System Prawa Karnego Procesowego. Tom 15.,Piotr Hofmański

Wydanie: 1

Liczba stron: 1392

W XV tomie Systemu Prawa Karnego Procesowego omówiono zagadnienia związane z pozakodeksowymi postępowaniami szczególnymi.

-15%

System Prawa Karnego Procesowego. Tom 15. Pozakodeksowe postępowania szczególne. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w innych ustawach [PRZEDSPRZEDAŻ]

Przeczytaj fragment Zobacz spis treści

W XV tomie Systemu Prawa Karnego Procesowego omówiono zagadnienia związane z pozakodeksowymi postępowaniami szczególnymi.

E-book w przygotowaniu. Planowana data wydania e-booka: 27.01.2026 Natychmiastowy dostęp do e-booka na Twoim koncie Natychmiastowy dostęp do e-booka na Twoim koncie Planowana data wydania i wysyłki książki: 27.01.2026. Planowana data wydania i wysyłki książki: 27.01.2026. E-book w przygotowaniu. Planowana data wydania i wysyłki książki: 27.01.2026. Natychmiastowy dostęp do e-booka na Twoim koncie Planowana data wydania i wysyłki: 27.01.2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 1392

Więcej informacji

Opis publikacji Fragment dla Ciebie Informacje Spis treści Autorzy Tagi Opinie

Opis publikacji

W XV tomie Systemu Prawa Karnego Procesowego omówiono zagadnienia związane z pozakodeksowymi postępowaniami szczególnymi.

Opis publikacji aktualny na dzień: 2025-11-12

Zobacz spis treści

Fragment dla Ciebie

Nie możesz się zdecydować? Przeczytaj fragment publikacji!

Przeczytaj fragment

Informacje

Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska

Kraj produkcji: Polska

Producent: Wolters Kluwer Polska

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 1392

Seria: System prawa

Rodzaj: Opracowanie

Okładka: twarda

Format: B5

Towar w kategorii: Prawo karne , Prawo karne procesowe

Wersja publikacji: Książka papier

ISBN: 978-83-8438-030-7

Kod towaru: KAM-7131 W01P01

Dane producenta: Wolters Kluwer Polska sp. z o.o. | Przyokopowa 33 | 01-208 | Warszawa | PL | pl-obsluga.profinfo@wolterskluwer.com | 801 04 45 45

Spis treści

Spis treści „SYSTEM Prawa Karnego Procesowego: Pozakodeksowe Postępowania Szczególne”
Zawartość	Nr strony
Wykaz skrótów	25

Wykaz podstawowej literatury podawanej wyłącznie w zapisie skróconym	29

Wprowadzenie	41

Rozdział 1 Model ...

Spis treści „SYSTEM Prawa Karnego Procesowego: Pozakodeksowe Postępowania Szczególne”
Zawartość	Nr strony
Wykaz skrótów	25

Wykaz podstawowej literatury podawanej wyłącznie w zapisie skróconym	29

Wprowadzenie	41

Rozdział 1 Model odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego w innych ustawach	43
1. Wprowadzenie	44
2. Przepis odsyłający, przepis odniesienia oraz ich struktura	45
3. Systematyka przepisów odsyłających	46
4. Przepisy odsyłające do odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania karnego	48
5. Przyczyny ustanawiania przepisów odsyłających	51
6. Przepisy odsyłające a Zasady techniki prawodawczej	52
7. Odpowiednie stosowanie prawa – istota procesu	53
8. Odpowiednie stosowanie grupy przepisów – specyfika	56

