiedź konstruowana z przepisów prawa	83
1.6. Norma prawna jako „zjawisko” odrębne od przepisów prawa	87
1.7. Wnioski ogólne	92
2. Konwencje dotyczące struktury norm prawnych	93
2.1. Struktury jednoelementowe	93
2.2. Struktury dwuelementowe	94
2.3. Struktury trójelementowe	96
2.4. Konstrukcja norm sprzężonych (podwójnych)	97
2.5. Wypowiedź normatywna (norma) jako ciąg relacji	98
3. Rekapitulacja rozważań	99

Rozdział 4 Prawo	101
1. Czym jest prawo?	101
1.1. Pozytywizm prawniczy – teorie praw natury	102
1.2. Pozytywizm „miękki” – integralna filozofia prawa	105
1.3. Realizm prawny	109
1.4. Wybrane koncepcje prawa końca XX w.	112
1.5. Zamiast podsumowania. Czy to, co deklarujemy, jest tym samym, co robimy w rzeczywistości?	113

Rozdział 5 System prawa	117
1. Generalne akty prawne	117
2. Hierarchia generalnych aktów prawnych	124
3. Gałęzie prawa	129
4. Pojęcie systemu prawa	135
5. Zasady systemu prawa	139
6. Zasady – reguły	143

Rozdział 6 Sposoby powstawania prawa	149
1. O tzw. źródłach prawa	149
2. Stanowienie	152
2.1. Uwagi wstępne	152
2.2. Konstytucja	153
2.3. Ustawa	155
2.3.1. Pojęcie ustawy	155
2.3.2. Ustawa w rozumieniu formalnym i materialnym	159
2.3.3. Procedura ustawodawcza	161
2.4. Inne akty prawne „z mocą ustawy”	165
2.5. Rozporządzenie	166
2.6. Akty wewnętrzne	168
2.7. Inkorporacja i kodyfikacja	168
2.8. Uwagi o działalności prawotwórczej	170
3. Prawo Unii Europejskiej	171
3.1. Zasady prawa UE	171
3.2. Zasady wynikające z prawa międzynarodowego	172
3.3. Zasady ogólne wspólne dla porządków prawnych państw członkowskich UE	172
3.3.1. Pewność prawa	173
3.3.2. Subsydiarność	174
3.3.3. Proporcjonalność	174
3.4. Zasady prawa unijnego wynikające z orzecznictwa TSUE	175
3.4.1. Pierwszeństwo prawa UE	175
3.4.2. Efektywność	176
3.4.3. Jednolite stosowanie	176
3.4.4. Bezpośredni skutek i bezpośrednia stosowalność	177
3.4.5. Niezależność proceduralna	177
3.5. Źródła prawa UE	178
3.5.1. Prawo pierwotne	178
3.5.2. Prawo wtórne	178
3.5.2.1. Rozporządzenia	179
3.5.2.2. Dyrektywy	179
3.5.2.3. Decyzje	180
3.5.2.4. Zalecenia i opinie	180
3.6. Konstytucja RP wobec prawa międzynarodowego i prawa UE	180
3.7. Orzeczenie do samodzielnej analizy w sprawie Doliny Rospudy, C-193/07 R	182
4. Prawo zwyczajowe	183
5. Prawo precedensowe	186
6. Umowa	188
7. Religia	189

Rozdział 7 Dostęp do informacji prawnej	193
1. Wstęp	193
2. Publiczne bazy aktów prawnych	197
2.1. Dzienniki urzędowe	197
2.2. ISAP – Internetowy System Aktów Prawnych	198
2.3. Baza aktów UE (EUR-Lex)	200
3. Bazy orzeczeń	202
3.1. Baza orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego	203
3.2. Baza orzeczeń Sądu Najwyższego	204
3.3. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych	206
3.4. Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych	207
3.5. Archiwum interpretacji podatkowych	209
3.6. Baza orzecznictwa sądów europejskich INFOCURIA	210
4. Biuletyn Informacji Publicznej	212
5. Bazy materiałów legislacyjnych	214
5.1. Strona Sejmu	215
5.1.1. „Druki sejmowe”	216
5.1.2. „Proces legislacyjny”	216
5.1.3. Zakładka „Posiedzenia Sejmu”	217
5.1.4. Zakładka „Telewizja sejmowa”	217
5.1.5. Zakładka „Archiwum”	218
6. Baza Rządowy Proces Legislacyjny	218
7. BIP na wybranym przykładzie	220
8. Bazy literatury prawniczej	221
8.1. Polska Bibliografia Prawnicza 1965–2015	221
8.2. Westlaw i HeinOnLine	221
9. Komercyjne bazy informacji prawnej	222

Rozdział 8 Obowiązywanie prawa	226
1. Pojęcie obowiązywania	226
2. Kontrowersje związane z obowiązywaniem norm prawa stanowionego	231
3. Zakresy obowiązywania	232
3.1. Terytorialny zakres obowiązywania	232
3.2. Personalny zakres obowiązywania	234
3.3. Temporalny zakres obowiązywania	236
3.3.1. Nabycie mocy obowiązującej	236
3.3.2. Utrata mocy obowiązującej	242

