Wykaz podstawowych skrótów
str. 15
Słowo wstępne i podziękowania
str. 17
Uwagi wprowadzające
str. 19

Rozdział I
Wspólnotowe regulacje prawne z zakresu urzędowej kontroli żywności
str. 23

1. Podstawy prawne wspólnotowych regulacji z zakresu ukż
str. 24
1.1. Zagadnienia ogólne
str. 24
1.2. Podstawy traktatowe regulacji z zakresu ukż
str. 26
1.2.1. Regulacja odnosząca się do zbliżania przepisów ustawowych Państw Członkowskich jako podstawa aktów z zakresu ukż (art. 94 TWE)
str. 27
1.2.2. Regulacja odnosząca się do funkcjonowania rynku wewnętrznego jako podstawa aktów z zakresu ukż (art. 95 TWE)
str. 28
1.2.3. Regulacja dotycząca wspólnej polityki rolnej jako podstawa aktów z zakresu ukż (art. 37 TWE)
str. 31
1.2.4. Regulacja dotycząca ochrony zdrowia publicznego jako podstawa aktów z zakresu ukż (art. 152 ust. 4 lit. b) TWE)
str. 32
1.2.5. Tryb konsultacji i współdecydowania w procesie stanowienia aktów prawa dotyczących ukż
str. 34
1.3. Zastosowanie zasady pomocniczości i proporcjonalności w regulacjach z zakresu ukż
str. 37
1.3.1. Zasada pomocniczości
str. 38
1.3.2. Zasada proporcjonalności
str. 39
2. Zakres wspólnotowych regulacji prawnych dotyczących ukż
str. 41
2.1. Rozwój regulacji wspólnotowych dotyczących ukż
str. 41
2.2. Regulacje sektorowego podejścia do ukż
str. 44
2.2.1. Dyrektywy odnoszące się do żywności
str. 44
2.2.2. Dyrektywy odnoszące się do żywności pochodzenia zwierzęcego
str. 46
2.2.3. Dyrektywy odnoszące się do środków żywienia zwierząt
str. 48
2.3. Regulacje nowego zintegrowanego podejścia do ukż
str. 48
2.3.1. Podstawy regulacji ukż w rozporządzeniu 178/2002/WE
str. 49
2.3.2. Zakres merytoryczny i terytorialny rozporządzenia 882/2004/WE
str. 50
2.3.3. Zakres regulacji dotyczących ukż w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego
str. 51
3. Prawo wspólnotowe w zakresie ukż a krajowy porządek prawny
str. 53
3.1. Zasady ustrojowe prawa wspólnotowego w regulacjach z zakresu ukż
str. 54
3.1.1. Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego
str. 55
3.1.2. Zasada skutku bezpośredniego norm prawa wspólnotowego
str. 59
3.2. Wpływ regulacji wspólnotowej na dotyczące ukż krajowe przepisy prawa materialnego, proceduralnego i ustrojowego
str. 67
3.2.1. Prawo materialne
str. 67
3.2.2. Prawo proceduralne
str. 68
3.2.3. Prawo ustrojowe
str. 69

Rozdział II
Zagadnienia teoretycznoprawne związane z pojęciem ukż
str. 75

1. Określenie pojęć "kontrola", "nadzór" i "policja administracyjna"
str. 75
1.1. Pojęcie kontroli i rodzaje kontroli
str. 76
1.1.1. Definicje pojęcia kontroli formułowane w doktrynie prawa administracyjnego
str. 78
1.1.2. Elementy władcze funkcji kontroli
str. 80
1.1.3. Rodzaje kontroli
str. 82
2. Pojęcie nadzoru
str. 91
2.1. Definicje pojęcia nadzoru formułowane w doktrynie prawa administracyjnego
str. 92
2.2. Elementy funkcji nadzoru
str. 94
3. Kontrola a nadzór
str. 94
4. Policja administracyjna
str. 99
5. Policja administracyjna a nadzór
str. 102

