Wykaz skrótów
str. 13

Wstęp
str. 15

Rozdział 1
Antropologiczne i aksjologiczne podstawy prawnej ochrony dóbr osobistych w zatrudnieniu
str. 25

1. Zakres pojęcia "godność"
str. 25
1.1. Uwagi wprowadzające
str. 25
1.2. Godność osobowa
str. 28
1.3. Godność osobista
str. 34
1.4. Godność osobista osób zatrudnionych
str. 36
2. Inne podstawowe wartości i ich wpływ na stosunki zatrudnienia
str. 41
3. Prawa człowieka a ochrona dóbr osobistych
str. 46

Rozdział 2
Podstawy prawne ochrony dóbr osobistych osób zatrudnionych
str. 53

1. Prawo do ochrony dóbr osobistych osób zatrudnionych jako przedmiot ochrony międzynarodowej
str. 53
1.1. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka
str. 53
1.2. Pakty praw człowieka
str. 55
1.3. Międzynarodowa Organizacja Pracy
str. 57
1.4. Europejska Konwencja Praw Człowieka
str. 61
1.5. Europejskie Karty Społeczne
str. 69
2. Prawo ponadnarodowe a dobra osobiste osób zatrudnionych
str. 77
2.1. Uwagi wprowadzające
str. 77
2.2. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
str. 81
2.3. Dyrektywy i zalecenia
str. 86
2.3.1. Uwagi wprowadzające
str. 86
2.3.2. Molestowanie, molestowanie seksualne i inne formy dyskryminacji naruszające godność w świetle prawa wspólnotowego
str. 89
2.3.3. Ochrona życia i zdrowia osób zatrudnionych w prawie unijnym
str. 98
2.3.4. Ochrona prywatności osób zatrudnionych w prawie Unii Europejskiej
str. 107
2.3.5. Ochrona dóbr osobistych osób zatrudnionych na podstawie atypowych umów o pracę w prawie wspólnotowym
str. 109
3. Ochrona dóbr osobistych osoby zatrudnionej w Konstytucji RP
str. 114
3.1. Uwagi wprowadzające
str. 114
3.2. Zasady konstytucyjne poszanowania poszczególnych dóbr osobistych osoby zatrudnionej
str. 118
4. Ochrona dóbr osobistych w ustawodawstwie zwykłym
str. 137

Rozdział 3
Znaczenie prawa pracy w zakresie ochrony dóbr osobistych jednostki
str. 141

1. Ochrona dóbr osobistych osoby zatrudnionej jako przedmiot ochrony prawa pracy
str. 141
1.1. Uwagi wprowadzające
str. 141
1.2. Relacje pomiędzy art. 111 k.p. a art. 23 i 24 k.c.
str. 145
1.3. Rozwój prawa pracy a ochrona dóbr osobistych
str. 151
2. Ewolucja poglądów doktryny i orzecznictwa w zakresie ochrony dóbr osobistych osób pozostających w pracowniczym zatrudnieniu
str. 153
2.1. Ochrona dóbr osobistych pracownika w okresie przedkodeksowym
str. 153
2.2. Ochrona dóbr osobistych pracownika po wprowadzeniu kodeksu pracy
str. 156
3. Ochrona dóbr osobistych a zasady prawa pracy
str. 168
3.1. Zasada poszanowania dóbr osobistych pracownika
str. 168
3.2. Charakter prawny zasady
str. 173
4. Obowiązek pracodawcy poszanowania dóbr osobistych pracownika
str. 177
4.1. Uwagi wprowadzające
str. 177
4.2. Treść i granice obowiązku
str. 183
4.3. Charakter prawny obowiązku
str. 186
4.4. Obowiązek poszanowania dóbr osobistych a realizacja praw podmiotowych przez podmiot zatrudniający
str. 190
5. Uelastycznienie zatrudnienia a ochrona dóbr osobistych
str. 196

Rozdział 4
Zakres pojęcia i konstrukcja normatywna dóbr osobistych osób zatrudnionych
str. 213