Rozdział 9 Stosowanie prawa, decyzje w procesie stosowania prawa	247
1. Co w istocie oznacza termin „stosowanie prawa”?	247
1.1. Rozumienie „stosowania prawa”	247
1.2. Modele stosowania prawa	248
1.3. Typy stosowania prawa	250
1.4. Ideologie stosowania prawa	251
2. Jaki charakter mają czynności przeprowadzane w procesie stosowania prawa?	255
2.1. Decyzje w procesie stosowania prawa	255
2.2. Przykład z orzecznictwa do samodzielnej analizy (rola ocen w toku kwalifikacji stanu faktycznego)	260
2.3. Luzy decyzyjne w procesie stosowania prawa	261

Rozdział 10 Argumentacja w procesie stosowania prawa	268
1. Jakie znaczenie w procesie stosowania prawa ma argumentacja prawnicza	268
1.1. Kompetencja argumentacyjna prawnika	268
2. Narzędzia argumentacyjne	269
2.1. Reguły inferencyjne (reguły wnioskowań prawniczych)	270
2.1.1. „Zupełność” prawa i problem „luk w prawie”	271
2.1.2. Argumentum a simili – Argumentum a contrario	272
2.1.3. Relacja argumentum a simili (wnioskowanie per analogiam) – argumentum a contrario	277
2.1.4. Wskazówki dotyczące wyboru argumentacji w przypadkach nieunormowanych	278
2.1.5. Argumentum a fortiori	279
2.1.6. Wnioskowanie „z celu na środki” (dyrektywy instrumentalnego nakazu i zakazu)	280
2.2. Toposy prawnicze (topiki prawnicze)	284
2.3. Reguły kolizyjne	286
2.3.1. Reguła hierarchiczności (lex superior derogat legi inferiori)	286
2.3.2. Reguły rozstrzygające kolizje przepisów zajmujących to samo miejsce w hierarchii	287
2.3.2.1. Reguła szczególności (lex specialis derogat legi generali)	287
2.3.2.2. Reguła chronologiczności (lex posterior derogat legi priori)	288
2.3.3. Kolejność wyboru reguł kolizyjnych	289
3. Przedstawione orzeczenia raz jeszcze (kompetencja argumentacyjna prawnika)	294

Rozdział 11 Wykładnia prawa	297
1. Orzeczenie	297
2. Różne rozumienia pojęcia „interpretacja”	299
3. Tradycyjne ujęcie wykładni	300
3.1. Wykładnia językowa	300
3.2. Wykładnia systemowa	305
3.3. Wykładnia celowościowa	306
4. Krytyka ujęcia tradycyjnego	307
5. Sytuacje interpretacyjne	309
5.1. Wieloznaczność	309
5.2. Nieostrość	310
5.3. Znaczenie literalne czy jakieś inne?	311
6. Sposoby ustalania intencji	312
7. Rodzaje wykładni	313
7.1. Wykładnia językowa i pozajęzykowa	313
7.2. Wykładnia rozszerzająca i zwężająca	314
7.3. Moc wiążąca wykładni	314
8. Orzeczenie raz jeszcze	316

Rozdział 12 Sposoby posługiwania się terminem „prawo”. Prawo a wartości	318
1. Prawo pozytywne	319
2. Prawo przedmiotowe – prawo podmiotowe	321
2.1. Prawo przedmiotowe	321
2.2. Prawo podmiotowe	321
2.2.1. Prawo podmiotowe a uprawnienie	321
2.2.2. Teorie praw podmiotowych	323
2.3. Stosunek prawa podmiotowego do prawa przedmiotowego	325
2.3.1. Koncepcje pierwotności praw podmiotowych	325
2.3.2. Koncepcje pierwotności prawa przedmiotowego	326
2.3.3. Teorie negujące istnienie praw podmiotowych	326
3. Prawo a wartości	328
3.1. Czy pomiędzy prawem a wartościami istnieją powiązania?	328
3.2. Wartości wyrażone przez prawo (wybrane przykłady)	330
3.2.1. Godność	330
3.2.2. Dobro	331
3.2.3. Sprawiedliwość	333
3.2.4. Pewność prawa	336
3.2.5. Wartości państwa prawnego	337
3.2.6. Prawda	342
4. Konflikty wartości – proporcjonalność	343

Rozdział 13 Socjologia prawa	348
1. Źródła, historia rozwoju socjologii prawa oraz przedmiot badań i definicja	349
2. Definicja socjologii prawa, przedmiot badań	350
3. Socjologiczne koncepcje prawa	352
3.1. Prawo jako fakt społeczny – prawo żywe (living law)	354
3.2. Law in action: norma prawa pozytywnego + instytucjonalny kontekst organizacyjny	357
3.2.1. Realizm prawniczy	358
3.2.2. Instytucjonalno-organizacyjny wymiar prawa	359
3.3. Prawo pozytywne + kultura prawna (postawy wyrażające wartości)	360
3.4. Prawo jako przeżycie psychologiczne (L. Petrażycki)	363
3.5. Prawo jako suma reguł prawa oficjalnego i nieoficjalnego (A. Podgórecki)	365
3.5.1. Prawo oficjalne i prawo nieoficjalne	365
3.5.2. Relacja prawa oficjalnego i nieoficjalnego	366
4. Podsumowanie	367

