Prawo gospodarcze i handlowe

Książki z zakresu prawa gospodarczego i handlowego

Prawo gospodarcze i handlowe to obszar prawa ściśle związany z funkcjonowaniem przedsiębiorców i szerzej, obrotem gospodarczym. Dlatego nie bez powodu wskazuje się, że mówiąc o prawie gospodarczym i handlowym, mówi się o:

• prawie przedsiębiorców,
• prawie obrotu gospodarczego.

W wypadku prawa przedsiębiorców, przede wszystkim skupia się ono na kwestiach:

• powstania przedsiębiorców,
• funkcjonowania przedsiębiorców oraz
• ustania przedsiębiorców.

W kontekście obrotu gospodarczego mowa o zawieraniu umów przez przedsiębiorców oraz wykonywaniu (realizacji) umów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Prawo gospodarcze i handlowe to przede wszystkim kwestie za zakresu prawa prywatnego, stąd wskazuje się, że stanowi ono dział prawa cywilnego (czyli element prawa prywatnego).

Niejednokrotnie można też spotkać się z pojęciem publicznego prawa gospodarczego regulującym udział państwa w gospodarce oraz status przedsiębiorcy w sferze prawa publicznego.

Podmioty prawa gospodarczego i handlowego

Mówiąc o podmiotach prawa gospodarczego i handlowego, w pierwszej kolejności należy wskazać na spółki prawa handlowego, czyli:

• spółkę jawną,
• spółkę partnerską,
• spółkę komandytową,
• spółkę komandytowo-akcyjną,
• spółkę z o.o.,
• prostą spółkę akcyjną,
• spółkę akcyjną.

Spółki prawa handlowego to jednak nie jedyne podmioty, które funkcjonują w obrocie gospodarczym. Należy tu wspomnieć również o prowadzących działalność gospodarczą, m.in.:

• osobach fizycznych,
• spółdzielniach,
• fundacjach,
• stowarzyszeniach,
• osobach prawnych samorządu terytorialnego.

Przedmiot prawa gospodarczego i handlowego

Obrót gospodarczy związany jest przede wszystkim z zagadnieniem umów, które w ramach przedmiotowego obrotu są zawierane i realizowane. Umowy można podzielić na umowy nazwane i nienazwane.

W wypadku umów nazwanych należy wspomnieć przede wszystkim o takich umowach jak:

• sprzedaż,
• kredyt i inne umowy zawierane z bankami,
• leasing,
• spedycja,
• agencja,
• ubezpieczenia,
• przewóz towarów.

W wypadku umów nienazwanych należy wskazać przede wszystkim:

• franchising,
• faktoring,
• outsourcing.

Przedmiotem zainteresowania prawa gospodarczego i handlowego są również weksle, obligacje oraz inne instrumenty finansowe wykorzystywane w obrocie gospodarczym.

Coraz większą rolę odgrywają również zagadnienia związane z szeroko pojętym prawem własności intelektualnej, czyli uregulowane w ramach prawa własności przemysłowej:

• znaki towarowe,
• oznaczenia geograficzne,
• wzory przemysłowe,
• patenty.

Do najważniejszych dla prawa gospodarczego i handlowego obszarów należy również zaliczyć zagadnienia odnoszące się do ochrony przed nieuczciwą konkurencją.

Źródła prawa gospodarczego i handlowego

Do kluczowych dla prawa gospodarczego i handlowego aktów prawnych trzeba zaliczyć kodeks cywilny, który obok przepisów odnoszących się do umów nazwanych, reguluje takie zagadnienia istotne dla obrotu gospodarczego jak:

• zdolność prawna
• zdolność do czynności prawnych,
• wady oświadczenia woli,
• przedstawicielstwo,
• przedawnienie,
• kary umowne,
• klauzule abuzywne (przykład frankowiczów)
• odpowiedzialność odszkodowawcza.

Katalog aktów prawnych z zakresu prawa gospodarczego i handlowego jest bardzo szeroki. Tytułem przykładu należy w tym miejscu wskazać:

• Kodeks spółek handlowych,
• Prawo przedsiębiorców (wcześniej ustawa o swobodzie działalności gospodarczej),
• ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym,
• Prawo upadłościowe,
• Prawo restrukturyzacyjne,
• ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
• ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów,
• Prawo bankowe,
• Prawo spółdzielcze,
• Prawo wekslowe,
• Prawo czekowe,
• ustawę o obligacjach,
• ustawę o obrocie instrumentami finansowymi,
• ustawę o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych,
• Prawo zamówień publicznych,
• Prawo własności przemysłowej,
• ustawę o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy,
• ustawę o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
• ustawę o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych,
• Prawo przewozowe,
• Prawo o stowarzyszeniach,
• ustawę o fundacjach.

Powyższa lista ustaw z zakresu prawa gospodarczego i handlowego dobrze oddaje to, z jak szeroką i różnorodną materią mamy do czynienia. Co więcej, przedmiotowa materia ulega częstym, mniejszym lub większym zmianom. W efekcie, zarówno przedsiębiorcy, jak i prawnicy (radcowie prawni, adwokaci) obsługujący podmioty gospodarcze, a także sądy orzekające w sprawach gospodarczych, bez wiedzy zawartej w komentarzach, monografiach, artykułach z czasopism prawniczych, czy innych publikacjach nie byliby w stanie nadążać nad zmieniającym się stanem prawnym. Szczęśliwie, obecnie publikacje analizujące regulacje prawne z zakresu prawa gospodarczego i handlowego dostępne są w formie zarówno książek, jak i w wersji elektronicznej (np. ebooków). Każdy zatem znajdzie dla siebie wygodną formę do zgłębiania wiedzy na temat poszczególnych zagadnień z zakresu prawa gospodarczego i handlowego.