Rozdział III
Zakres przedmiotowy ukż
str. 106

1. Zakres przedmiotowy ukż w strukturach krajowych
str. 107
1.1. Żywność i pasze jako przedmiot ukż
str. 108
1.1.1. Legalna definicja żywności
str. 110
1.1.1.1. Dodatki do środków spożywczych
str. 112
1.1.1.2. Substancje pomagające w przetwarzaniu
str. 114
1.1.1.3. Zanieczyszczenia
str. 115
1.1.1.4. Pasze
str. 117
1.1.1.5. Żywe zwierzęta
str. 118
1.1.1.6. Rośliny przed zbiorem
str. 120
1.1.1.7. Produkty lecznicze
str. 122
1.1.1.8. Wyroby tytoniowe
str. 126
1.1.1.9. Kosmetyki
str. 127
1.1.2. Wyodrębnione w prawie wspólnotowym szczególne rodzaje żywności
str. 128
1.1.2.1. Suplementy diety
str. 128
1.1.2.2. Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego
str. 130
1.1.2.3. Żywność otrzymana metodą ekologiczną
str. 133
1.1.2.4. Nowa żywność
str. 136
1.1.2.5. Żywność zmodyfikowana genetycznie
str. 137
1.1.3. Produkty rolne jako żywność
str. 140
1.2. Działalność w zakresie produkcji i obrotu żywnością jako przedmiot ukż
str. 141
1.3. System kontroli wewnętrznej jako przedmiot ukż
str. 143
1.3.1. Wprowadzenie
str. 143
1.3.2. Pojęcie kontroli wewnętrznej
str. 144
1.3.3. System HACCP
str. 145
1.4. Kontrola wewnętrzna a ukż
str. 149
1.5. Prywatne systemy certyfikacji a ukż
str. 150
2. Zakres przedmiotowy ukż na szczeblu wspólnotowym
str. 151

Rozdział IV
Cele prawa żywnościowego realizowane przez ukż i zadania ukż
str. 154

1. Dobra chronione przez ukż
str. 155
2. Cele prawa żywnościowego realizowane przez ukż
str. 156
2.1. Ochrona życia i zdrowia człowieka
str. 156
2.2. Ochrona zdrowia i życia ludzkiego a bezpieczeństwo żywności
str. 158
2.3. Ochrona interesów ekonomicznych konsumentów
str. 160
2.4. Zapewnienie rzetelności obrotu
str. 160
2.5. Ochrona zdrowia i warunków życia zwierząt
str. 161
2.6. Zapewnianie swobodnego przepływu żywności
str. 161
3. Zadania ukż
str. 162

Rozdział V
Kompetencje organów ukż
str. 163

1. Uwagi wstępne
str. 163
2. Legalne definicje pojęć odnoszących się do przeprowadzania ukż
str. 166
2.1. Legalne definicje ukż
str. 166
2.1.1. Definicja ukż w dyrektywie 89/397/EWG
str. 166
2.1.2. Definicja ukż w rozporządzeniu 882/2004/WE
str. 168
2.2. Legalne definicje pozostałych pojęć odnoszących się do przeprowadzania ukż
str. 170
2.2.1. Weryfikacja
str. 171
2.2.2. Audyt
str. 172
2.2.3. Inspekcja
str. 174
2.2.4. Monitorowanie
str. 175
2.2.5. Obserwowanie
str. 176
3. Kompetencje krajowych organów ukż
str. 177
3.1. Kompetencje kontrolne krajowych organów ukż
str. 178
3.1.1. Kontrola pośrednia i bezpośrednia
str. 179
3.1.1.1. Kontrola pośrednia
str. 179
3.1.1.2. Kontrola bezpośrednia
str. 181
3.1.2. Kontrola wstępna, faktyczna, następna
str. 184
3.1.2.1. Kontrola wstępna
str. 184
3.1.2.2. Kontrola faktyczna
str. 186
3.1.2.3. Kontrola następna
str. 187
3.1.3. Forma prawna czynności kontrolnych
str. 188
3.2. Kompetencje o charakterze władczym krajowych organów ukż - kompetencje nadzorcze
str. 191
3.2.1. Prewencyjne środki nadzoru
str. 194
3.2.1.1. Forma prawna prewencyjnych środków nadzoru
str. 196
3.2.1.2. Konsekwencje uzyskania zatwierdzenia
str. 197
3.2.2. Restrykcyjne środki nadzoru
str. 198
3.2.2.1. Zakazy
str. 199
3.2.2.2. Nakazy
str. 200
3.2.2.3. Forma prawna restrykcyjnych środków nadzoru
str. 202
3.2.3. Restrykcyjne cofnięcie uprzednio udzielonego przedsiębiorcy zatwierdzenia
str. 204
3.3. Kompetencje informacyjne i doradcze krajowych organów ukż
str. 204
3.3.1. Wieloletnie plany kontroli
str. 205
3.3.2. Plan awaryjny
str. 207
3.3.3. Roczne sprawozdania z działalności ukż
str. 209
3.3.4. Ocena i opiniowanie krajowych wytycznych dobrej praktyki oraz promowanie zasad GHP i HACCP
str. 210
3.4. Weryfikacja prawidłowości środków podejmowanych przez krajowe organy ukż
str. 211
4. Kompetencje Komisji w zakresie ukż
str. 214
4.1. Zagadnienia wstępne
str. 214
4.2. Kompetencje kontrolne Komisji w zakresie ukż
str. 215
4.2.1. Kompetencje kontrolne wynikające z TWE
str. 215
4.2.2. Kompetencje kontrolne wynikające z przepisów wtórnego prawa wspólnotowego
str. 217
4.2.2.1. Kontrole w państwach trzecich
str. 220
4.3. Kompetencje informacyjne, doradcze i koordynacyjne Komisji w zakresie ukż
str. 222
4.3.1. Sprawozdania
str. 222
4.3.2. Szkolenia
str. 223
4.3.3. Plan ogólny zarządzania kryzysami
str. 224
4.3.4. Wspólnotowe wytyczne dobrej praktyki
str. 225
4.3.5. Wsparcie w trakcie kontroli przeprowadzanych przez państwa trzecie w Państwach Członkowskich
str. 227
4.3.6. Wsparcie dla krajów rozwijających się
str. 227
4.3.7. Koordynacja działań
str. 228
4.4. Kompetencje władcze Komisji w zakresie ukż
str. 229
4.4.1. Forma prawna środków nadzoru podejmowanych przez Komisję w ramach ukż
str. 234
4.5. Kompetencje do wydawania aktów wykonawczych związanych z ukż
str. 235
4.5.1. Tryb wydawania aktów wykonawczych
str. 237
4.5.2. Procedura regulacyjna
str. 238
4.5.3. Procedura doradcza
str. 239

