| Zawartość | Nr strony |
|---|
| Wykaz skrótów | 11 |
| Wprowadzenie | 13 |
| | |
| Rozdział 1. Zagadnienia ogólne | 17 |
| 1. Kredyty waloryzowane kursem waluty obcej (frankowe) | 17 |
| 1.1. Wprowadzenie – popularność i mechanizm kredytów waloryzowanych | 17 |
| 1.2. Kredyt indeksowany kursem waluty obcej | 20 |
| 1.3. Kredyt denominowany kursem waluty obcej | 21 |
| 1.4. Kredyty walutowe sensu stricto | 21 |
| 1.5. Inne niż CHF waluty waloryzacji | 24 |
| 2. Niedozwolone postanowienia umowne | 25 |
| 2.1. Zagadnienia ogólne | 25 |
| 2.2. Postanowienie umowne jako przedmiot kontroli | 29 |
| 2.3. Postanowienia określające główne świadczenia stron | 30 |
| 2.4. Wzorzec | 33 |
| 2.5. Indywidualne uzgodnienia | 34 |
| 2.6. Sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta | 37 |
| 3. Konsument jako podmiot ochrony | 39 |
| 3.1. Definicja konsumenta | 39 |
| 3.2. Umowa konsumencka a umowy mieszane | 42 |
| 3.2.1. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej a koncepcja umów mieszanych | 42 |
| 3.2.2. Wynajem nieruchomości | 44 |
| 3.2.3. Nieruchomość użytkowa | 45 |
| 3.3. Umowy mieszane o celach równoważnych | 45 |
| 3.4. Umowy mieszane podmiotowo | 46 |
| 4. Kontrola incydentalna i abstrakcyjna | 50 |
| 4.1. Kontrola incydentalna | 50 |
| 4.2. Kontrola abstrakcyjna | 51 |
| 4.3. Prejudykat w procesie indywidualnym | 52 |
| 4.4. Tożsamość postanowienia badanego w toku kontroli indywidualnej z postanowieniem objętym prejudykatem | 54 |
| 5. Reżim ochrony przed niedozwolonymi postanowieniami wzorców | 55 |
| 5.1. Dyrektywa 93/13/EWG | 55 |
| 5.2. Zasada wykładni prounijnej (zgodnej) | 56 |
| 5.3. Rola orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej | 57 |
| | |
| Rozdział 2. Klauzule niedozwolone w umowach kredytów waloryzowanych | 59 |
| 1. Mechanizm waloryzacji | 59 |
| 1.1. Klauzula kursów tabelarycznych | 59 |
| 1.2. Klauzula ryzyka walutowego | 62 |
| 1.3. Przykładowe klauzule niedozwolone wpisane do rejestru | 64 |
| 2. Postanowienia „towarzyszące” | 68 |
| 2.1. Postanowienia dotyczące zabezpieczeń | 68 |
| 2.2. Postanowienia dotyczące ubezpieczeń spłaty kredytu | 69 |
| 2.3. Postanowienia dotyczące opłat i prowizji | 71 |
| 2.4. Postanowienia dotyczące indywidualnych negocjacji | 72 |
| 3. Okoliczności zawarcia umowy i umowy pozostające w związku z kontrolowaną umową | 73 |
| 3.1. Procedura udzielenia kredytu | 73 |
| 3.2. Kurs negocjowany (negocjowalny) | 75 |
| 3.3. Oświadczenie o ponoszeniu ryzyka walutowego | 78 |
| 3.4. Symulacje dotyczące ryzyka walutowego | 80 |
| 4. Eliminacja postanowienia wzorca z umowy | 82 |
| 4.1. Sankcja bezskuteczności | 82 |
| 4.2. Dopuszczalność eliminacji „części” postanowienia – blue pencil test | 85 |
| 4.3. Marża banku jako niezależna norma umowna | 87 |
| 4.4. Redukcja utrzymująca skuteczność – kurs NBP | 90 |
| | |
| Rozdział 3. Roszczenia kredytobiorcy | 93 |