Rozdział 2 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w Kodeksie karnym skarbowym	59
1. Przepisy ogólne	63
1.1. Wprowadzenie	63
1.1.1. Uwagi ogólne	63
1.1.2. Model uregulowania postępowania w sprawach o wykroczenia skarbowe	68
1.1.3. Próba oceny przyjętego modelu	69
1.2. Przepisy wstępne Kodeksu postępowania karnego	72
1.2.1. Uwagi ogólne	72
1.2.2. Niestosowanie przepisów o pokrzywdzonym i o mediacji	73
1.2.3. Cel postępowania w sprawach o wykroczenia skarbowe i o wykroczenia skarbowe (art. 2 k.p.k.)	75
1.2.4. Warunki dopuszczalności postępowania (art. 17 k.p.k.)	76
1.2.5. Zawieszenie postępowania	78
1.2.6. Zasady procesowe	80
1.2.7. Dostęp uczestników postępowania do informacji o ich procesowej pozycji (art. 16 k.p.k.) i sygnalizacja kierowana do zewnętrznych podmiotów (art. 18–21 k.p.k.)	87
1.3. Organy procesowe i ich właściwość	89
1.3.1. Organy postępowania sądowego	89
1.3.1.1. Uwaga ogólna	89
1.3.1.2. Właściwość sądu	90
1.3.1.3. Wyłączenie sędziego	91
1.3.1.4. Skład sądu	92
1.3.2. Organy postępowania przygotowawczego	94
1.4. Strony i ich procesowi przedstawiciele	97
1.4.1. Uwagi ogólne	97
1.4.2. Oskarżyciel publiczny	98
1.4.3. Oskarżony	101
1.4.4. Podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej	103
1.4.5. Podmiot obowiązany do zwrotu korzyści majątkowej	113
1.4.6. Interwenient	114
1.4.7. Obrońca i pełnomocnicy, przedstawiciel ustawowy	122
2. Czynności procesowe	126
2.1. Uwagi wstępne	127
2.2. Orzeczenia, zarządzenia i polecenia	128
2.3. Narada i głosowanie	142
2.4. Porządek czynności procesowych	143
2.5. Terminy	150
2.6. Doręczenia	152
2.7. Protokoły	157
2.8. Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów	161
2.9. Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt	166
3. Dowody w postępowaniach karnych skarbowych	167
3.1. Wprowadzenie	167
3.2. Inicjatywa dowodowa	170
3.3. Udział w czynnościach dowodowych	170
3.4. Czynności dowodowe wykonywane przez finansowy organ postępowania przygotowawczego oraz nadrzędny nad finansowym organ postępowania przygotowawczego	171
3.5. Odrębne uregulowania względem Kodeksu postępowania karnego odnośnie do postępowania dowodowego	172
3.5.1. Zatrzymanie przesyłki	172
3.5.2. Sprzedaż przedmiotów oraz złożenie do depozytu	174
3.5.3. Żądanie informacji od banków i innych instytucji	175
3.5.4. Pomoc prawna	176
3.5.5. Kolejność zadawania pytań	177
3.6. Dowody z postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej	177
3.6.1. Zeznania świadków i opinie biegłych	179
3.6.2. Decyzje organów podatkowych, wyroki sądów administracyjnych oraz protokoły z kontroli i inne dokumenty	180
3.7. Niektóre dowody spotykane w postępowaniach karnych skarbowych	181
3.7.1. Notatki zawierające obliczenia dotyczące wysokości zobowiązań publicznoprawnych	181
3.7.2. Dowody samoobciążające	181
3.7.3. Dowody elektroniczne	183
3.7.4. Dokumenty prywatne	183
3.7.5. Tajemnice zawodowe	183
3.8. Zażalenie	184
4. Środki przymusu oraz środki zapobiegawcze	184
4.1. Wiadomości ogólne	184
4.1.1. Uwagi wprowadzające	184
4.1.2. Podstawy stosowania środków przymusu w sprawach karnych skarbowych	187
4.2. Środki przymusu	188
4.2.1. Wiadomości ogólne	188
4.2.2. Zatrzymanie	190
4.3. Środki zapobiegawcze w postępowaniu karnoskarbowym	192
4.3.1. Uwagi wprowadzające	192
4.3.2. Tymczasowe aresztowanie	193
4.3.3. Nieizolacyjne środki zapobiegawcze	196
4.3.4. Poszukiwanie oskarżonego i list gończy	200
4.3.5. List żelazny	201
4.3.6. Kary porządkowe	203
4.3.7. Zatrzymanie rzeczy	205
4.3.8. Zabezpieczenie majątkowe	206
5. Odmienności postępowania przygotowawczego w prawie karnym skarbowym	211
6. Konsensualne formy zakończenia postępowania karnego skarbowego	227
6.1. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności	228
6.2. Dobrowolne poddanie się karze	236
6.2.1. Skazanie bez przeprowadzenia rozprawy	236
6.2.2. Skazanie na skróconej rozprawie bez postępowania dowodowego	240
7. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji	243
7.1. Postępowanie przed sądem	245
7.2. Ewolucja realizacji zasady prawa do sądu w procesie karnym skarbowym	246
7.2.1. Podsądność sprawy karnej skarbowej na gruncie przepisów Ustawy karnej skarbowej z 1971 r.	246
7.2.2. Organy orzekające w okresie obowiązywania Ustawy karnej skarbowej z 1971 r.	247
7.2.3. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji pod rządami Ustawy karnej skarbowej z 1971 r.	248
7.2.4. Podsądność sprawy karnej skarbowej w świetle przepisów Kodeksu karnego skarbowego	249
7.3. Ogólne reguły postępowania przed sądem pierwszej instancji w procesie karnym skarbowym	250
7.4. Wstępna kontrola oskarżenia	252
7.4.1. Kontrola formalna aktu oskarżenia	252
7.4.2. Doręczenie aktu oskarżenia	254
7.4.3. Merytoryczna kontrola aktu oskarżenia	256
7.4.3.1. Obligatoryjne skierowanie sprawy na posiedzenie	257
7.4.3.2. Fakultatywne skierowanie sprawy na posiedzenie	263
7.5. Oskarżyciele publiczni w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe	267
7.6. Udział finansowych organów postępowania przygotowawczego w procesie karnym skarbowym	269
7.7. Rozprawa główna	273
7.7.1. Przygotowanie do rozprawy głównej	273
7.7.2. Zasada jawności rozprawy głównej	278
7.7.3. Reguły ogólne rządzące rozprawą główną	283
7.7.3.1. Zasada ustności rozprawy głównej	283
7.7.3.2. Uprawnienia przewodniczącego oraz sądu. Okazywanie szacunku dla sądu	284
7.7.3.3. Dyrektywy dotyczące przeprowadzania dowodów	287
7.7.3.4. Dyrektywa uczestnictwa oskarżonego w rozprawie oraz odstępstwa od tej reguły	290
7.7.3.5. Wypowiedzenie stosunku obrończego	292
7.7.4. Rozpoczęcie rozprawy głównej	294
7.7.4.1. Wywołanie sprawy i sprawdzenie obecności	294
7.7.4.2. Udział w rozprawie głównej i następstwa nieobecności	296
7.7.4.3. Sprawdzenie istnienia innych przeszkód niż nieobecność osób	300
7.7.5. Przewód sądowy	302
7.7.5.1. Przedstawienie zarzutów oskarżenia. Przesłuchanie oskarżonego	302
7.7.5.2. Dobrowolne poddanie się karze	304
7.7.5.3. Częściowe postępowanie dowodowe. Warunki odczytania protokołów wyjaśnień	305
7.7.6. Czynności dowodowe w przewodzie sądowym	306
7.7.6.1. Obecność oskarżonego i podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej przy czynnościach postępowania dowodowego	306
7.7.6.2. Odczytanie protokołów, dokumentów oraz odtwarzanie nagrań. Uznanie dokumentów za ujawnione	309
7.7.6.3. Obowiązek zapoznania się z dowodem rzeczowym oraz odstępstwa od zasady bezpośredniości	312
7.7.6.4. Zbieranie dodatkowych dowodów	314
7.7.6.5. Rozszerzenie oskarżenia. Zmiana kwalifikacji prawnej czynu	315
7.7.6.6. Przerwa i odroczenie rozprawy	318
7.7.6.7. Narada wstępna i wyrok częściowy	322
7.7.6.8. Zamknięcie przewodu sądowego	328
7.7.7. Głosy stron	329
7.7.8. Wyrokowanie	330
7.7.8.1. Narada, głosowanie, wyrok	330
7.7.8.2. Uzasadnienie wyroku	335
8. Postępowanie odwoławcze	337
8.1. Środki zaskarżenia w procesie karnym skarbowym	339
8.2. Środki zaskarżenia rozstrzygnięć finansowych organów orzekających w Ustawie karnej skarbowej	340
8.2.1. Zagadnienia ogólne	340
8.2.2. Odwołanie	341
8.2.3. Żądanie skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego	343
8.2.4. Zażalenie	345
8.3. Środki zaskarżenia w świetle przepisów Kodeksu karnego skarbowego	345
8.3.1. Zagadnienia ogólne	345
8.3.2. Prawo do występowania ze środkiem odwoławczym	347
8.3.3. Wymogi formalne środka odwoławczego	353
8.3.4. Cofnięcie środka odwoławczego	354
8.3.5. Względne przyczyny odwoławcze	355
8.3.6. Bezwzględne przyczyny odwoławcze	358
8.3.7. Apelacja	367
8.3.8. Zażalenie	373
8.3.8.1. Reguły ogólne dotyczące rozpoznawania zażaleń	373
8.3.8.2. Modyfikacje reguł dotyczących rozpoznawania zażaleń w procesie karnym skarbowym	376
8.3.9. Inne środki zaskarżenia	378
8.3.9.1. Sprzeciw	379
8.3.9.2. Quasi-sprzeciw	380
8.3.9.3. Odwołanie od zarządzeń przewodniczącego składu orzekającego	382
8.3.9.4. Zażalenie na postanowienie odmawiające wniesienia wniosku o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności	383
8.3.9.5. Zaskarżenie wyroku o zezwoleniu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności	384
8.3.9.6. Wniosek ukaranego o uchylenie prawomocnego mandatu karnego	385
9. Nadzwyczajne środki zaskarżenia w procesie karnym skarbowym	387
9.1. Uwagi wstępne. Założenia metodologiczne	387
9.2. Kasacja	389
9.2.1. Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych skarbowych	389
9.2.2. Szczególne unormowanie sytuacji procesowej finansowego organu postępowania przygotowawczego oraz odpowiedzialnego posiłkowego w postępowaniu kasacyjnym w sprawach o przestępstwa skarbowe	397
9.3. Skarga na wyrok sądu odwoławczego	404
9.4. Wznowienie postępowania karnego skarbowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu	407
9.4.1. Podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu w sprawach karnych skarbowych	407
9.4.2. Szczególne unormowanie sytuacji procesowej finansowego organu postępowania przygotowawczego oraz odpowiedzialnego posiłkowego i interwenienta w postępowaniu wznowieniowym w sprawach karnych skarbowych	418
10. Postępowania szczególne	423
10.1. Postępowanie w stosunku do nieobecnych	424
10.2. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu mandatowym w sprawach karnoskarbowych	440
10.3. Postępowanie nakazowe w sprawach karnych skarbowych	449
11. Koszty postępowania w sprawach karnoskarbowych	457
11.1. Koszty postępowania karnego skarbowego	457
11.1.1. Koszty sądowe	458
11.1.2. Wydatki stron	463
11.2. Zasady ponoszenia kosztów	465
11.3. Orzekanie w przedmiocie kosztów	467