Rozdział 14 Etyka zawodowa	370
1. Etyka prawnicza	371
2. Problem odrębności etyki zawodowej	372
3. Problem formalizacji etyki zawodowej	376
4. Etyka zawodów prawniczych	378
4.1. Etyka adwokacka i etyka radców prawnych	378
4.2. Etyka notarialna	384
4.3. Etyka komornicza	386
4.4. Etyka prokuratorska	387
4.5. Etyka sędziowska	390
5. Etyka administracji publicznej	392
Zamiast zakończenia. Prawo w świecie mitów, czyli o tym, dlaczego prawnicy nie są „bogami”...	395
Dla zainteresowanych i nie tylko... Pozycje polecane do samodzielnej lektury	399

Rozwiń spis treści Zwiń spis treści

Autorzy

Agnieszka Bielska-Brodziak

Agnieszka Bielska-Brodziak - doktor nauk prawnych; radca prawny; adiunkt w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego; autorka licznych publikacji podejmujących problematykę interpretacji prawa.

Iwona Bogucka

Iwona Bogucka – doktor nauk prawnych, sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekająca w Izbie Ogólnoadministracyjnej, w przeszłości członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i radca prawny, a także adiunkt w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa Uniwersytetu Śląskiego; członek Rady Instytutu Etyki Prawniczej i Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej – Sekcja Polska IVR. Autorka monografii Funkcje prawa. Analiza pojęcia (Kraków 2000) oraz artykułów z zakresu teorii prawa (poświęconych m.in. zagadnieniom derogacji, uznania administracyjnego i problematyce etyki zawodowej), prawa i postępowania administracyjnego; współautorka komentarza do ustawy o ochronie danych osobowych, monografii Etyka w administracji publicznej (Warszawa 2015); Systemu Prawa Administracyjnego (t. 13), Systemu Prawa Administracyjnego Procesowego (t. 1), Leksykonu etyki prawniczej (Warszawa 2013) oraz Wielkiej Encyklopedii Prawa (t. VII).

Józef Nowacki

Józef Nowacki - prof. dr hab., wykłada teorię i filozofię prawa na Uniwersytecie Śląskim, jest autorem wielu monografii, takich jak Analogia legis (1966), Domniemania prawne (1976), Praworządność. Wybrane problemy teoretyczne (1977), Dwa studia o rozumieniach praworządność (1980), Przepis prawny a norma prawna (1988), Prawo publiczne - prawo prywatne (1992), Rządy prawa (1995) oraz współautorem cenionego i wznawianego od wielu lat podręcznika akademickiego Wstęp do prawoznawstwa.

Lidia Rodak

Sławomir Tkacz

Zygmunt Tobor

Zygmunt Tobor – profesor doktor habilitowany nauk prawnych; przez dwie kadencje pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie Śląskim, wiele lat kierował tam Katedrą Teorii i Filozofi i Prawa; jednen z największych autorytetów w polskiej nauce prawa, zainteresowania badawcze obejmują aksjologię prawa, zdania odrębne, problematykę legalności i praworządności, charakterystykę różnych narzędzi interpretacyjnych, problemy na styku teorii prawa z innymi gałęziami prawa.

Aleksandra Wentkowska

Rozwiń listę autorów Zwiń listę autorów

Tematyka, tagi

Prawoznawstwo

Norma prawna

Opinie

Mateusz Niezweryfikowany zakup

W podręczniku omówiono terminy prawa tak, by czytelnik wypracował sobie swego rodzaju umiejętność intuicyjnego poruszania się w świecie prawniczym. Tezę tę autorzy świetnie opisali we wstępie, przez to chętniej przeglądałem kolejne strony. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Kuba Niezweryfikowany zakup

Używamy tego podręcznika jako uzupełnienie na studiach o kierunku politologia. Osobiście będę z niego częściej. Moim zdaniem jest dobrze skonstruowany pod względem i schematycznym i treści. Po prostu dobra książka do nauki. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Marcin Niezweryfikowany zakup

W podręczniku w przyjaznej i prostej formie przedstawiono podstawy prawoznawstwa. Opisano m.in. terminy dotyczące prawa, system prawny, jego stosowanie, wykładnię i źródła oraz etykę zawodów prawniczych. (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Jola Niezweryfikowany zakup

Bardzo dobrze napisany podręcznik. Był nieocenioną pomocą przy nauce do egzaminu z prawoznawstwa (zresztą zdanym na 5!) :) (opinia dotyczy poprzedniego wydania publikacji)

Kup tę książkę w wersji Książka dostępna w różnych formatach Przewodnik po formatach