Rozdział VI
Zasady ukż
str. 240

1. Zasada proporcjonalności działania ukż
str. 240
1.1. Proporcjonalność działań kontrolnych
str. 241
1.2. Proporcjonalność środków nadzoru
str. 242
2. Zasada prowadzenia kontroli bez uprzedzenia
str. 243
3. Zasada regularności działań ukż
str. 243
4. Zasada dwuinstancyjności (odwołania od decyzji)
str. 244
5. Zasada ostrożności
str. 245
6. Zasada kompleksowości ukż (przeprowadzanie kontroli we wszystkich stadiach produkcji i obrotu żywnością)
str. 248
7. Zasada jednolitości działań ukż
str. 249
7.1. Normy techniczne jako element realizacji zasady jednolitości
str. 250
7.2. Wytyczne Komisji jako element realizacji zasady jednolitości
str. 253
7.3. Plan ogólny zarządzania kryzysami jako element realizacji zasady jednolitości
str. 253
8. Zasada poufności ukż
str. 253
9. Zasada przejrzystości działań ukż
str. 254
10. Zasada analizy ryzyka w działaniach ukż
str. 255
10.1. Pojęcie ryzyka
str. 256
10.2. Analiza ryzyka
str. 258
10.2.1. Ocena ryzyka
str. 259
10.2.1.1. Ocena ryzyka na poziomie wspólnotowym
str. 261
10.2.1.2. Ocena ryzyka na poziomie krajowym
str. 263
10.2.2. Zarządzanie ryzykiem
str. 264
10.2.3. Informowanie o ryzyku
str. 268
11. Zasada bezstronności i obiektywizmu
str. 268
12. Zasada fachowości i kompetentności
str. 269
13. Zasada sprawności i efektywności
str. 271

Rozdział VII
Pozostałe elementy modelowe ukż
str. 272

1. Współpraca organów ukż
str. 272
1.1. Zagadnienia wstępne
str. 272
1.2. Wspólnotowa współpraca pomiędzy krajowymi organami ukż a Komisją
str. 274
1.3. Wspólnotowa współpraca pomiędzy krajowymi organami ukż różnych Państw Członkowskich
str. 276
1.4. Wewnątrzpaństwowa współpraca pomiędzy krajowymi organami ukż
str. 277
2. Zlecanie wykonywania zadań z zakresu ukż
str. 277
2.1. Laboratoria
str. 281
2.1.1. Laboratoria urzędowe
str. 282
2.1.2. Krajowe laboratoria referencyjne
str. 283
2.1.3. Wspólnotowe laboratoria referencyjne
str. 285
3. Urzędowa kontrola żywności jako element systemu bezpieczeństwa żywności
str. 286
4. Urzędowa kontrola żywności jako element systemu kontroli administracji publicznej
str. 288
4.1. Krajowe organy ukż jako elementy systemu kontroli administracji publicznej
str. 289
4.2. Komisja jako element systemu kontroli administracji publicznej
str. 291
5. Urzędowa kontrola żywności a wolność gospodarcza
str. 291
6. Sankcje w prawie żywnościowym
str. 299
6.1. Wprowadzenie
str. 299
6.2. Definicja sankcji
str. 300
6.3. "Sankcja" w rozporządzeniu 882/2004/WE
str. 303
6.4. Sankcje a środki nadzoru
str. 305
6.5. Cechy sankcji w prawie żywnościowym
str. 308
6.6. Zasady stosowania sankcji administracyjnych w prawie żywnościowym
str. 311
7. Opłaty za przeprowadzenie kontroli
str. 313

Zakończenie
str. 315

Bibliografia
str. 321

Wykaz podstawowych aktów prawnych
str. 329
Wykaz powołanych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich
str. 329
Wykaz innych dokumentów
str. 332