Rozdział 3 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia	469
1. Przepisy ogólne	475
1.1. Wprowadzenie	476
1.2. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia z perspektywy historycznej	478
1.2.1. Lata 1918–1945	478
1.2.2. Lata 1945–1971	481
1.2.3. Uchwalenie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia z 1971 r. jako istotne wydarzenie w rozwoju prawa wykroczeń	483
1.2.4. Uchwalenie Konstytucji RP z 1997 r. oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia z 2001 r. jako kluczowe wydarzenia w rozwoju prawa wykroczeń	486
1.2.5. Podsumowanie	489
1.3. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia de lege lata	490
1.4. Stosowanie przepisów wstępnych Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia	502
1.4.1. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących zasad procesowych	503
1.4.2. Stosowanie innych przepisów wstępnych Kodeksu postępowania karnego	524
1.5. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących organów procesowych	531
1.5.1. Odpowiednie stosowanie ogólnych przepisów Kodeksu postępowania karnego regulujących właściwość sądu powszechnego i wojskowego	533
1.5.2. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących apelacji, kasacji i wznowienia postępowania regulujących właściwość i skład sądu	546
1.5.3. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wyłączenia sędziego	549
2. Strony postępowania w sprawach o wykroczenia	559
2.1. Uwagi ogólne	561
2.2. Oskarżyciel publiczny	561
2.2.1. Wyłączenie oskarżyciela publicznego od udziału w sprawie	564
2.2.2. Accusator inhabilis	565
2.2.3. Accusator suspectus	565
2.3. Strona bierna w postępowaniu o wykroczenie	567
2.3.1. Osoba podejrzana o popełnienie wykroczenia	567
2.3.2. Osoba, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie	569
2.3.3. Obwiniony	570
2.3.3.1. Prawo obwinionego do podejmowania obrony aktywnej oraz pasywnej	571
2.3.3.2. Prawo obwinionego do uzyskania pomocy tłumacza	573
2.3.3.3. Obowiązki obwinionego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia	575
2.3.3.4. Obrona obligatoryjna w sprawach o wykroczenia	577
2.3.3.5. Obrona z urzędu w postępowaniu w sprawach o wykroczenia	580
2.3.4. Pokrzywdzony	583
2.3.4.1. Potwierdzenie złożenia zawiadomienia o wykroczeniu	584
2.3.4.2. Oskarżyciel posiłkowy uboczny	584
2.3.4.3. Cofnięcie wniosku o ukaranie przez oskarżyciela publicznego a sytuacja prawna oskarżyciela posiłkowego ubocznego	586
2.3.4.4. Ograniczenie liczby oskarżycieli posiłkowych	587
2.3.4.5. Oskarżyciel posiłkowy konkurencyjny	588
2.3.4.6. Odstąpienie oskarżyciela posiłkowego ubocznego oraz konkurencyjnego	589
2.3.4.7. Śmierć pokrzywdzonego	590
2.3.4.8. Pokrzywdzony jako quasi-strona	590
2.4. Przedstawiciele procesowi stron	591
2.4.1. Przedstawiciele nieprofesjonalni pokrzywdzonego	591
2.4.2. Przedstawiciele nieprofesjonalni obwinionego	594
2.4.3. Przedstawiciele procesowi profesjonalni	595
2.4.3.1. Obrońca w sprawach o wykroczenia	595
2.4.3.2. Ustanowienie obrońcy	597
2.4.3.3. Zakres udziału obrońcy w sprawach o wykroczenia	599
2.4.3.4. Obrońca ad hoc	600
2.4.3.5. Wypowiedzenie stosunku obrończego	603
2.4.3.6. Obrona wielu obwinionych przez tego samego obrońcę	606
2.4.3.7. Obowiązek obrońcy działania na korzyść	608
2.4.3.8. Zdolność postulacyjna obwinionego a udział obrońcy w postępowaniu	609
2.4.4. Pełnomocnik pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego, samoistnego	610
3. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w czynnościach procesowych w sprawach o wykroczenia	614
3.1. Wprowadzenie	615
3.2. Odpowiednie stosowanie przepisów do elementów postanowienia i zarządzenia, forum orzekania sądu oraz sprawdzenia okoliczności faktycznych przez sąd	618
3.2.1. Elementy postanowienia i zarządzenia	618
3.2.2. Forum orzekania sądu	619
3.2.3. Sprawdzenie okoliczności faktycznych przez sąd	621
3.3. Odpowiednie stosowanie przepisów o protokołach	621
3.4. Zakres dostępu do akt	625
3.5. Instytucje procesowe wspólne częściowo z regulacjami wykroczeniowymi	626
3.5.1. Porządek czynności procesowych	626
3.5.1.1. Forma czynności procesowych	627
3.5.1.2. Udział w czynnościach procesowych i następstwa nieobecności	629
3.5.2. Terminy procesowe	630
3.5.2.1. Terminy zawite	631
3.5.2.2. Terminy prekluzyjne	633
3.5.2.3. Terminy instrukcyjne	633
3.5.2.4. Obliczanie terminów	634
3.5.3. Doręczenia	635
3.5.4. Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów	640
3.5.5. Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt	642
4. Postępowanie dowodowe w sprawach o wykroczenia	643
4.1. Zagadnienia ogólne	645
4.2. Dowodzenie w ramach czynności wyjaśniających i przed sądem	645
4.2.1. Pierwsze źródła informacji o wykroczeniu	645
4.2.2. Postępowanie Policji w przypadku ujawnienia wykroczenia	647
4.2.3. Żądanie ścigania	647
4.3. Pojęcie dowodu	648
4.3.1. Rodzaje dowodów	649
4.3.2. Wprowadzanie dowodów do postępowania w sprawach o wykroczenia	650
4.4. Wniosek dowodowy	651
4.4.1. Pozostawienie wniosku dowodowego bez rozpoznania	651
4.4.2. Oddalenie wniosku dowodowego	653
4.5. Przedmiot dowodu	656
4.5.1. Notoryjność powszechna	656
4.5.2. Oczywistość	656
4.5.3. Notoryjność sądowa	656
4.6. Przeprowadzanie poszczególnych dowodów	657
4.6.1. Czynności dowodowe	657
4.6.2. Przesłuchanie	658
4.7. Swoboda wypowiedzi i okoliczności ją wyłączające	659
4.7.1. Wyjaśnienia złożone pod wpływem alkoholu	661
4.7.2. Przymus	662
4.7.3. Groźba bezprawna	663
4.7.4. Hipnoza, narkoanaliza, wariograf	663
4.7.5. Swobodne wypowiedzenie się	665
4.7.6. Eliminacja dowodu	665
4.8. Uzyskiwanie (ujawnianie) poszczególnych środków dowodowych	666
4.8.1. Wyjaśnienia obwinionego	666
4.8.2. Przyznanie się do winy	668
4.8.3. Nieprzyznanie się do winy	672
4.8.4. Odwoływanie wyjaśnień	673
4.8.5. Prawo do milczenia	674
4.8.6. Fałszywe wyjaśnienia	675
4.8.7. Wypowiedzi w ramach głosów końcowych	676
4.9. Zeznania świadka	678
4.9.1. Znaczenie pojęcia świadka	678
4.9.2. Przesłuchanie świadka	678
4.9.3. Obowiązek stawiennictwa	679
4.9.4. Przesłuchanie świadka na odległość	680
4.9.5. Konsekwencje nieusprawiedliwionego niestawiennictwa	680
4.9.6. Obowiązek złożenia zeznań	681
4.9.7. Tajemnica obrończa	681
4.9.8. Tajemnica spowiedzi	682
4.9.9. Tajemnica mediatora	683
4.9.10. Prawo do odmowy zeznań	683
4.9.11. Zwolnienie z obowiązku składania zeznań	684
4.9.12. Uchylenie się od odpowiedzi na pytanie	685
4.9.13. Wniosek o przesłuchanie z wyłączeniem jawności z powodu hańby	686
4.9.14. Termin odmowy zeznań lub zwolnienia z zeznawania	686
4.9.15. Skutek odmowy zeznań lub zwolnienia z zeznawania	687
4.9.16. Klauzule tajności a obowiązek składania zeznań	688
4.9.17. Tajemnica adwokacka, radcowska, lekarska, dziennikarska i statystyczna	690
4.9.18. Obowiązek mówienia prawdy	691
4.9.19. Przyrzeczenie	692
4.10. Szczególne formy przesłuchania	693
4.10.1. Okazanie	693
4.10.2. Konfrontacja	694
4.10.3. Przesłuchanie świadka z udziałem biegłego	695
4.10.4. Brak obowiązku składania zeznań	696
4.10.5. Zadawanie pytań osobom przesłuchiwanym	696
4.10.6. Obowiązek poddania się oględzinom i badaniom	697
4.11. Opinia biegłego	698
4.12. Opinia sądowopsychiatryczna	705
4.13. Ocena opinii biegłego	706
4.14. Tłumacze	707
4.15. Specjaliści	709
4.16. Oględziny	709
4.17. Eksperyment	710
4.18. Przeszukanie	711
4.19. Bilingi	716
4.20. Dowody z dokumentów	717
4.21. Pisma, zapiski i notatki urzędowe jako niedopuszczalne formy zastępowania wyjaśnień lub zeznań	720
4.22. Wyjątki od zakazu z art. 39 § 4 k.p.w.	723
4.22.1. Wyjaśnienia lub zeznania składane na piśmie	723
4.22.2. Nadesłanie wyjaśnień na piśmie	726
4.22.3. Notatka urzędowa jako podstawa wniosku o ukaranie	729
4.22.4. Odczytywanie notatek urzędowych na rozprawie	730
5. Środki przymusu	730
5.1. Zatrzymanie	731
5.1.1. Uwagi wstępne	731
5.1.2. Uwagi szczegółowe	734
5.2. Zabezpieczenie i zajęcie przedmiotów	746
5.3. Kary porządkowe i pozostałe środki przymusu	748
5.3.1. Kary porządkowe	748
5.3.2. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie	756
5.3.3. Odebranie przedmiotu przez Policję	758
5.3.4. Inne przypadki zatrzymania i przymusowego doprowadzenia	759
5.3.5. Organy uprawnione do stosowania środków przymusu	760
5.3.6. Egzekwowanie kar porządkowych	762
5.3.7. Ustalenie miejsca pobytu osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia	762
6. Postępowanie wyjaśniające	766
6.1. Charakter i cel czynności wyjaśniających	766
6.2. Osoba podejrzana	767
6.3. Czynności procesowe w niezbędnym zakresie	768
6.4. Badania osobopoznawcze	769
6.5. Mediacja	770
6.6. Uzupełnienie lub sprawdzenie faktów	771
6.7. Zażalenie na niewniesienie wniosku o ukaranie	773
7. Konsensualne sposoby zakończenia postępowania w sprawach o wykroczenia	774
7.1. Uwagi ogólne	774
7.2. Wniosek o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy	776
7.3. Wniosek o skazanie w określony sposób bez przeprowadzania rozprawy w trybie art. 58 § 3 k.p.w.	780
7.4. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności na rozprawie	783
8. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji	785
8.1. Funkcje postępowania sądowego	786
8.2. Wniosek o ukaranie	789
8.2.1. Funkcje i elementy wniosku o ukaranie	789
8.2.2. Kontrola formalna wniosku o ukaranie; zwrot wniosku do uzupełnienia	796
8.3. Wszczęcie i odmowa wszczęcia postępowania	799
8.4. Oddanie pod sąd	800
8.4.1. Wniosek oskarżyciela o skazanie bez rozprawy	801
8.4.2. Wniosek obwinionego o skazanie bez rozprawy	806
8.4.3. Okoliczności wyłączające postępowanie	809
8.4.4. Niewłaściwość sądu	812
8.4.5. Umorzenie wskutek oczywistego braku faktycznych podstaw obwinienia	812
8.4.6. Zlecenie Policji wykonania czynności dowodowych	813
8.4.7. Skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu nakazowym	814
8.4.8. Inne rozstrzygnięcia przekraczające kompetencje prezesa sądu	815
8.5. Przygotowanie do rozprawy	815
8.5.1. Posiedzenie wstępne	816
8.5.2. Zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie lub na rozprawę	818
8.5.3. Zawiadomienie skierowane do obwinionego	819
8.5.4. Wyznaczenie