1. Ogólna charakterystyka dóbr osobistych
str. 213
1.1. Definicja doktrynalna dobra osobistego
str. 213
1.2. Koncepcja dóbr osobistych i praw podmiotowych osobistych
str. 217
2. Pojęcie i konstrukcja normatywna dóbr osobistych osoby zatrudnionej
str. 220
3. Stosunek dóbr osobistych w zatrudnieniu do dóbr osobistych powszechnego prawa cywilnego a przedmiot dóbr osobistych osoby zatrudnionej
str. 227
4. Pojęcie i przesłanki ochrony prawnej dóbr osobistych w zatrudnieniu
str. 231
4.1. Pojęcie i sposób realizacji ochrony prawnej dóbr osobistych w zatrudnieniu
str. 231
4.2. Kryteria oceny naruszenia dóbr osobistych w stosunkach zatrudnienia
str. 241
4.3. Zagrożenie lub naruszenie dóbr osobistych osoby zatrudnionej jako element struktury ochrony prawnej dóbr osobistych
str. 244
4.4. Bezprawność zachowania oraz jej wyłączenie
str. 247
4.4.1. Przesłanka bezprawności zachowania
str. 247
4.4.2. Okoliczności wyłączające bezprawność zachowania
str. 252

Rozdział 5
Prawo do ochrony godności osobistej w zatrudnieniu
str. 265

1. Pojęcie i istota godności osobistej osoby zatrudnionej
str. 265
1.1. Godność (cześć) osoby zatrudnionej
str. 265
1.2. Pojęcie "godność" z art. 111 k.p.
str. 271
2. Godność osobista a godność pracownicza
str. 276
2.1. Pojęcie godności pracowniczej według J. Jończyka
str. 276
2.2. Koncepcja "godności pracowniczej" według J.A. Piszczka
str. 279
3. Molestowanie i molestowanie seksualne w zatrudnieniu a godność osobista
str. 283
3.1. Pojęcie i istota molestowania oraz molestowania seksualnego
str. 283
3.2. Molestowanie i molestowanie seksualne jako naruszenie godności w polskim kodeksie pracy
str. 290
3.3. Unormowanie molestowania i molestowania seksualnego w kodeksie pracy a prawo Unii Europejskiej
str. 293
4. Naruszanie godności przy dokonywaniu przez pracodawcę czynności prawnych prowadzących do rozwiązania stosunku pracy
str. 306
4.1. Naruszenie godności pracownika przy formułowaniu ocen zawartych w pismach pracodawcy dotyczących rozwiązania stosunku pracy
str. 306
4.2. Naruszenie godności osobistej przy formułowaniu ocen zawartych w pismach pracodawcy skierowanych do związków zawodowych
str. 318
5. Pozostałe sposoby naruszania godności osób zatrudnionych
str. 321
5.1. Naruszenie godności przy wymierzaniu kar regulaminowych
str. 321
5.2. Naruszenie godności w zatrudnieniu przy prowadzeniu przez pracodawcę postępowania wyjaśniającego
str. 326
5.3. Naruszenie godności osobistej przy wydawaniu poleceń służbowych
str. 330
5.4. Naruszenie godności osobistej przy ocenianiu
str. 332
5.5. Naruszenia godności osoby zatrudnionej przy dokonywaniu innych działań przez podmiot zatrudniający
str. 336