| 1. Ustalenie nieważności umowy kredytu | 93 |
| 1.1. Roszczenie o ustalenie (189 k.p.c.) | 93 |
| 1.2. Roszczenie o uzgodnienie treści księgi wieczystej | 96 |
| 1.3. Kredyty spłacone w całości | 98 |
| 2. Roszczenie o zapłatę | 101 |
| 2.1. Wyliczenie wysokości roszczenia | 101 |
| 2.2. Teoria salda v. teoria dwóch kondykcji | 102 |
| 2.3. Termin spełnienia świadczenia, wymagalność i przedawnienie | 105 |
| 3. Roszczenia ewentualne | 109 |
| 3.1. Żądanie ewentualne w zakresie ustalenia | 109 |
| 3.2. Żądanie ewentualne w zakresie zapłaty | 112 |
| | |
| Rozdział 4. Roszczenia banku | 114 |
| 1. Zwrot kapitału kredytu | 114 |
| 1.1. Termin spełnienia świadczenia i wymagalność | 114 |
| 1.2. Wartość roszczenia | 118 |
| 1.3. Przedawnienie | 119 |
| 2. Odsetki za opóźnienie od kwoty wypłaconego kapitału | 122 |
| 3. Roszczenia uzupełniające | 123 |
| 3.1. Waloryzacja sądowa | 123 |
| 3.2. Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału | 126 |
| 3.3. Inne podstawy roszczeń uzupełniających | 129 |
| 4. Roszczenie o ustalenie | 130 |
| | |
| Rozdział 5. Dochodzenie roszczeń przez strony nieważnej umowy kredytu | 133 |
| 1. Powództwo przeciwko bankowi | 133 |
| 1.1. Legitymacja materialna i procesowa kredytobiorcy | 133 |
| 1.2. Współuczestnictwo po stronie powodowej | 135 |
| 1.3. Legitymacja bierna banku | 136 |
| 1.4. Właściwość sądu | 137 |
| 1.5. Kumulacja procesowa roszczeń | 138 |
| 1.6. Wartość przedmiotu sporu | 139 |
| 1.7. Opłata sądowa | 140 |
| 1.8. Żądania procesowe | 142 |
| 1.9. Wniosek o zasądzenie kosztów procesu | 144 |
| 1.10. Wnioski dowodowe | 144 |
| 1.11. Twierdzenia i uzasadnienie faktyczne | 146 |
| 1.12. Oświadczenie dotyczące wymagalności | 147 |
| 1.13. Oświadczenie dotyczące próby polubownego rozwiązania sporu | 147 |
| 2. Powództwo przeciwko kredytobiorcy | 147 |
| 2.1. Wprowadzenie | 147 |
| 2.2. Legitymacja czynna banku | 148 |
| 2.3. Legitymacja bierna kredytobiorcy | 148 |
| 2.4. Współuczestnictwo po stronie pozwanej | 148 |
| 2.5. Właściwość sądu | 149 |
| 2.6. Kumulacja procesowa roszczeń | 149 |
| 2.7. Wartość przedmiotu sporu | 149 |
| 2.8. Opłata sądowa | 150 |
| 2.9. Żądania procesowe | 150 |
| 2.10. Wniosek o zasądzenie kosztów procesu | 152 |
| 2.11. Wnioski dowodowe | 154 |
| 2.12. Twierdzenia i uzasadnienie faktyczne | 155 |
| 2.13. Oświadczenie dotyczące wymagalności | 155 |
| 2.14. Oświadczenie dotyczące próby polubownego rozwiązania sporu | 156 |
| 3. Zarzuty w sprawach dotyczących kredytów frankowych | 156 |
| 3.1. Zarzut oczywistej bezzasadności i przedwczesności powództwa | 156 |
| 3.2. Zarzut potrącenia | 158 |
| 3.3. Zarzut zatrzymania | 159 |
| | |
| Rozdział 6. Postępowanie zabezpieczające | 162 |
| 1. Wprowadzenie | 162 |
| 2. Zabezpieczenie roszczenia o ustalenie | 162 |
| 2.1. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia i uprawdopodobnienie roszczenia | 162 |