8.5.4. Wyznaczenie składu orzekającego	820
8.5.5. Dopuszczenie dowodów	821
8.5.6. Termin zawiadomienia o rozprawie	821
8.5.7. Ustność rozprawy	822
8.5.8. Jawność rozprawy	822
8.6. Wywołanie sprawy	826
8.6.1. Podstawy odroczenia rozprawy	826
8.6.2. Przeprowadzenie dowodów mimo podstaw do odroczenia	827
8.7. Rozprawa zaoczna	828
8.8. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących fazy poprzedzającej przewód sądowy	829
8.9. Przewód sądowy	832
8.9.1. Rozpoczęcie przewodu sądowego	832
8.9.2. Czynności porządkowe	833
8.9.3. Przesłuchanie obwinionego	833
8.9.4. Ograniczenie postępowania dowodowego	834
8.9.5. Skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego	836
8.9.6. Surogaty bezpośrednich wyjaśnień	840
8.9.7. Odczytywanie wyjaśnień nieobecnego obwinionego	841
8.9.8. Reguły przeprowadzania innych dowodów na rozprawie	842
8.9.9. Niestawiennictwo świadków lub biegłych na rozprawie	842
8.9.10. Udział obwinionego w czynnościach dowodowych	842
8.9.11. Zeznania świadka	843
8.9.12. Przeprowadzanie dowodów z dokumentów	845
8.9.13. Dowody rzeczowe	846
8.9.14. Pomoc sądowa	846
8.9.15. Reguły przesłuchania na rozprawie	846
8.9.16. Uprzedzenie o zmianie kwalifikacji prawnej	848
8.9.17. Wypowiedzenie stosunku obrończego	849
8.9.18. Zasada koncentracji rozprawy	851
8.9.19. Przerwa i odroczenie	852
8.9.20. Zamknięcie przewodu sądowego	854
8.10. Głosy stron	854
8.11. Wyrokowanie	856
8.11.1. Narada	856
8.11.2. Odroczenie wydania wyroku	856
8.11.3. Wznowienie przewodu sądowego	859
8.12. Wyrokowanie	860
8.12.1. Podstawy wyroku	860
8.12.2. Konstrukcja wyroku	860
8.12.3. Zaliczenia zawarte w wyroku	862
8.12.4. Natychmiastowa wykonalność wyroku	862
8.12.5. Ogłoszenie wyroku i czynności z tym związane	864
8.13. Wniosek o uzasadnienie wyroku	864
8.14. Uzupełnienie wyroku	868
8.15. Uzasadnienie wyroku	870
9. Postępowanie odwoławcze	878
9.1. Uwagi wprowadzające	880
9.2. Katalog środków odwoławczych	882
9.3. Warunki formalne środka odwoławczego	883
9.3.1. Wskazanie zaskarżonego orzeczenia i zakreślenie zakresu zaskarżenia	884
9.3.2. Zarzuty odwoławcze	886
9.4. Podstawy odwoławcze	891
9.4.1. Naruszenie prawa materialnego	892
9.4.2. Naruszenie prawa procesowego	892
9.4.3. Błąd w ustaleniach faktycznych (error facti)	893
9.4.4. Niewspółmierność kary, środka karnego lub innego środka	894
9.4.5. Bezwzględne przyczyny odwoławcze	895
9.5. Wnioski odwoławcze	896
9.5.1. Wskazanie nowych faktów i dowodów przez skarżącego	897
9.6. Kontrola formalna środka odwoławczego	897
9.6.1. Wniesienie środka odwoławczego po upływie terminu	898
9.6.2. Przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego	899
9.6.3. Wniesienie środka odwoławczego przez osobę nieuprawnioną	900
9.6.4. Niedopuszczalność środka odwoławczego	901
9.7. Cofnięcie środka odwoławczego	903
9.8. Granice orzekania sądu odwoławczego	905
9.8.1. Zakaz reformationis in peius	906
9.8.2. Reguły ne peius	908
9.9. Orzekanie przez sąd odwoławczy poza granicami zaskarżenia i podniesionymi zarzutami	909
9.9.1. Uchylenie lub zmiana orzeczenia na korzyść współobwinionych	910
9.9.2. Bezwzględne przyczyny odwoławcze	911
9.9.3. Poprawa błędnej kwalifikacji prawnej	911
9.9.4. Rażąca niesprawiedliwość orzeczenia	912
9.10. Przebieg rozprawy odwoławczej	914
9.11. Wyłonienie się zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy przez Sąd Najwyższy	918
9.12. Rodzaje rozstrzygnięć sądu odwoławczego	921
9.13. Postępowanie ponowne po uchyleniu orzeczenia	923
9.14. Zażalenie	925
10. Nadzwyczajne środki zaskarżenia	928
10.1. Uwagi wstępne	929
10.2. Kasacja	930
10.2.1. Jednokrotne wniesienie kasacji	930
10.2.2. Określenie zarzutu	931
10.2.3. Kasacja wniesiona na korzyść	932
10.2.4. Odmowa przyjęcia kasacji	933
10.2.5. Pozostawienie kasacji bez rozpoznania	935
10.2.6. Wstrzymanie wykonania orzeczenia	935
10.2.7. Skład orzekający Sądu Najwyższego	937
10.2.8. Rozprawa i posiedzenie	937
10.2.9. Granice rozpoznania	939
10.2.10. Rodzaje orzeczeń	941
10.2.11. Wykonanie kary	943
10.2.12. Niedopuszczalność superkasacji	944
10.3. Wznowienie postępowania	945
10.3.1. Podstawy wznowienia	948
10.3.2. Ustalenie podstawy propter falsa	949
10.3.3. Nowe fakty lub dowody	951
10.3.4. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i rozstrzygnięcia organu międzynarodowego	954
10.3.5. Niepotwierdzenie ujawnionych informacji	956
10.3.6. Wznowienie postępowania na wniosek	957
10.3.7. Wniosek o wznowienie. Wznowienie z urzędu	958
10.3.8. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu o wznowienie	964
10.3.9. Przymus adwokacko-radcowski	968
11. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniach szczególnych	975
11.1. Uwagi wprowadzające	975
11.2. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego do postępowania przyspieszonego	975
11.3. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego do postępowania nakazowego	977
12. Koszty postępowania w sprawach o wykroczenia	983
12.1. Pojęcie kosztów postępowania	983
12.1.1. Koszty sądowe	983
12.1.2. Wydatki stron	987
12.2. Zasady ponoszenia kosztów	988
12.3. Orzekanie o kosztach	990

