Wykaz skrótów ....................................................................................................... 11

Wprowadzenie ....................................................................................................... 21

USTAWA z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej orazzatrudnianiu osób niepełnosprawnych ................................................................. 23

Rozdział 1. Przepisy ogólne .................................................................................... 25

Art. 1. [Zakres podmiotowy ustawy] ............................................................ 25

Art. 2. [Słowniczek] ...................................................................................... 34

Art. 21. [Wliczanie świadczeń z tytułu pracy zdalnej do kosztów płacypracowników niepełnosprawnych] ................................................... 55

Art. 2a. [Zasady ustalania stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych] ....... 56

Art. 2b. [Przetwarzanie danych osobowych przez pracodawcę dla celów ustawowych; zautomatyzowane przetwarzanie danych; zabezpieczenie przetwarzania i okres przechowywania danych osobowych] ...................................................................................... 62

Rozdział 2. Orzekanie o niepełnosprawności ........................................................ 69

Art. 3. [Katalog stopni niepełnosprawności] ................................................ 69

Art. 4. [Zaliczanie do stopni niepełnosprawności] ........................................ 71

Art. 4a. [Zaliczanie do osób niepełnosprawnych] .......................................... 88

Art. 5. [Traktowanie orzeczeń lekarza orzecznika ZUS na równi z orzeczeniami o stopniach niepełnosprawności] ............................. 94

Art. 5a. [Ustalanie stopnia niepełnosprawności i wskazań dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów] ........................................................................................ 104

Art. 6. [Zespoły orzekające o niepełnosprawności] ...................................... 109

Art. 6a. [Tworzenie i likwidacja zespołów orzekających o niepełnosprawności] .......... 113

Art. 6b. [Orzekanie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności] ...... 116

Art. 6b1. [Orzekanie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności – specjalistyczne badania] ................................. 125

Art. 6b2. [Orzekanie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności – korzystanie z danych gromadzonych przez inne podmioty] ................................................................................. 128

Art. 6c. [Nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności] ........ 130

Art. 6ca. [Legitymacja dokumentująca niepełnosprawność] ............................ 138

Art. 6cb. [Obowiązki ministra w zakresie wydawania legitymacji] ................... 138

Art. 6cc. [Opłata za wydanie duplikatu legitymacji] ........................................ 139

Art. 6d. [Elektroniczny Krajowy System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności] ........ 141

Rozdział 3. Rehabilitacja osób niepełnosprawnych .............................................. 148

Art. 7. [Pojęcie oraz rodzaje rehabilitacji] ..................................................... 157

Art. 8. [Pojęcie oraz cel rehabilitacji zawodowej] ......................................... 169

Art. 9. [Pojęcie oraz cel rehabilitacji społecznej] ........................................... 183

Art. 10. [Podstawowe formy wspierania rehabilitacji zawodowej] ................. 194

Art. 10a. [Warsztaty terapii zajęciowej] ........................................................... 197

Art. 10aa. [Rada społeczna w warsztacie terapii zajęciowej] ............................. 218

Art. 10b. [Tworzenie warsztatów, organizowanie oraz finansowanie ich działalności] ...... 219

Art. 10c. [Turnusy rehabilitacyjne] ................................................................... 238

Art. 10d. [Rejestry organizatorów oraz ośrodków prowadzących turnusy rehabilitacyjne] ...... 248

Art. 10e. [Dochodowe kryteria dofinansowania uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych] ...... 261

Art. 10f. [Kierowanie do uczestnictwa w warsztatach i turnusach rehabilitacyjnych] ...... 270

Art. 10g. [Zajęcia klubowe] .............................................................................. 279

Art. 10h. [Czas trwania oraz szczegółowy zakres i organizacja zajęć klubowych] ...... 280

Rozdział 4. Uprawnienia osób niepełnosprawnych .............................................. 281

Art. 11. [Uprawnienia osób niepełnosprawnych bezrobotnych albo poszukujących pracy niepozostających w zatrudnieniu] .................... 281

Art. 12. (uchylony). ........................................................................................ 304

