Wykaz skrótów
str. 13

Rozdział I
Przedmiot, funkcje i właściwości prawa pracy
str. 21

1. Wprowadzenie
str. 21

2. Kryterium wyodrębnienia prawa pracy
str. 22

3. Przedmiot prawa pracy
str. 23

3.1. Uwagi ogólne
str. 23

3.2. Społeczne stosunki pracy podporządkowanej
str. 24

3.3. Stosunki społeczne związane z pracą umownie podporządkowaną
str. 28

3.4. Podsumowanie
str. 31

3.5. Przedmiot prawa pracy UE
str. 31

4. Funkcje prawa pracy
str. 32

5. Właściwości prawa pracy
str. 35

Literatura
str. 36

Rozdział II
Zasady prawa pracy
str. 39

1. Wprowadzenie
str. 39

2. Podstawowe zasady prawa pracy
str. 41

2.1. Prawo do swobodnie wybranej pracy
str. 41

2.2. Zasada wolności pracy
str. 44

2.3. Ochrona godności i dóbr osobistych
str. 45

2.4. Zasada równych praw, niedyskryminacji i równego traktowania w zatrudnieniu
str. 48

2.5. Prawo do godziwego wynagrodzenia
str. 55

2.6. Zasada uprzywilejowania i automatyzmu prawnego
str. 58

2.7. Inne podstawowe zasady
str. 61

3. Zasady prawa pracy
str. 62

Literatura
str. 64

Rozdział III
Źródła prawa pracy
str. 68

1. Pojęcie i systematyka źródeł prawa pracy
str. 68

2. Powszechne źródła prawa pracy
str. 70

3. Specyficzne źródła prawa pracy
str. 73

3.1. Układ zbiorowy pracy
str. 76

3.2. Regulamin pracy
str. 88

3.3. Regulamin wynagradzania
str. 91

3.4. Inne akty specyficzne
str. 94

Literatura
str. 97

Rozdział IV
Stosunki prawne zbiorowego prawa pracy
str. 101

1. Charakterystyka stosunków prawnych zbiorowego prawa pracy
str. 101

2. Związki zawodowe
str. 102

2.1. Zasady działania związków zawodowych
str. 102

2.2. Prawo koalicji
str. 104

2.3. Powstanie i zakończenie działalności związku zawodowego
str. 105

2.4. Uprawnienia ogólnokrajowej organizacji związkowej
str. 107

2.5. Zakładowa organizacja związkowa
str. 109

2.6. Uprawnienia działaczy związkowych
str. 114

3. Pracodawcy i organizacje pracodawców
str. 121

4. Rozwiązywanie sporów zbiorowych
str. 123

5. Wpływ załogi na działalność zakładu
str. 128

Literatura
str. 134

Rozdział V
Podmioty stosunku pracy
str. 138

1. Uwagi ogólne
str. 138

2. Pracownik
str. 141

3. Pracodawca
str. 144

Literatura
str. 150

Rozdział VI
Nawiązanie stosunku pracy
str. 151

1. Wprowadzenie
str. 151

2. Stosunek pracy
str. 154

3. Nawiązanie umownych stosunków pracy
str. 160

3.1. Umowa o pracę
str. 160

3.1.1. Uwagi ogólne
str. 160

3.1.2. Pojęcie, treść i forma umowy o pracę
str. 162

3.1.2.1. Uwagi ogólne, pojęcie
str. 162

3.1.2.2. Treść umowy o pracę
str. 164

3.1.2.3. Forma umowy
str. 168

3.1.3. Zakaz konkurencji
str. 169

3.1.4. Rodzaje umów o pracę
str. 173

3.1.5. Kumulacja umów i zatrudnienie niepracownicze
str. 179

3.2. Spółdzielcza umowa o pracę
str. 183

4. Nawiązanie pozaumownych stosunków pracy
str. 184

4.1. Mianowanie
str. 184

4.2. Powołanie
str. 186

4.3. Wybór
str. 188

Literatura
str. 188

Rozdział VII
Rozwiązanie stosunku pracy
str. 191

1. Rozwiązanie umownego stosunku pracy
str. 191

1.1. Wprowadzenie
str. 191

1.2. Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron
str. 193

1.3. Wypowiedzenie umowy o pracę
str. 195

1.3.1. Okresy i terminy wypowiedzenia
str. 198

1.3.2. Forma wypowiedzenia
str. 202

1.3.3. Dni wolne na poszukiwanie pracy
str. 205

1.3.4. Powszechna ochrona trwałości stosunku pracy
str. 206

1.3.4.1. Konsultacja zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z zakładową organizacją związkową
str. 208

1.3.4.2. Zasadność wypowiedzenia
str. 211

1.3.5. Szczególna ochrona pracownika przed wypowiedzeniem
str. 215

1.4. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia
str. 220

1.4.1. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę
str. 221

1.4.1.1. Przesłanki niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika
str. 221

1.4.1.2. Przesłanki niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika
str. 227

1.4.1.3. Forma i tryb natychmiastowego rozwiązania umownego stosunku pracy
str. 231

1.4.2. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika
str. 234

1.4.2.1. Przesłanki niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika
str. 235

1.4.2.2. Forma i termin rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika
str. 238

1.5. Zasady rozwiązywania umów z przyczyn niedotyczących pracowników (zwolnienia grupowe)
str. 238

2. Rozwiązanie pozaumownych stosunków pracy i spółdzielczej umowy o pracę
str. 250

Literatura
str. 256

Rozdział VIII
Wygaśnięcie stosunku pracy
str. 261

1. Wygaśnięcie umownego stosunku pracy
str. 261

2. Wygaśnięcie pozaumownych stosunków pracy i spółdzielczej umowy o pracę
str. 267

Literatura
str. 268

Rozdział IX
Roszczenia stron w związku z wadliwym ustaniem stosunku pracy
str. 269

1. Roszczenia stron w związku z wadliwym ustaniem umownego stosunku pracy
str. 269

1.1. Roszczenia pracownika z tytułu wadliwego ustania umownego stosunku pracy
str. 270

1.1.1. Roszczenia pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę
str. 270

1.1.2. Roszczenia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia
str. 277

1.1.3. Roszczenia pracownika w razie naruszenia przepisów o wygaśnięciu umownego stosunku pracy
str. 280

1.2. Roszczenia pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia
str. 281

2. Roszczenia pracownika w związku z wadliwym ustaniem pozaumownych stosunków pracy i spółdzielczej umowy o pracę
str. 282