Rozdział 4 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniach dyscyplinarnych	993
1. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w innych aktach prawnych – analiza dogmatyczna	994
2. Modele odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania karnego w postępowaniach dyscyplinarnych w prawie polskim	997
2.1. Brak odesłania do przepisów Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw w postępowaniach dyscyplinarnych	998
2.2. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu dyscyplinarnym bez wyłączeń	1001
2.3. Model ograniczonego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniach dyscyplinarnych	1003
2.4. Model odpowiedniego stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karnego lub innych ustaw	1005
2.5. Model odpowiedniego stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów innych niż Kodeks postępowania karnego aktów prawnych	1010

Rozdział 5 Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary	1015
1. Wprowadzenie do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych	1017
2. Zasady procesowe	1021
3. Organy procesowe i ich właściwość	1025
4. Strony i ich procesowi przedstawiciele	1027
5. Czynności procesowe	1029
6. Dowody	1030
7. Środki przymusu w postępowaniu przeciwko podmiotom zbiorowym	1032
8. Wszczęcie postępowania	1036
9. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji	1039
10. Środki odwoławcze	1042
11. Nadzwyczajne środki zaskarżenia	1046
12. Koszty postępowania	1048

Rozdział 6 Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o świadku koronnym	1049
1. Uwagi ogólne	1049
2. Zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego	1050
3. Stosowanie przepisów o składzie sądu	1052
4. Stosowanie przepisów dotyczących czynności procesowych	1052
5. Stosowanie przepisów dotyczących dowodów	1053
6. Stosowanie przepisów dotyczących postępowania odwoławczego	1053
7. Stosowanie innych przepisów Kodeksu postępowania karnego	1054

Rozdział 7 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich	1055
1. Rys historyczny	1056
1.1. Wprowadzenie ogólne	1056
1.2. Projekt z 21.03.1921 r. ustawy o sądach dla nieletnich	1058
1.3. Postępowanie w sprawach nieletnich w Kodeksie postępowania karnego z 1928 r.	1062
1.4. Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z 1982 r.	1067
2. Zakres odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich	1071

Rozdział 8 Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu	1083
1. Wstęp	1083
2. Przekazanie Szefowi ABW informacji o przestępstwach	1085
3. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w śledztwach prowadzonych przez prokuratorów oddziałowych komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu	1086
4. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu przygotowawczym do postępowania lustracyjnego na podstawie ustawy o IPN	1091

Rozdział 9 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego	1099
1. Karnoprawna rehabilitacja osób represjonowanych jako narzędzie sprawiedliwości tranzycyjnej	1108
2. Charakter prawny postępowania w przedmiocie nieważności represjonującego orzeczenia	1110
3. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w zakresie przesłanek postępowania rehabilitacyjnego (art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1114
3.1. Podsądność (art. 2 ust. 1–3 ustawy lutowej)	1114
3.2. Właściwość (art. 2 ust. 1–3 ustawy lutowej oraz art. 33–34, 36–47 i 43 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1116
3.3. Wniosek o stwierdzenie nieważności represjonującego orzeczenia (art. 119 i art. 427 § 1 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1117
3.4. Ujemne przesłanki procesowe (art. 4 ustawy lutowej)	1120
4. Odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu rehabilitacyjnym przed sądem pierwszej instancji	1121
4.1. Postępowanie w przedmiocie odtworzenia akt sprawy objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności (art. 160–166 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1121
4.2. Status procesowy osoby represjonowanej	1123
4.3. Pozostali uczestnicy postępowania rehabilitacyjnego	1124
4.4. Posiedzenie w przedmiocie rehabilitacji (art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1126
4.5. Możliwość posługiwania się regułą in dubio pro reo w procesie ustalania podstaw rehabilitacji (art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1129
4.6. Orzeczenia rozstrzygające w przedmiocie rehabilitacji osoby represjonowanej (art. 3 ust. 3 i art. 5 ustawy lutowej oraz art. 531 § 1 i art. 537 § 1 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1131
4.7. Obowiązki sądu powstające w związku z wydaniem orzeczenia (art. 100 § 4 w zw. z art. 100 § 8 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej oraz art. 6 ustawy lutowej i art. 16 § 2 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1133
5. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w zakresie kontroli orzeczeń wydanych w postępowaniu rehabilitacyjnym	1136
5.1. Tryby kontroli orzeczenia w przedmiocie rehabilitacji działacza opozycyjnego (art. 3 ust. 3 ustawy lutowej, art. 460–461, 463–474 oraz art. 521–539 i 540–548 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej, a także art. 89–95 u.SN)	1136
5.2. Stwierdzenie nieważności przez sąd rozpoznający nadzwyczajny środek odwoławczy (art. 537 § 2 i art. 547 § 3 k.p.k. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej)	1138
5.3. Ochrona działacza opozycyjnego przysługująca mu w związku z zaskarżeniem orzeczenia w przedmiocie rehabilitacji (art. 434 § 1–2, art. 435, 439 § 1 pkt 9–11, art. 440, 443, 454, 524 § 3 i art. 542 § 5 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy lutowej oraz art. 89 § 3 u.SN)	1139
6. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody i krzywdy doznane przez represjonowanych działaczy opozycji	1144
7. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w zakresie przesłanek postępowania w przedmiocie roszczeń odszkodowawczych (przepisy rozdziału 58 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1147
7.1. Podsądność sądom karnym	1147
7.2. Właściwość rzeczowa i miejscowa sądu	1148
7.3. Istnienie stron procesowych	1150
7.4. Wniosek o odszkodowanie	1153
7.5. Prawomocność materialna	1154
7.6. Zawisłość sprawy	1156
8. Odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu odszkodowawczym przed sądem pierwszej instancji (przepisy rozdziału 58 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1158
8.1. Skład sądu i forum rozpoznania sprawy (art. 554 § 2 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej oraz art. 348–424 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1158
8.2. Zgłoszenie zarzutu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych (art. 117 § 2 i art. 5 k.c. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1161
8.3. Ograniczenie samodzielności jurysdykcyjnej sądu orzekającego w przedmiocie kompensat majątkowych	1163
8.4. Postępowanie dowodowe (art. 167–216 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1164
8.5. Akty dyspozycji przedmiotem sporu (art. 193 § 1, art. 203 § 4 oraz art. 355 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1169
8.6. Orzeczenia finalizujące postępowanie odszkodowawcze (art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej oraz art. 320 i 322 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej oraz art. 362 i 455 k.c. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1171
9. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w zakresie kontroli orzeczeń wydanych w postępowaniu o zasądzenie roszczeń odszkodowawczych (art. 425–458 i 518–548 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej oraz art. 89–95 u.SN)	1177
9.1. Zarzuty odwoławcze (art. 438 pkt 1a oraz art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1177
9.2. Zakaz reformationis in peius w postępowaniu odszkodowawczym (art. 434 § 1 i art. 443 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy lutowej)	1181
10. Koszty postępowania w sprawach objętych ustawą lutową	1184