Art. 12a. [Środki na podjęcie działalności gospodarczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej] ....................................................... 304

Art. 13. [Dofinansowanie oprocentowania kredytu bankowego] ................... 310

Art. 14. [Obowiązek wydzielenia lub zorganizowania odpowiedniego stanowiska pracy w razie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej] ................................................ 311

Art. 15. [Czas pracy] ...................................................................................... 318

Art. 16. [Wyłączenie stosowania szczególnych regulacji dotyczących czasu pracy] ............ 325

Art. 17. [Dodatkowa przerwa w pracy] .......................................................... 328

Art. 18. [Skrócone normy czasu pracy a wysokość wynagrodzenia] ............... 329

Art. 19. [Dodatkowy urlop wypoczynkowy] ................................................... 331

Art. 20. [Zwolnienia od pracy] ....................................................................... 336

Art. 20a. [Pies asystujący] ................................................................................ 341

Art. 20b. [Certyfikat psa asystującego] ............................................................. 348

Art. 20c. [Początek stosowania szczególnych uprawnień] ............................... 351

Art. 20d. [Zwolnienie z opłat dla posiadaczy kart parkingowych] .................... 353

Rozdział 5. Szczególne obowiązki i uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych ........................................................... 356

Art. 21. [Wpłata na PFRON z tytułu nieosiągania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych] ................................................................. 356

Art. 22. [Obniżenie wpłaty na PFRON] ........................................................... 385

Art. 22a. [Kontrola obniżenia wpłaty do PFRON] ............................................. 397

Art. 22b. [Wpłaty na PFRON w przypadku naruszenia obowiązków przez sprzedającego] ....... 397

Art. 23. [Wpłata na PFRON z tytułu niewydzielenia lub niezorganizowania stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej] ................................ 399

Art. 23a. [Zapewnienie niezbędnych racjonalnych usprawnień osobie niepełnosprawnej] ....... 402

Art. 24. (uchylony). ........................................................................................ 415

Art. 25. (uchylony). ........................................................................................ 416

Art. 25a. [Refundacja składek na ubezpieczenia społeczne] ............................. 416

Art. 25b. (uchylony). ........................................................................................ 420

Art. 25c. [Warunki złożenia wniosku o refundację] ......................................... 421

Art. 25d. [Kontrola spełnienia warunków przez podmioty otrzymujące refundację] ....... 426

Art. 26. [Zwrot kosztów adaptacji pomieszczeń i urządzeń do potrzeb osób niepełnosprawnych] .. 429

Art. 26a. [Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego] ...... 438

Art. 26b. [Realizacja prawa do miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego] ............................. 448

Art. 26c. [Tryb składania i weryfikacji wniosków o miesięczne dofinansowanie] ....... 450

Art. 26c1. (uchylony). ........................................................................................ 453

Art. 26d. [Zwrot kosztów zatrudnienia i szkolenia pracownika pomagającego pracownikowi niepełnosprawnemu] ................................................. 454

Art. 26e. [Zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy] ............................... 458

Art. 26f. (uchylony). ........................................................................................ 462

Art. 26g. [Pomoc ze środków PFRON udzielana przedsiębiorstwu społecznemu lub spółdzielni socjalnej] ............................................. 463

Art. 26h. [Zabezpieczenie zwrotu przyznanych środków] ................................ 468

Art. 27. (uchylony). ........................................................................................ 468

Rozdział 6. Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej ............. 469

Art. 28. [Warunki nabycia statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej] ....... 469

Art. 29. [Warunki nabycia statusu zakładu aktywności zawodowej] .............. 502

Art. 30. [Przyznanie oraz utrata statusu zakładu pracy chronionej albo zakładu aktywności zawodowej] ....................................................... 526

Art. 31. [Zwolnienie z podatków i opłat dla prowadzących zakłady pracy chronionej oraz zakłady aktywności zawodowej] .............................. 543

Art. 32. [Dofinansowanie kredytów oraz zwrot kosztów dla pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej lub będących przedsiębiorstwem społecznym] .......................... 558