Rozdział 6
Prawo do prywatności w zatrudnieniu
str. 341

1. Pojęcie i konstrukcja prawna prywatności osoby zatrudnionej
str. 341
1.1. Uwagi wprowadzające
str. 341
1.2. Prywatność jako dobro osobiste chronione w zatrudnieniu
str. 344
1.3. Definicje doktrynalne prawa do prywatności
str. 348
2. Prawo osoby zatrudnionej do prywatności a ochrona jej danych osobowych
str. 355
2.1. Uwagi wprowadzające
str. 355
2.2. Przetwarzanie danych osobowych w zatrudnieniu
str. 358
2.2.1. Dane osobowe pracownika i innych osób zatrudnionych
str. 358
2.2.2. Dopuszczalność przetwarzania danych osobowych w związku z zatrudnieniem
str. 361
2.2.3. Przetwarzanie przez pracodawcę i inne podmioty zatrudniające danych sensytywnych
str. 366
2.3. Gwarancje prawne ochrony sfery życia prywatnego osoby zatrudnionej w ustawie o ochronie danych osobowych
str. 372
2.3.1. Prawo osoby zatrudnionej do informacji i kontroli przetwarzania danych przez podmiot zatrudniający
str. 372
2.3.2. Uprawnienia GIODO w stosunku do pracodawcy (innych podmiotów zatrudniających)
str. 376
2.4. Przetwarzanie danych osobowych w związku z zatrudnieniem unormowane w przepisach odrębnych
str. 377
3. Prawo do prywatności a ujawnianie danych o wynagrodzeniu pracownika
str. 388
3.1. Ochrona danych o wynagrodzeniu pracownika
str. 388
3.2. Obowiązek ujawniania danych o wynagrodzeniu pracownika
str. 393
3.2.1. Ujawnianie danych o wynagrodzeniu pracownika na podstawie przepisów szczególnych
str. 393
3.2.2. Obowiązek ujawniania danych o wynagrodzeniu a działalność publiczna
str. 396
3.3. Dostęp związków zawodowych do informacji o indywidualnym wynagrodzeniu pracownika
str. 401
3.3.1. Dostęp do informacji o wynagrodzeniu pracownika w świetle ustawy o związkach zawodowych
str. 401
3.3.2. Usprawiedliwiony cel pracodawcy jako przesłanka zezwalająca na udostępnienie danych o wynagrodzeniu pracownika związkom zawodowym
str. 405
4. Przykłady naruszania prywatności osoby zatrudnionej
str. 409
4.1. Naruszenie prywatności osoby zatrudnionej przy stosowaniu poligrafu przez podmiot zatrudniający
str. 409
4.1.1. Pojęcie poligrafu
str. 409
4.1.2. Rola poligrafu w zatrudnieniu
str. 411
4.1.3. Dopuszczalność stosowania poligrafu w stosunkach zatrudnienia
str. 415
4.2. Naruszenie prywatności a badania psychologiczne
str. 419
4.3. Monitoring osób zatrudnionych w aspekcie naruszenia prywatności
str. 422
4.4. Naruszenie prywatności osoby zatrudnionej przy opiniowaniu
str. 430

Rozdział 7
Pozostałe rodzaje praw podmiotowych osobistych osób zatrudnionych
str. 433

1. Prawo do zdrowia osoby zatrudnionej
str. 433
1.1. Życie i zdrowie jako szczególne dobra osobiste
str. 433
1.2. Prawo pracowników i innych osób zatrudnionych do zdrowia
str. 441
2. Mobbing w zatrudnieniu jako szczególny przykład naruszenia zdrowia psychicznego
str. 449
2.1. Pojęcie i istota mobbingu
str. 449
2.2. Przyczyny mobbingu
str. 454
2.3. Przebieg procesu mobbingu
str. 459
2.4. Społeczne skutki mobbingu
str. 460
2.5. Regulacje prawne mobbingu w wybranych krajach
str. 463
2.6. Ochrona prawna przed mobbingiem przed 2004 r. w Polsce
str. 469
2.7. Regulacja prawna mobbingu w świetle art. 943 k.p.
str. 472
2.7.1. Definicja legalna mobbingu
str. 472
2.7.2. Pracodawczy obowiązek przeciwdziałania mobbingowi
str. 477
2.7.3. Zadośćuczynienie z tytułu rozstroju zdrowia z powodu mobbingu
str. 484
2.7.4. Rozwiązanie przez pracownika stosunku pracy wskutek mobbingu
str. 492
3. Prawo do ochrony wolności oraz nietykalności w zatrudnieniu
str. 498
3.1. Wolność jako dobro osobiste
str. 498
3.2. Nietykalność osoby zatrudnionej
str. 504
4. Prawo osoby zatrudnionej do wolności sumienia i religii
str. 507
5. Prawo pracownika do uprawiania w stosunku pracy twórczości (artystycznej, naukowej, racjonalizatorskiej i wynalazczej)
str. 519