Literatura
str. 285

Rozdział X
Zmiana treści stosunku pracy
str. 286

1. Zmiana treści umownego stosunku pracy
str. 286

1.1. Wprowadzenie
str. 286

1.2. Porozumienie zmieniające
str. 288

1.3. Wypowiedzenie zmieniające
str. 290

1.4. Jednostronna zmiana treści umownego stosunku pracy przez pracodawcę
str. 299

1.4.1. Czasowe powierzenie pracownikowi innej pracy
str. 299

1.4.1.1. Powierzenie pracownikowi innej pracy na podstawie art. 42 § 4 kodeksu pracy
str. 299

1.4.1.2. Powierzenie pracownikowi innej odpowiedniej pracy na podstawie art. 81 § 3 kodeksu pracy
str. 302

1.4.2. Przeniesienie do innej pracy
str. 303

2. Zmiana treści pozaumownych stosunków pracy i spółdzielczej umowy o pracę
str. 304

Literatura
str. 306

Rozdział XI
Obowiązki pracodawcy i pracownika
str. 308

1. Obowiązki pracodawcy - wprowadzenie
str. 308

2. Obowiązki pracodawcy będące elementami treści stosunku pracy
str. 310

3. Obowiązki pracodawcy związane ze stosunkiem pracy
str. 311

3.1. Obowiązek informowania pracownika
str. 311

3.2. Obowiązek prowadzenia dokumentacji
str. 313

3.3. Ocenianie pracowników
str. 315

3.4. Obowiązek dotyczący kwalifikacji zawodowych i przystosowania do pracy
str. 316

3.5. Obowiązek wydania świadectwa pracy
str. 319

3.6. Obowiązki wobec młodocianych
str. 323

4. Obowiązki pracodawcy o charakterze organizacyjno-porządkowym
str. 324

4.1. Uwagi ogólne
str. 324

4.2. Obowiązek organizowania telepracy
str. 324

4.3. Obowiązek zaspokajania potrzeb socjalnych
str. 325

4.4. Obowiązek przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi
str. 326

4.5. Obowiązek wpływania na kształtowanie zasad współżycia społecznego
str. 328

5. Obowiązki pracownika - wprowadzenie
str. 329

5.1. Pracowniczy obowiązek sumiennego i starannego wykonywania pracy 329

5.2. Pracowniczy obowiązek wykonywania poleceń
str. 330

5.3. Pracowniczy obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy
str. 331

5.4. Pracowniczy obowiązek przestrzegania tajemnicy
str. 333

5.5. Inne obowiązki pracownicze
str. 335

Literatura
str. 336

Rozdział XII
Odpowiedzialność pracownika za naruszenie obowiązków
str. 338

1. Odpowiedzialność porządkowa pracowników
str. 339

2. Odpowiedzialność dyscyplinarna pracowników
str. 344

3. Odpowiedzialność materialna pracowników
str. 345

3.1. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w mieniu niepowierzonym
str. 346

3.2. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w mieniu powierzonym
str. 354