Art. 32a. [Podstawa udzielenia pomocy] ......................................................... 571

Art. 33. [Zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych] ............. 573

Art. 33a. [Rozszerzenie zakresu zastosowania art. 33] ..................................... 610

Art. 33b. [Pomoc ze środków PFRON na rzecz dysponentów ZFA albo ZFRON] ....................... 613

Rozdział 7. Zadania i organizacja służb działających na rzecz osób niepełnosprawnych ............... 617

Art. 34. [Podmioty wykonujące zadania określone w ustawie i nadzór nad ich działalnością] ...... 617

Art. 35. [Zadania samorządu województwa] ................................................. 622

Art. 35a. [Zadania powiatu] ............................................................................. 625

Art. 35b. (uchylony). ........................................................................................ 631

Art. 35c. [Sprawozdania o zrealizowanych zadaniach] .................................... 632

Art. 36. [Zlecanie zadań] ................................................................................ 633

Rozdział 8. Szkolenie osób niepełnosprawnych .................................................... 635

Art. 37. [Formy szkoleń] ................................................................................. 635

Art. 38. [Inicjowanie i organizacja szkoleń] .................................................... 644

Art. 38a. (uchylony). ........................................................................................ 649

Art. 39. [Miejsce szkoleń] ............................................................................... 650

Art. 40. [Kierowanie na szkolenia. Koszty i czas trwania szkolenia] ................ 657

Art. 41. [Organizowanie szkoleń przez pracodawcę] ..................................... 662

Art. 41a. [Informacje o przebiegu szkoleń] ...................................................... 665

Rozdział 9. Krajowa Rada Konsultacyjna do Spraw Osób Niepełnosprawnych ......... 666

Art. 42. [Zadania Rady] .................................................................................. 666

Art. 43. [Członkowie i kadencja Rady] ............................................................ 669

Art. 44. [Koszty działania Rady] ..................................................................... 677

Art. 44a. [Zadania wojewódzkich rad] ............................................................. 682

Art. 44b. [Zadania powiatowych rad] .............................................................. 683

Art. 44c. [Członkowie i kadencja wojewódzkich i powiatowych rad] ............... 684

Art. 44d. [Powoływanie ekspertów, zlecanie badań i ekspertyz, zapraszanie innych podmiotów do uczestnictwa w posiedzeniach Rady] ............ 693

Rozdział 10. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ......... 695

Art. 45. [Charakter prawny PFRON] ................................................................ 695

Art. 46. [Przychody PFRON] ............................................................................ 696

Art. 46a. [Dotacje celowe z budżetu państwa jako przychody PFRON] ............ 698

Art. 47. [Przeznaczenie środków PFRON] ....................................................... 698

Art. 48. [Zasady przekazywania środków PFRON] .......................................... 701

Art. 481. [Finansowanie zadań samorządu województwa i samorządu powiatu ze środków Funduszu Solidarnościowego] .......................... 702

Art. 48a. [Wyłączenia wydatkowania środków PFRON] .................................... 702

Art. 48b. [Przesunięcia w planie finansowym PFRON] ...................................... 703

Art. 49. [Zasady dokonywania wpłat na rzecz PFRON przez pracodawców] ...... 704

Art. 49a. [Zabezpieczenie roszczeń PFRON przez założenie księgi wieczystej i ustanowienie hipoteki przymusowej] .............................................. 705

Art. 49b. [Zabezpieczenie roszczeń PFRON ustawowym prawem zastawu] ..... 706

Art. 49c. [Prawo PFRON do korzystania z danych] ........................................... 706

Art. 49d. [Informacja o pracodawcach zwolnionych lub zobowiązanych do wpłat na Fundusz] .... 707

Art. 49e. [Obowiązek zwrotu środków PFRON] ................................................ 707

Art. 49f. [Umarzanie, rozkładanie na raty oraz odraczanie terminu płatności należności PFRON] ... 708

Art. 49g. [Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia lub rozłożenie na raty należności]  710

Art. 50. [Organy PFRON] ................................................................................ 710

Art. 51. [Zarząd PFRON] ................................................................................. 712