Rozdział 8
Instrumenty ochrony dóbr osobistych na gruncie prawa pracy
str. 524

1. Relacja pomiędzy regulacją roszczeń związanych z naruszeniem dóbr osobistych w kodeksie cywilnym a środkami ochrony tych dóbr uregulowanymi w prawie pracy
str. 524
2. System i klasyfikacja środków ochrony dóbr osobistych w prawie pracy
str. 528
3. Środki indywidualnej ochrony prawnej dóbr osobistych w zatrudnieniu
str. 53 1
3.1. Uwagi wprowadzające
str. 531
3.2. Roszczenie o uchylenie kary porządkowej
str. 533
3.3. Roszczenia z tytułu wydania przez pracodawcę niewłaściwego świadectwa pracy
str. 534
3.4. Pozostałe roszczenia pracownicze z tytułu wyrządzenia przez pracodawcę szkody
str. 536
3.5. Uprawnienie pracownika do niezwłocznego rozwiązania stosunku pracy
str. 539
4. Gwarancje prawne związane z naruszeniem dóbr osobistych występujące na gruncie zbiorowego prawa pracy
str. 544
4.1. Uwagi wprowadzające
str. 544
4.2. Ochrona dóbr osobistych jako przedmiot zadań związków zawodowych i organizacji pracodawców
str. 546
4.2.1. Wpływ związków zawodowych na stanowienie prawa dotyczącego dóbr osobistych
str. 546
4.2.2. Ochrona życia i zdrowia osób zatrudnionych jako zadanie związków zawodowych
str. 549
4.2.3. Ochrona dóbr osobistych jako przedmiot zadań dodatkowych organizacji pracodawców
str. 553
4.3. Układy zbiorowe pracy i inne porozumienia zbiorowe jako instrumenty ochrony dóbr osobistych
str. 555
4.3.1. Rola układów zbiorowych pracy w kształtowaniu ochrony dóbr osobistych
str. 555
4.3.2. Liberalizacja autonomicznego prawa pracy a ochrona dóbr osobistych
str. 559
4.4. Partycypacja osób zatrudnionych w zarządzaniu zakładem pracy a ochrona ich dóbr osobistych
str. 562
4.5. Spory zbiorowe pracy na tle ochrony dóbr osobistych
str. 570
4.5.1. Wszczęcie sporu zbiorowego na tle ochrony dóbr osobistych
str. 570
4.5.2. Prawo do strajku jako środek ochrony dóbr osobistych
str. 572

Rozdział 9
Środki ochrony dóbr osobistych w zatrudnieniu w prawie konstytucyjnym, cywilnym i w prawie karnym
str. 576

1. Konstytucyjne środki ochrony dóbr osobistych
str. 576
2. Cywilnoprawne roszczenia niemajątkowe oraz sankcje majątkowe
str. 585
2.1. Roszczenia niemajątkowe
str. 585
2.1.1. Uwagi ogólne
str. 585
2.1.2. Roszczenie o zaniechanie działań zagrażających lub naruszających dobra osobiste oraz roszczenie o dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia
str. 587
2.1.3. Roszczenie o ustalenie
str. 589
2.1.4. Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę
str. 590
2.2. Sankcje majątkowe
str. 605
3. Karnoprawne środki ochrony dóbr osobistych w zatrudnieniu
str. 608
3.1. Godność i inne dobra osobiste jako przedmiot karnoprawnej ochrony
str. 608
3.2. Zniesławienie lub zniewaga osoby zatrudnionej
str. 613
3.3. Naruszenie nietykalności osobistej osoby zatrudnionej
str. 616
3.4. Przestępstwa skierowane przeciwko wolności sumienia i religii (wyznania) oraz prywatności osób zatrudnionych
str. 620
3.5. Prawnokarne dochodzenie roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych w postępowaniu karnym
str. 625

Rozdział 10
Zagadnienia procesowe ochrony dóbr osobistych w zatrudnieniu
str. 631

1. Tryb dochodzenia roszczeń przewidzianych w prawie pracy
str. 631
2. Zakres ochrony cywilnosądowej w sprawach związanych z naruszeniem dóbr osobistych w zatrudnieniu
str. 640

Zakończenie
str. 645

Bibliografia
str. 681

Orzecznictwo i glosy
str. 747

Akty normatywne
str. 759

Indeks rzeczowy
str. 767