Literatura
str. 358

Rozdział XIII
Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika
str. 359

1. Wprowadzenie
str. 359

2. Katalog wykroczeń przeciwko prawom pracownika
str. 361

2.1. Wykroczenia pracodawcy lub osób działających w jego imieniu
str. 361

2.2. Wykroczenia osób obciążonych obowiązkami określonymi w art. 282 kodeksu pracy
str. 364

2.3. Wykroczenia osób odpowiedzialnych za stan bezpieczeństwa i higieny pracy
str. 365

Literatura
str. 366

Rozdział XIV
Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia
str. 367

1. Charakterystyka wynagrodzenia za pracę
str. 367

2. Wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy
str. 370

3. Ustalanie wynagrodzenia za pracę
str. 373

3.1. Ustalanie systemów wynagradzania
str. 373

3.2. Metody wynagradzania
str. 375

3.3. Składniki wynagrodzenia za pracę
str. 377

4. Ochrona wynagrodzenia za pracę
str. 381

4.1. Ograniczenie swobody dysponowania prawem do wynagrodzenia
str. 381

4.2. Termin, miejsce i sposób wypłaty wynagrodzenia
str. 382

4.3. Ograniczenie dokonywania potrąceń z wynagrodzenia
str. 385

4.4. Skutki nieprawidłowej wypłaty wynagrodzenia
str. 387

4.5. Ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
str. 388

5. Inne świadczenia przysługujące pracownikowi
str. 389

Literatura
str. 394

Rozdział XV
Czas pracy
str. 397

1. Pojęcie czasu pracy
str. 397

2. Okresy odpoczynku
str. 402

3. Wymiar, normy i rodzaje czasu pracy
str. 404

4. Sposoby realizacji podstawowego czasu pracy
str. 411

5. Praca w godzinach nadliczbowych
str. 418

5.1. Pojęcie pracy w godzinach nadliczbowych
str. 418

5.2. Ograniczenia w realizacji pracy w godzinach nadliczbowych
str. 420

5.3. Rekompensata za pracę w godzinach nadliczbowych
str. 423

6. Praca w nocy oraz w niedziele i święta
str. 426

Literatura
str. 430

Rozdział XVI
Urlopy pracownicze
str. 432

1. Urlop wypoczynkowy
str. 432

Wprowadzenie
str. 432

1.2. Nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego
str. 434

1.3. Wymiar urlopu wypoczynkowego
str. 437

1.4. Reguły udzielania urlopu wypoczynkowego i korzystania z niego
str. 444

1.5. Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego
str. 449

1.6. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy
str. 451

1.7. Przedawnienie prawa do urlopu
str. 453

2. Urlop bezpłatny
str. 454

2.1. Uwagi wstępne
str. 454

2.2. Zasady udzielania urlopu bezpłatnego
str. 455

2.3. Urlop w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy
str. 457

3. Urlopy okolicznościowe
str. 458

Literatura
str. 459

Rozdział XVII
Ochrona pracy
str. 461

1. Wprowadzenie
str. 461

2. Powszechna (ogólna) ochrona pracy
str. 462

2.1. Obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony pracy
str. 462

2.2. Prawa i obowiązki pracownika w zakresie ochrony pracy
str. 467

2.3. Profilaktyczna ochrona zdrowia