| 2.2. Sposób i zakres zabezpieczenia | 164 |
| 2.3. Czas trwania zabezpieczenia | 165 |
| 2.4. Skutek zabezpieczenia | 166 |
| 3. Zabezpieczenie roszczenia o uzgodnienie treści księgi wieczystej | 167 |
| 4. Zabezpieczenie roszczenia o zapłatę (na rzecz kredytobiorcy) | 169 |
| 5. Zabezpieczenie roszczenia o zapłatę (na rzecz banku) | 169 |
| | |
| Rozdział 7. Upadłość banku a procesowe dochodzenie roszczeń | 171 |
| 1. Legitymacja czynna i bierna upadłego | 171 |
| 2. Dochodzenie roszczeń kredytobiorcy | 172 |
| 2.1. Roszczenie o zapłatę | 172 |
| 2.2. Roszczenie o ustalenie | 175 |
| 2.3. Dopuszczalność zabezpieczenia roszczenia o ustalenie | 177 |
| 3. Dochodzenie roszczeń upadłego | 178 |
| | |
| Rozdział 8. Postępowanie w sprawie kredytu waloryzowanego | 180 |
| 1. Postępowanie dowodowe | 180 |
| 1.1. Uwagi ogólne | 180 |
| 1.2. Dokumenty | 182 |
| 1.3. Świadkowie | 185 |
| 1.4. Przesłuchanie stron | 186 |
| 1.5. Opinia biegłego | 187 |
| 2. Pouczenia sądu | 189 |
| 2.1. Pouczenie w trybie art. 1561 k.p.c. | 189 |
| 2.2. Pouczenie o konsekwencjach nieważności umowy | 191 |
| 3. Wyrok wstępny i wyrok częściowy w sprawie frankowej | 192 |
| 4. Prejudykaty | 194 |
| 5. Zawieszenie postępowania | 195 |
| 6. Zastrzeżenia do protokołu – na marginesie | 197 |
| | |
| Rozdział 9. Ugoda sądowa i pozasądowa w sprawie kredytu waloryzowanego | 199 |
| 1. Wprowadzenie do problematyki ugód w sprawach kredytów waloryzowanych | 199 |
| 2. Warianty empiryczne ugód | 200 |
| 2.1. Rozliczenie roszczeń kondykcyjnych | 200 |
| 2.2. Konwersja na kredyt PLN | 201 |
| 2.3. Umorzenie | 203 |
| 2.4. Wypłata kwoty dodatkowej | 204 |
| 2.5. Zwrot kosztów procesu | 204 |
| 3. Skuteczność ugód konsumenckich | 205 |
| 3.1. Strony ugody | 205 |
| 3.2. Warunki formalne skuteczności ugody | 206 |
| 3.3. Warunki materialne skuteczności ugody | 206 |
| 4. Aspekty podatkowe | 209 |
| 4.1. Kwalifikacja podatkowa ugody w sprawie kredytu frankowego | 209 |
| 3.2. Zaniechanie poboru podatku | 212 |
| 3.3. Uwagi praktyczne dla pełnomocnika kredytobiorcy | 213 |
| | |
| WZORY | 217 |
| 1. Wzór pozwu o ustalenie i zapłatę | 217 |
| 2. Wzór odpowiedzi na pozew banku o zwrot kapitału | 237 |
| 3. Wzór petitum pozwu o zapłatę (teoria salda) | 247 |
| 4. Wzór wniosku o zabezpieczenie roszczenia prawoustalającego | 251 |
| 5. Wzór zażalenia kredytobiorcy na odmowę zabezpieczenia | 255 |
| 6. Wzór odpowiedzi na zażalenie banku na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia | 260 |
| 7. Wzór apelacji od wyroku (podstawienie kursu NBP / usunięcie jedynie części postanowienia) | 264 |
| 8. Wzór apelacji od wyroku (ograniczenie roszczenia odsetkowego, uwzględnienie zarzutu potrącenia) | 290 |
| 9. Wzór odpowiedzi na apelację banku (powoda) w sprawie o zwrot kapitału | 303 |
| 10. Wzór odpowiedzi na skargę kasacyjną banku | 314 |
| Bibliografia | 325 |