Rozdział 10 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów	1187
1. Uwagi wprowadzające	1188
2. Zasady i przesłanki	1191
3. Uczestnicy postępowania	1198
4. Czynności postępowania	1207
5. Dowody	1210
6. Środki przymusu	1212
7. Przygotowanie postępowania lustracyjnego	1213
8. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji	1215
9. Postępowanie odwoławcze	1219
10. Nadzwyczajne środki zaskarżenia	1220
11. Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia	1225

Rozdział 11 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o sejmowej komisji śledczej	1227
1. Uwagi ogólne	1228
2. Zakres zastosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego	1232
3. Stosowanie przepisów o wzywaniu osób	1235
4. Stosowanie przepisów dotyczących przesłuchiwania osób wezwanych	1239
5. Zwolnienie z tajemnicy i zażalenie na postanowienie w przedmiocie zwolnienia z tajemnicy	1244
6. Stosowanie kar porządkowych	1247
7. Powoływanie biegłych	1251
8. Wykonywanie przez Prokuratora Generalnego czynności na wniosek komisji	1252
9. Komisja śledcza a postępowanie karne	1254
10. Inne kwestie. Współpraca komisji śledczej z ekspertami	1256

Rozdział 12 Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o Trybunale Stanu	1257
1. Uwagi wprowadzające	1262
2. Zakres podmiotowy i przedmiotowy odpowiedzialności konstytucyjnej	1263
3. Trybunał Stanu jako organ sprawujący wymiar sprawiedliwości w zakresie odpowiedzialności konstytucyjnej	1273
4. Podstawa ogólna odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego w ustawie o Trybunale Stanu	1275
4.1. Zasady procesu karnego w postępowaniu przed Trybunałem Stanu oraz Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej	1276
4.2. Uczestnicy postępowania i ich udział w czynnościach procesowych w ramach prac Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej oraz przed Trybunałem Stanu	1289
4.3. Dostęp do materiałów postępowania przeprowadzonego przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej	1292
4.4. Zwolnienie osoby z zachowania tajemnicy zawodowej oraz służbowej	1298
4.5. Tryby konsensualne w postępowaniu przed Trybunałem Stanu	1304
5. Wymogi formalne wstępnego wniosku o pociągnięcie osoby do odpowiedzialności konstytucyjnej oraz wniosku o postawienie w stan oskarżenia	1305
6. Niestawiennictwo świadka, osoby objętej wnioskiem wstępnym oraz biegłego, tłumacza lub specjalisty przed Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej oraz konsekwencje niestawiennictwa tych osób	1313

Rozdział 13 Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania karnego do ustawy o naruszeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki	1319
1. Wprowadzenie	1321
2. Cel i zakres ustawy o naruszeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki	1334
3. Tryb postępowania w sprawie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki	1344
4. Rodzaje rozstrzygnięć po rozpoznaniu skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki	1364
5. Stosowanie przepisów postępowania karnego w sprawach nieuregulowanych w ustawie o naruszeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki	1367

Skorowidz	1371

O Autorach	1383

Rozwiń spis treści Zwiń spis treści

Autorzy

Piotr Hofmański

prof. dr hab. Piotr Hofmański – były kierownik Katedry Postępowania Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego; obecnie kieruje Krakowskim Centrum Międzynarodowego Wymiaru Sprawiedliwości w Sprawach Karnych; doktor honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego oraz Uniwersytetu w Białymstoku; w latach 2005–2015 sędzia Sądu Najwyższego; w latach 2015–2024 pierwszy polski sędzia Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze, a w latach 2021–2024 jego prezes; autor kilkuset prac z zakresu prawa i postępowania karnego oraz problematyki ochrony praw człowieka.

Radosław Olszewski

dr hab. Radosław Olszewski [ORCID: 0000-0001-8119-1635] – profesor Uniwersytetu Łódzkiego; kierownik Katedry Postępowania Karnego i Kryminalistyki na Wydziale Prawa i Administracji UŁ; autor publikacji z zakresu procesu karnego sensu largo.

Dariusz Świecki

dr hab. Dariusz Świecki [ORCID: 0000-0001-8486-8293] – profesor Uniwersytetu Łódzkiego na Wydziale Prawa i Administracji; sędzia Sądu Najwyższego, przewodniczący Wydziału I Izby Karnej SN; wieloletni sędzia sądów powszechnych orzekający w pierwszej i drugiej instancji; autor wielu książek, m.in.: Rozprawa apelacyjna w polskim procesie karnym; Konstrukcja apelacji jako środka odwoławczego w procesie karnym; Czynności procesowe obrońcy i pełnomocnika w sprawach karnych; Postępowanie odwoławcze. Komentarz. Orzecznictwo; redaktor i współautor publikacji Kodeks postępowania karnego. Komentarz.

Anna Błachnio-Parzych

Anna Błachnio-Parzych – doktor habilitowany nauk prawnych; profesor w Katedrze Prawa Karnego Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie; asystentka-specjalistka do spraw orzecznictwa w Izbie Karnej Sądu Najwyższego, wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, wykładowca na studiach podyplomowych organizowanych przez WPiA UJ, SGH; stypendystka Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Strafrecht we Fryburg Br., University of Cambridge oraz programu im. M. Bekkera (NAWA), visiting professor University of Toronto oraz Università degli studi di Bergamo.

Michał Błoński

dr Michał Błoński [ORCID: 0000-0001-8549-3657] – adiunkt w Katedrze Postępowania Karnego i Kryminalistyki Uniwersytetu Łódzkiego; sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi; wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie, prowadzący szkolenia dla sędziów, prokuratorów, adwokatów i aplikantów tych zawodów prawniczych, a także dla asystentów sędziów i urzędników sądowych; autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu prawa karnego materialnego i procesowego, prawa wykroczeń oraz prawa karnego skarbowego. Specjalizuje się w postępowaniu karnym ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących uprawnień i obowiązków sądu, prawa dowodowego, postępowania przed sądem pierwszej instancji i w przedmiocie wyroku łącznego, jak również w prawie karnym skarbowym i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Katarzyna Dudka

prof. dr hab. Katarzyna Dudka [ORCID: 0000-0001-5598-5175] – kierownik Katedry Postępowania Karnego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; członkini m.in. Komisji Prawniczej Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie; rzeczniczka praw akademickich UMCS; radca prawny; autorka ok. 200 publikacji z zakresu postępowania karnego, prawa karnego i praw człowieka.