str. 469

2.4. Służba i komisja bezpieczeństwa i higieny pracy
str. 471

2.5. Ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej
str. 472

2.5.1. Wprowadzenie
str. 472

2.5.2. Okoliczności wyłączające prawo do świadczeń z ustawy wypadkowej
str. 473

2.5.3. Pojęcie wypadku przy pracy i choroby zawodowej
str. 475

2.5.4. Ustalanie przyczyn i okoliczności wypadku przy pracy oraz stwierdzenie choroby zawodowej
str. 477

2.5.5. Świadczenia przysługujące z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej
str. 479

2.6. Ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadku w drodze do pracy lub z pracy
str. 484

2.6.1. Wprowadzenie
str. 484

2.6.2. Pojęcie wypadku w drodze do pracy lub z pracy
str. 484

2.6.3. Świadczenia przysługujące z tytułu wypadku w drodze do pracy lub z pracy
str. 485

2.7. Prewencja wypadkowa
str. 486

3. Szczególna ochrona pracy kobiet i rodzicielstwa
str. 487

3.1. Wprowadzenie
str. 487

3.2. Prace wzbronione kobietom
str. 487

3.3. Uprawnienia związane z okresem ciąży
str. 489

3.3.1. Uprawnienia chroniące zdrowie
str. 490

3.3.2. Uprawnienia chroniące zatrudnienie
str. 492

3.4. Uprawnienia związane z rodzicielstwem
str. 492

3.4.1. Urlop macierzyński
str. 492

3.4.2. Dodatkowy urlop macierzyński
str. 494

3.4.3. Urlop ojcowski
str. 495

3.4.4. Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego
str. 495

3.4.5. Dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego
str. 496

3.4.6. Powrót do pracy
str. 497

3.4.7. Zasiłek macierzyński
str. 497

3.4.8. Przerwy na karmienie
str. 498

3.4.9. Dwa dni wolne w roku
str. 498

3.4.10. Zasiłek opiekuńczy
str. 498

3.4.11. Urlop wychowawczy
str. 499

4. Szczególna (wzmożona) ochrona młodocianych
str. 502

4.1. Wprowadzenie
str. 502

4.2. Przygotowanie zawodowe młodocianych
str. 504

4.2.1. Umowa o pracę w innym celu niż przygotowanie zawodowe
str. 505

4.3. Uprawnienia chroniące zdrowie
str. 505

4.3.1. Zakaz zatrudniania
str. 505

4.3.2. Czas pracy i urlop wypoczynkowy
str. 506

4.3.3. Badanie lekarskie
str. 507

4.4. Uprawnienia chroniące zatrudnienie
str. 507

Literatura
str. 508

Rozdział XVIII
Nadzór nad przestrzeganiem prawa pracy
str. 511

1. Organizacja i formy działania Państwowej Inspekcji Pracy
str. 511

2. Organizacja i formy działania społecznej inspekcji pracy
str. 516

3. Inne organy sprawujące nadzór nad przestrzeganiem prawa pracy
str. 520

Literatura
str. 522

Rozdział XIX
Rozstrzyganie sporów pracowniczych
str. 524

1. Rozstrzyganie sporów w postępowaniu pojednawczym
str. 525

1.1. Powołanie i skład komisji pojednawczych
str. 525

1.2. Zasady postępowania przed komisjami pojednawczymi
str. 527

2. Rozstrzyganie sporów w postępowaniu sądowym
str. 529

3. Przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy
str. 536

Literatura
str. 540