Art. 51a. [Wymagania kwalifikacyjne na stanowisku Prezesa PFRON] .............. 713

Art. 52. [Wybrane kompetencje Zarządu PFRON] ........................................... 714

Art. 53. [Zasady reprezentacji PFRON] ............................................................ 714

Art. 53a. [Nabór na wolne stanowiska pracy w biurze PFRON] ........................ 715

Art. 53b. [Charakter informacji o kandydatach] ............................................... 716

Art. 53c. [Termin składania dokumentów o naborze] ...................................... 716

Art. 53d. [Upowszechnienie listy kandydatów] ................................................ 716

Art. 53e. [Protokół przeprowadzonego naboru] .............................................. 716

Art. 53f. [Informacja o wynikach naboru] ....................................................... 717

Art. 53g. [Przesłanki zatrudnienia kolejnej osoby spośród najlepszych kandydatów] ...... 717

Art. 54. [Przeznaczenie środków PFRON] ....................................................... 717

Art. 55. (uchylony). ........................................................................................ 718

Art. 56. [Informacja o działalności PFRON] .................................................... 718

Rozdział 10a. Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy ....... 719

Art. 56a. [Niedopełnianie obowiązku składania informacji lub deklaracji] ....... 719

Art. 56b. [Udaremnianie lub utrudnianie kontroli, zgłaszanie nieprawdziwych danych] ....... 720

Art. 56c. [Podstawa prawna orzekania] ........................................................... 722

Rozdział 11. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe ...... 723

Art. 57–61. (pominięte) ....................................................................................... 723

Art. 62. [Inne rodzaje orzeczeń kwalifikujące do kręgu osób niepełnosprawnych] ...... 723

Art. 63. [Zachowanie dotychczasowych uprawnień] ...................................... 724

Art. 64–65. (uchylone). ......................................................................................... 724

Art. 66. [Przepisy stosowane w sprawach nieunormowanych] ...................... 724

Art. 67. [Postępowania niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy] ....... 724

Art. 68. [Utrzymanie w mocy aktów wykonawczych] ..................................... 724

Art. 68a. [Wpłaty i składki w 1998 r.] .............................................................. 724

Art. 68b. [Finansowanie poza dotacją celową] ................................................ 725

Art. 68c. [Pułap dofinansowania ze środków PFRON] ...................................... 725

Art. 68d. [Dotacje celowe] ............................................................................... 725

Art. 68e. [Dotacje celowe] ............................................................................... 726

Art. 68f. [Dotacje celowe] ............................................................................... 726

Art. 68fa. [Dotacje celowe] ............................................................................... 726

Art. 68g. [Dofinansowanie w 2010 r.] .............................................................. 726

Art. 68ga. [Dofinansowanie w 2011 r.] .............................................................. 726

Art. 68gb. [Dofinansowanie w 2013 r.] .............................................................. 727

Art. 68gc. [Dofinansowanie w 2014 r.] .............................................................. 727

Art. 68gd. [Przeznaczenie części środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych lub zakładowego funduszu aktywności w czasie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii] ....... 727

Art. 68ge. [Udzielanie pomocy publicznej pracodawcom w trudnej sytuacji ekonomicznej w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego albo stanem epidemii] .......... 728

Art. 68gf. [Czasowe wyłączenie stosowania przepisów o opłacie prolongacyjnej, opłacie z tytułu umorzenia lub rozłożenia na raty należności oraz o karze grzywny za niedopełnienie obowiązków składania informacji lub deklaracji] ................................................... 728

Art. 68gg. [Wysokość wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w trakcie trwania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii] .................... 729

Art. 68gh. [Zwiększenie maksymalnej kwoty zobowiązań samorządu wojewódzkiego do wypłaty w 2020 r. i w 2021 r. w okresie trwania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii] ...... 729

Art. 69. [Przepis derogacyjny] ........................................................................ 729

Art. 70. [Wejście w życie ustawy] ................................................................... 729

Bibliografia ............................................................................................................. 731

O autorach ............................................................................................................. 741