Anna Grochowska-Wasilewska

dr Anna Grochowska-Wasilewska [ORCID: 0000-0001-8027-8974] – adiunkt w Katedrze Postępowania Karnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, adwokat w Izbie Adwokackiej w Warszawie. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół prawa karnego procesowego, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień usytuowanych na styku prawa karnego procesowego i innych dziedzin prawa, w tym prawa cywilnego, handlowego oraz związanych z ochroną praw człowieka.

Dorota Habrat

dr Dorota Habrat [ORCID: 0000-0002-5411-0323] – adiunkt w Zakładzie Prawa Karnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Rzeszowskiego, a także adwokat wpisana na listę Okręgowej Rady Adwokackiej w Rzeszowie. Jej działalność naukowa koncentruje się wokół zagadnień odpowiedzialności karnej podmiotów zbiorowych, mechanizmów racjonalizacji wymiaru kary oraz prawnokarnej ochrony osób z niepełnosprawnością. Jest autorką licznych publikacji, a jej najnowsze badania skupiają się na wyzwaniach prawnych, etycznych i karnych wynikających z nowoczesnych technologii oraz procesów digitalizacji, takich jak Przemysł 4.0 i automatyzacja, z uwzględnieniem analizy ryzyka prawnego nowatorskiej działalności eksperymentalnej.

Jarosław Kasiński

dr Jarosław Kasiński [ORCID: 0000-0003-2953-1625] – adiunkt w Katedrze Postępowania Karnego i Kryminalistyki na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego; ukończył aplikację prokuratorską; asystent specjalista ds. orzecznictwa w Izbie Karnej Sądu Najwyższego; autor kilkudziesięciu publikacji naukowych z zakresu postępowania karnego.

Radosław Koper

prof. dr hab. Radosław Koper [ORCID: 0000-0002-6447-8981] – pracownik Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego. Specjalizuje się w prawie karnym procesowym, ochronie praw człowieka w procesie karnym i prawie prasowym. Autor ponad 100 publikacji naukowych i dydaktycznych, w tym m.in. monografii: Jawność rozprawy głównej a ochrona prawa do prywatności w procesie karnym (2010), Badanie świadka w aspekcie jego ochrony w procesie karnym (2015), Swoboda wypowiedzi osoby przesłuchiwanej w procesie karnym (2022) – książka wyróżniona w XV edycji konkursu „Przeglądu Sądowego” na książkę prawniczą najbardziej przydatną w praktyce wymiaru sprawiedliwości). Współautor podręcznika do procesu karnego oraz komentarzy do Kodeksu postępowania karnego i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Michał Kurowski

dr hab. Michał Kurowski [ORCID: 0000-0003-1547-2927] – doktor habilitowany nauk prawnych, profesor w Katedrze Postępowania Karnego i Kryminalistyki na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego; prokurator Prokuratury Regionalnej w Łodzi delegowany do Prokuratury Krajowej; autor około 50 artykułów problemowych i glos, współautor wielu publikacji z zakresu postępowania karnego, m.in.: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. D. Świecki; Kodeks postępowania karnego. Komentarz do zmian 2016; Rodzaje i funkcje środków zapobiegawczych oraz Zabezpieczenie majątkowe jako kodeksowy środek przymusu [w:] System Prawa Karnego Procesowego, t. IX, Środki przymusu, red. T. Grzegorczyk, D. Świecki.

Arkadiusz Lach

prof. dr hab. Arkadiusz Lach [ORCID: 0000-0002-8778-1182] – profesor w Katedrze Postępowania Karnego i Kryminalistyki na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu; autor ponad 150 publikacji z zakresu prawa karnego procesowego, europejskiego prawa karnego, ochrony praw człowieka w procesie karnym, prawnych aspektów zwalczania cyberprzestępczości oraz ochrony danych osobowych.

Amadeusz Małolepszy

dr Amadeusz Małolepszy [ORCID: 0000-0001-9737-9923] – adiunkt w Katedrze Postępowania Karnego i Kryminalistyki na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego; czynny zawodowo adwokat. Specjalizuje się w szczególności w postępowaniach dyscyplinarnych, międzynarodowym postępowaniu karnym, postępowaniu karnym w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych oraz nowych technologiach wykorzystywanych w procesie karnym; autor publikacji z zakresu postępowania karnego i prawa karnego skarbowego.

Piotr Misztal

dr Piotr Misztal [ORCID: 0000-0002-8097-1602] – adiunkt w Katedrze Postępowania Karnego i Kryminalistyki na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego; adwokat; ekspert prawny w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, rozpoznający wnioski o kasacje oraz skargi nadzwyczajne w sprawach karnych; autor publikacji z zakresu prawa karnego procesowego; autor podcastu o procesie karnym i kryminalistyce „Świadek ze słyszenia”.

Wioletta Niemiec

dr Wioletta Niemiec [ORCID: 0000-0002-9302-791X] – pracownik naukowo-badawczy, adiunkt w Zakładzie Kryminalistyki i Prawa Dowodowego WPiA Uniwersytetu Gdańskiego, autorka opracowań z zakresu prawa karnego procesowego, prawa dowodowego, kryminalistyki i prawa nieletnich oraz monografii poświęconej doręczeniom w polskim procesie karnym.

Hanna Paluszkiewicz

prof. dr hab. Hanna Paluszkiewicz [ORCID: 0000-0001-5198-8360] – kierownik Zespołu Badawczego Prawa Karnego Procesowego na Uniwersytecie Szczecińskim, w latach 2014–2022 kierownik Katedry Prawa Karnego i Postępowania Karnego Uniwersytetu Zielonogórskiego; wcześniej od 1989 r. pracownik naukowy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu; współtwórca projektu naukowego Szczecińskie Karnoskarbowe Spotkania Prawnicze, w ramach którego organizowane są coroczne konferencje i seminaria poświęcone zagadnieniom prawa karnego skarbowego; przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej ds. Nauczycieli Akademickich przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego; radca prawny; autorka blisko 200 opracowań naukowych oraz dydaktycznych z zakresu prawa karnego procesowego oraz prawa karnego skarbowego.

Łukasz Pilarczyk

dr Łukasz Pilarczyk [ORCID: 0000-0002-7278-9210] – adiunkt w Zakładzie Prawa Karnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu (poprzednio adiunkt w Zespole Badawczym Prawa Karnego Procesowego na WPiA US); adwokat, partner w kancelarii Filipiak Babicz Legal; specjalizuje się w prawie karnym gospodarczym i prawie karnym skarbowym.

Maria Rogacka-Rzewnicka

prof. dr hab. Maria Rogacka-Rzewnicka [ORCID: 0000-0002-0714-2103] – kierownik Katedry Postę powania Karnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego; radca prawny; historyk; członek International Academy of Comparative Law; prezes zarządu Fundacji Andrzeja i Jadwigi Murzynowskich. Specjalizuje się w postępowaniu karnym, w badaniach komparatystycznych, ze szczególnym uwzględnieniem prawa francuskiego, oraz w problematyce międzynarodowego postępowania karnego; autorka lub współautorka kilkudziesięciu publikacji naukowych.

Maciej Rogalski

prof. dr hab. Maciej Rogalski [ORCID: 0000-0003-4366-642X] – wykładowca Uczelni Łazarskiego; radca prawny; autor ponad 220 prac naukowych, w tym podręczników, monografii, komentarzy, artykułów i glos publikowanych w kraju i za granicą. Zajmuje się prawem karnym procesowym, prawem karnym oraz prawem komunikacji elektronicznej.

Katarzyna Rydz-Sybilak

dr Katarzyna Rydz-Sybilak [ORCID: 0000-0002-1612-7626] – adiunkt w Katedrze Postępowania Karnego i Kryminalistyki na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego; adwokat. Jako praktykujący prawnik stara się przenosić doświadczenie zdobyte w związku z wykonywaniem zawodu adwokata na grunt zajęć akademickich, a wyjazdy zagraniczne w ramach programu Erasmus+ umożliwiają jej wymianę poglądów związanych ze stosowaniem prawa Unii Europejskiej.

Andrzej Sakowicz

prof. dr hab. Andrzej Sakowicz [ORCID: 0000-0001-6599-4876] – profesor nauk prawnych w Katedrze Postępowania Karnego na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Autor ponad 200 prac naukowych, w tym monografii, komentarzy, artykułów i glos publikowanych w Polsce i za granicą. Zajmuje się problematyką prawa karnego procesowego, prawa karnego materialnego, a zwłaszcza ochroną praw człowieka w procesie karnym, europeizacją prawa karnego i międzynarodową współpracą w sprawach karnych, środkami karnymi, zbiegiem odpowiedzialności karnej i administracyjnej oraz prawnokarną ochroną prywatności jednostki. Kilkukrotny stypendysta Towarzystwa im. Maxa Plancka z jednoczesną ich realizacją w Instytucie Zagranicznego i Międzynarodowego Prawa Karnego we Fryburgu Bryzgowijskim (Niemcy), Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Deutscher Akademischer Austauschdienst (DAAD) oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Członek Komitetu Nauk Prawnych PAN w kadencji 2020–2023, a w kadencji 2024–2027 członek prezydium Komitetu Nauk Prawnych PAN. Od 2024 r. wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Od 2024 r. członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego przy Ministrze Sprawiedliwości.

Janusz Sawicki

dr hab. Janusz Sawicki [ORCID: 0000-0002-2952-9544] – profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, kierownik samodzielnego Zakładu Prawa o Wykroczeniach, Karnego Skarbowego i Gospodarczego na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii UWr; autor prac o charakterze monograficznym, podręcznikowym i artykułowym z zakresu prawa karnego skarbowego, prawa karnego i prawa wykroczeń.

Jerzy Skorupka

prof. dr hab. Jerzy Skorupka [ORCID: 0000-0002-6123-5538] – profesor Uniwersytetu Wrocławskiego; kierownik Katedry Postępowania Karnego; sędzia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu; autor ponad 300 prac naukowych, w tym podręczników akademickich, monografii, komentarzy, artykułów i glos publikowanych w Polsce i za granicą. Zajmuje się prawem karnym procesowym, prawem karnym gospodarczym oraz filozofią i historią prawa.

Grzegorz Skowronek

dr hab. Grzegorz Skowronek [ORCID: 0000-0001-9800-8331] – profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach; kierownik Zakładu Prawa Karnego Materialnego i Procesowego; radca prawny; mediator; autor prac o charakterze monograficznym, podręcznikowym i artykułowym z zakresu prawa karnego skarbowego oraz prawa o grach hazardowych. Autor komentarzy do Kodeksu karnego skarbowego oraz do ustawy o grach hazardowych.

Piotr Sowiński

dr hab. Piotr K. Sowiński [ORCID: 0000-0003-2210-5877] – profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego, kierownik Zakładu Prawa Karnego Procesowego; radca prawny; autor kilkudziesięciu publikacji naukowych i monograficznych z zakresu prawa karnego procesowego.

Andrzej Światłowski

dr hab. Andrzej Światłowski [ORCID: 0000-0002-4748-6170] – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Katedry Postępowania Karnego UJ; autor ponad 100 publikacji, głównie z zakresu postępowania karnego. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół postępowania karnego szczególnego i odrębnego, prawa wykroczeń i karnego skarbowego oraz konsensualizmu procesowego i udziału czynnika społecznego w wymiarze sprawiedliwości.

Katarzyna Sychta

dr Katarzyna Sychta [ORCID: 0000-0003-3274-2343] – adiunkt w Zespole Prawa Karnego Procesowego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach; laureatka Ogólnopolskiego Konkursu „Państwa i Prawa” na najlepsze prace doktorskie z dziedziny nauk prawnych; przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów UŚ; autorka ponad 50 opracowań naukowych i naukowo-dydaktycznych we wskazanych zakresach; zajmuje się także szkoleniem aplikantów. Zasadniczym przedmiotem jej zainteresowań badawczych pozostaje problematyka kontroli odwoławczej, dowodów w procesie karnym oraz wątków cywilnoprawnych w obszarze procesu karnego.

Dobrosława Szumiło-Kulczycka

dr hab. Dobrosława Szumiło-Kulczycka [ORCID: 0000-0002-8891-2041] – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego; kierownik Centrum Alternatywnego Rozwiązywania Sporów działającego przy Wydziale Prawa i Administracji UJ; rzecznik dyscyplinarny do spraw nauczycieli akademickich UJ, zastępca Przewodniczącego Zarządu Komisji Nauk Prawnych Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Krakowie; członek Zarządu Sekcji Polskiej AIDP (Association Internationale de Droit Pénal), członek Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie, członek komitetu redakcyjnego czasopisma „Palestra”; kierownik studiów podyplomowych z zakresu Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów; wykładowca Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie oraz Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury; czynny zawodowo adwokat; uczestniczka wielu krajowych i międzynarodowych programów badawczych; stypendystka Fundacji A. Humboldta.

Paweł Wiliński

prof. dr hab. Paweł Wiliński [ORCID: 0000-0002-3798-7879] – kierownik Zakładu Postępowania Karnego Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, sędzia Sądu Najwyższego orzekający w Izbie Karnej, sędzia ad hoc Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (2010–2012, 2015–2016); pracownik Trybunału Konstytucyjnego (2001–2017); w latach 2009–2015 członek Komisji Kodyﬁkacyjnej Prawa Karnego, a od 2024 r. jej wiceprzewodniczący; autor i redaktor około 230 publikacji naukowych; specjalizuje się w tematyce zasad procesowych, konstytucjonalizacji procesu, ścigania zbrodni międzynarodowych, zagadnień z zakresu konstrukcji procesu.

Krzysztof Woźniewski

dr hab. Krzysztof Woźniewski [ORCID: 0000-0001-9502-8521] – profesor Uniwersytetu Gdańskiego, kierownik Katedry Prawa Karnego Procesowego i Kryminalistyki Wydziału Prawa i Administracji UG; autor ponad 70 publikacji naukowych, w tym dwóch monografii. Specjalizuje się w prawie karnym procesowym, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki prawa dowodowego i teorii czynności procesowych.

Jarosław Zagrodnik

dr hab. Jarosław Zagrodnik [ORCID: 0000-0003-0428-8067] – profesor Uniwersytetu Śląskiego, kierownik Zespołu Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji UŚ; radca prawny specjalizujący się w obronie w sprawach karnych, zwłaszcza karnych gospodarczych i karnych skarbowych; członek Społecznej Komisji Kodyfikacyjnej; redaktor naczelny czasopisma „Problemy Prawa Karnego”; ekspert Krajowej Rady Radców Prawnych i autor kilkudziesięciu opinii w sprawie zmian legislacyjnych w obszarze prawa karnego, prawa karnego procesowego, prawa karnego skarbowego oraz odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary; autor, współautor lub redaktor ponad 120 opracowań naukowych i naukowo-dydaktycznych z zakresu wyszczególnionych obszarów zagadnień, w tym parudziesięciu opracowań książkowych; członek Centre for Criminal Law and Criminal Justice (Durham University).

Rozwiń listę autorów Zwiń listę autorów